U nas zapłacisz kartą
Skąd się biorą pryszcze i jak z nimi walczyć?
Wypryski na twarzy – przyczyny
Wypryski skórne powstają na naszym ciele z bardzo różnych przyczyn. Niezwykle często jest to skutek choroby skórnej, z którą w danym momencie możemy się zmagać. Przykładem jest między innymi trądzik. On sam może występować w wielu różnych wariantach. Zazwyczaj jednak jest to przypadłość, z którą zmagają się osoby młode, najczęściej te, które przechodzą właśnie etap dojrzewania. W tym czasie pojawiają się zaburzenia hormonalne, których skutkiem bywają pojawiające się na twarzy niedoskonałości. W takim przypadku wypryski na twarzy znikają wraz z momentem zakończenia procesu dojrzewania oraz ustabilizowaniem gospodarki hormonalnej. Ta może jednak sprawiać nam problem nie tylko we wczesnym okresie. Bywa, że brak równowagi między hormonami jest niezwykle wyraźny także w wieku dorosłym, na przykład podczas ciąży.
Na to, jak wygląda nasza cera, niemały wpływ ma również to, co ląduje na naszym talerzu. Oznacza to, że spożywane pokarmy odgrywają szczególną rolę nie tylko w naszym ogólnym samopoczuciu. Niedoskonałości nierzadko pojawiają się w momencie, kiedy nie zwracamy uwagi na zachowanie równowagi w spożywanych posiłkach, w tym jemy za dużo przetworzonej żywności oraz tej bogatej w cukry i niezdrowe tłuszcze. Zdarza się również, że zapominamy o prawidłowym nawodnieniu organizmu, co oznacza, że niechętnie pijemy wodę oraz inne niesłodzone napoje.
A co z czynnikami zewnętrznymi? Nawet pogoda może mieć wpływ na to, jak wygląda nasza skóra. Na przykład latem, jeżeli nie stosujemy filtrów przeciwsłonecznych, a dodatkowo nasza skóra nadmiernie się poci, może dojść do zatkania gruczołów. Zimny wiatr powoduje przesuszenia oraz uszkadza naturalną barierę ochronną skóry, czego rezultatem jest większa podatność na powstawanie niedoskonałości.
Nie możemy zapominać także o stosowanych kosmetykach, które wywołują wypryski na twarzy. Przyczyny w tym przypadku powinniśmy doszukiwać się w źle dobranych produktach oraz składnikach aktywnych, które niekoniecznie służą naszej cerze. Stąd tak ważne jest, aby poznać potrzeby naszej skóry i dopiero wtedy poświęcić czas na dobór właściwych kosmetyków pielęgnacyjnych.
O czym świadczą pryszcze wokół ust?
Pryszcze na waszej twarzy pojawiają jedynie w konkretnych miejscach: wokół ust, na czole, na brodzie albo na linii żuchwy? Według ajurwedy może to świadczyć o zaburzeniach konkretnych narządów. Tradycyjna medycyna jest nieco bardziej powściągliwa w diagnozie. Czy na podstawie miejsc, w których pojawiają się wypryski, można określić, co dzieje się z organizmem? To pytanie postanowiłyśmy zadać specjaliście – dermatolożka Oldze Warszawik.
I tak i nie – brzmi odpowiedź. Ogólnie na skórze mogą pojawiać się zmiany, które świadczą o konkretnej chorobie narządów wewnętrznych. Cześć zmian skórnych ma na przykład wyraźny związek z występowaniem nowotworu narządów wewnętrznych i kiedy widzimy takie zmiany to koniecznie musimy zrobić badania diagnostyczne w kierunku choroby. Natomiast jest chodzi o zmiany trądzikowe – krostki, grudki na twarzy – to nie da się powiązać lokalizacji zmian z uszkodzeniem konkretnego narządu – wyjaśnia dermatolożka. Jest jednak wyjątek.
Kiedy krostki, grudki czy guzki pojawiają się na linii żuchwy i na brodzie, często jest to związane z zaburzeniami hormonalnymi. Kiedy kobieta ma trądzik na brodzie i na linii żuchwy, powinna sprawdzić poziom androgenów, czyli męskich hormonów – dodaje.
O czym świadczą zatem pryszcze wokół ust?, zapytacie. Na to pytanie też znamy odpowiedź.
Czynniki ryzyka
Wciąż nie jest jasne, dlaczego jedne osoby mają więcej pryszczy, a niektóre prawie wcale. Oczywiście sporą rolę odgrywają hormony oraz czynniki genetyczne. Są jednak i inne czynniki.
Dobre i złe bakterie
Delikatne mycie skóry może pomóc w zapobieganiu infekcji, ale z kolei nadmierne szorowanie może pogorszyć stan zainfekowanej skóry. Podobnie, jak w jelitach, tak i na skórze mamy "dobre" bakterie, które nas chronią przed chorobami, oraz te "złe", które mogą wywołać choroby i różne dolegliwości.
