U nas zapłacisz kartą
Olej z krokosza barwierskiego - Naturalny sposób na delikatną depilację
Krokosz barwierski – pochodzenie i wygląd
Krokosz barwierski pochodzi z krajów Bliskiego i Środkowego Wschodu. Do Europy przybył z Egiptu blisko 500 lat temu. Jako że pochodzi z rejonów o często nieprzyjaznych dla uprawy roślin warunkach klimatycznych, krokosz barwierski jest rośliną odporną na wiatr, suszę, a także na zwiększone zasolenie. Może być uprawiany na glebach o słabej żyzności, w ciepłym i dość suchym klimacie. Największe plantacje krokosza znajdują się w Indiach, Chinach, USA, Egipcie, Iranie i południowej Francji.
Krokosz barwierski jest rośliną jednoroczną, osiągającą wysokość do około 60 cm. Najpiękniejsze są w niej kwiaty, o intensywnej, żółtej, pomarańczowej lub czerwonej barwie. Do barwienia wykorzystuje się ekstrakt z kwiatów krokosza, których najważniejszym składnikiem jest barwnik – kartamina. Pigment ten po rozpuszczeniu go w wodzie zabarwi ją na kolor żółty, natomiast jego ekstrakt alkoholowy ma charakterystyczną barwę czerwoną. Dlatego może być stosowany jako znacznie tańszy zamiennik szafranu.
Żółty i czerwony barwnik pochodzący z kwiatów krokosza stosuje się między innymi do barwienia produktów spożywczych, alkoholi oraz słodyczy, a także leków, tkanin i kosmetyków. Barwniki te używa się przy produkcji szminek, różu, cieni do powiek czy pudrów. W przemyśle kosmetycznym znajduje zastosowanie także olej krokoszowy. Ze względu na jego właściwości nawilżające, łagodzące i przeciwzapalne może on stanowić składnik kremów i balsamów, przeznaczonych do cery zwykłej i z problemami.
W lecznictwie natomiast wykorzystuje się zarówno kwiaty, jak i nasiona krokosza barwierskiego. Z nasion uzyskuje się cenny olej, który jest używany nie tylko w celach spożywczych oraz w wyrobach kosmetycznych. Warto także sięgać po niego jak po lekarstwo – z powodu jego korzystnych wartości prozdrowotnych.
Jak przygotować napar z kwiatów krokosza barwierskiego?
Napar z krokosza barwierskiego sporządzamy z suszonych kwiatów krokosza. Susz trzeba zalać około 200-250 mililitrami (szklanką) wrzącej wody, przykryć i pozostawić do zaparzenia na 15 minut. Następnie odcedzić i pić ciepłe dwa razy dziennie.
Czy są jakieś środki ostrożności przy stosowaniu krokosza barwierskiego? Jest ich, co prawda, niewiele, ale trzeba o nich pamiętać. Preparatów z kwiatów krokosza należy bezwzględnie unikać w ciąży, gdyż mogą wywołać krwawienie i poronienie. Ze względu na brak badań i informacji odnośnie do stosowanie krokosza u kobiet karmiących piersią lepiej również powstrzymać się od zażywania go w tym czasie.
Krokosz barwierski jest także przeciwwskazany w schorzeniach przebiegających z zaburzeniami krzepnięcia krwi. Może bowiem spowolnić krzepnięcie płytek krwi i wywołać krwawienie lub krwotok. Z tego też powodu należy odstawić preparaty z krokosza na co najmniej dwa tygodnie przed spodziewaną operacją lub jakimś zabiegiem chirurgicznym.
Osoby uczulone na inne rośliny z rodziny astrowatych (rumianek, nagietek, jeżówka, arnika i inne) mogą wykazywać reakcje alergiczne również na krokosza barwierskiego.
Olej z krokosza – przeciwwskazania
Olej z krokosza barwierskiego jest uznawany za produkt dość bezpieczny. Ze względu jednak na fakt, że krokosz może spowolnić krzepnięcie płytek krwi i nasilić krwawienie lub krwotok, szczególną ostrożność powinny zachować kobiety cierpiące na obfite i przedłużające się miesiączki. Zdecydowanie zaś przeciwwskazany jest u kobiet w ciąży – ze względu na ryzyko poronienia.