Naukowcy z Washington University School of Medicine zidentyfikowali dwa unikalne szczepy bakterii P. acnes w skórze u 20% osób zmagających się z pryszczami. Osoby ze zdrową skórą nie miały tych szczepów. Inny szczep z kolei występował u osób ze zdrową skórą, a brakowało go osobom z pryszczami. Może to wskazywać, że poszczególne rodzaje bakterii determinują nasilenie i częstotliwość wyprysków. Naukowcy sugerują, że bakterie te mogą również oddziaływać z różnymi innymi czynnikami, takimi jak poziom hormonów i sebum. Kwestie te jednak wymagają szerszych badań.
Zakażenia drożdżakowe
Wypryski mogą być także powiązane z infekcjami drożdżakowymi Pityrosporum (inaczej malassezia lub folliculutis). Gdy dostaną się one do mieszków włosowych i zaczną rozmnażać, wówczas mogą się pojawić drobne, ale za to dość swędzące małe, okrągłe krostki. Najczęściej występują one w górnej części klatki piersiowej, ramionach, górnej części pleców, czasami także na twarzy.
Większość ludzi posiada te drożdże na swojej skórze i nic się nie dzieje. Krostki powstają, kiedy drożdży robi się za dużo. Może to się zdarzyć zarówno kobietom, jak i mężczyznom, w różnym wieku. Stan skóry pogarsza noszenie przepoconych ubrań z włókien syntetycznych.
Co ważne, wypryski spowodowane drożdżakami są podobne do trądziku, a leczenie ich tymi samymi metodami co trądzik, m.in. antybiotykiem, może pogorszyć stan skóry. Antybiotyk będzie zwalczać bakterie, które mogłyby kontrolować drożdże i ich rozmnażanie. W przypadku malassezia konieczne jest leczenie przeciwgrzybiczne.
Pryszcze – jak się ich pozbyć?
Szacuje się, że około 85% nastolatków musi borykać się z pryszczami. Pierwsze zmiany skórne pojawiają się zarówno u dziewczynek, jak i chłopców między 11. a 13. rokiem życia. W większości przypadków objawy zanikają wraz z wiekiem. Niestety należy zdać sobie sprawę, że pryszcze pojawiają się także u osób dorosłych, które okres dojrzewania już dawno mają za sobą. Zdarza się, że bolesne krosty można zauważyć nie tylko na twarzy czy szyi, ale także na ramionach, plecach czy nawet w okolicach sfer intymnych. Ponieważ czynników wpływających na powstawanie pryszczy jest bardzo wiele, czasem trudno znaleźć skuteczną metodę ich zwalczania.
Zazwyczaj wypryski możemy dostrzec na twarzy. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że niektóre pryszcze powstają zaledwie w ciągu jednej nocy – tymczasem jest to cały proces, który dopiero w końcowej fazie daje efekt bolesnej, nieprzyjemnie wyglądającej krosty.
Wszystko zaczyna się w chwili, kiedy gruczoły łojowe – na skutek różnych czynników – zaczynają w zdecydowanie krótszym czasie produkować nadmierne ilości łoju (zwanego również sebum). Skóra nie jest w stanie poradzić sobie z tą barierą, co prowadzi do zatkanych porów. Tak rodzą się zaskórniki, które przybierają dwie postacie: zamkniętą lub otwartą. Dobrze już na tym etapie zatroszczyć się o pielęgnację skóry, ponieważ z biegiem czasu zaskórniki uszkadzają tkankę znajdującą się wokół mieszka włosowego. Tkanki ulegają zrogowaceniu, a ze względu na zablokowaną przez sebum skórę nie są w stanie samodzielnie się zregenerować. Rozszerzone mieszki włosowe możemy zauważyć gołym okiem w postaci rozszerzonych porów.
Jeśli zignorujemy te poszczególne objawy, zatkane gruczoły łojowe zaczną wytwarzać bakterie. Są one normalną częścią flory bakteryjnej skóry, jednak w większych ilościach mogą ją podrażniać. Zaskórniki pękają, a ich zawartość rozlewa się na okoliczne tkanki. W ten sposób mamy już do czynienia ze stanem zapalnym, który powoduje szereg zmian skórnych: krost, grudek, a nawet guzków. Wypryski nie tylko są bardzo widoczne ze względu na towarzyszący im obrzęk, ale często też bolą przy najlżejszym dotyku. Na dodatek wiele osób ma tendencję do wyciskania pryszczy, sądząc, że pozbywając się zawartej w nich ropy przyspieszą proces gojenia. To duży błąd. O ile pojedyncza krosta rzeczywiście stanie się przez to mniejsza, to jednak z dużym prawdopodobieństwem na jej miejscu już wkrótce powstanie nowa. W ten sposób przyczyniamy się też do rozsiewania bakterii na większy obszar, więc pojedyncze pryszcze w naturalny sposób pociągają za sobą kolejne.