Osoby uczulone lub nadwrażliwe na wyciągi z kwiatów tej rośliny, powinny również unikać oleju krokoszowego.
- Delshad, E., Yousefi, M., Sasannezhad, P., Rakhshandeh, H., Ayati, Z. (2018). Medical uses of Carthamus tinctorius L. (Safflower): a comprehensive review from Traditional Medicine to Modern Medicine. Electronic Physician, 10(4), 6672–6681. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5984022/
- (b.d.). Safflower. Pobrane 23 maja 2022 z https://www.herbgarden.co.za/mountainherb/herbinfo.php?id=516
- Leonard, J. (2018). Six health benefits of safflower oil. Pobrane z https://www.medicalnewstoday.com/articles/322245
- Adamska, I., Biernacka, P. (2021). Bioactive substances in safflower flowers and their applicability in medicine and health-promoting foods. International Journal of Food Science, 2021, 6657639. https://www.hindawi.com/journals/ijfs/2021/6657639/
- (2018). Krokosz barwierski jest szczególnie polecany dla kobiet cierpiących na nieregularne, bolesne miesiączki oraz dla pań w okresie menopauzy! Pobrane z https://planteon.pl/blog/krokosz-barwierski#:~:text=z%20szafranu%20%C5%82%C4%85kowego!-,Krokosz%20barwierski%20to%20ro%C5%9Blina%20znana%20i%20ch%C4%99tnie%20wykorzystywana%20ju%C5%BC%20od,poziom%20cholesterolu%2C%20ci%C5%9Bnienia%20oraz%20glukozy.
- Gwóźdź, E. (b.d.). Krokosz barwierski – właściwości, działanie i zastosowanie krokoszu barwierskiego. Pobrane 23 maja 2022 z https://www.ekologia.pl/zdrowie/witaminy-i-suplementy/krokosz-barwierski-wlasciwosci-dzialanie-i-zastosowanie-krokoszu-barwierskiego,24401.html
- (2021). Safflower. Pobrane z https://www.rxlist.com/safflower/supplements.htm
Krokosz barwierski w kuchni
W kuchni możemy wykorzystywać zarówno kwiaty krokosza barwierskiego, jak i olej krokoszowy. Kwiatów można użyć, podobnie jak używamy szafranu – jako jego tańszy, lecz równie wartościowy odpowiednik. Możemy za ich pomocą barwić np. ryż, zupy, sosy, potrawy z makaronu lub pasty do smarowania chleba.
Jeśli natomiast chodzi o olej krokoszowy – jego zastosowanie w kuchni jest wszechstronne. Wyróżniamy zasadniczo dwa rodzaje oleju krokoszowego. Jeden rodzaj zawiera zdecydowanie więcej frakcji tłuszczów wielonienasyconych (kwasu linolenowego) i ten może być stosowany tylko na zimno, nie nadaje się do smażenia czy gotowania. Nie powinno się go podgrzewać do temperatury powyżej 65 stopni, gdyż traci wówczas swoje cenne właściwości. Olej krokoszowy najlepiej stosować w postaci surowej – jako dodatek do sałatek lub innych potraw na zimno. Można nim skropić warzywa, kanapki, owsiankę, twarożek itp. albo po prostu wypić w postaci oleju spożywanego „jak lekarstwo” – na łyżeczce.
Druga odmiana oleju z krokosza zawiera więcej kwasu oleinowego. Ten rodzaj oleju ma wysoką temperaturę dymienia, można go zatem wykorzystywać do gotowania i smażenia. Może nam zastąpić w kuchni np. olej słonecznikowy. Ma również podobne do oleju słonecznikowego własności odżywcze.
Jeśli jednak nie masz pewności, z którą frakcją masz do czynienia, lub na opakowaniu jest ewidentnie napisane, że olej jest „tłoczony na zimno”, lepiej jest spożywać go tylko na surowo. Dzienna dawka dla osoby dorosłej to 15 ml (łyżka stołowa) oleju dwa razy dziennie.
Czym jest krokosz barwierski?
Krokosz barwierski (łac. Carthamus tinctorius) jest pięknie kwitnącą rośliną, należącą do rodziny astrowatych (Asteraceae). Jego łacińska nazwa Carthamus wywodzi się od arabskiego słowa qurtom lub też hebrajskiego słowa qarthami, które oznaczają: „malować, farbować, barwić”. Ma to ścisły związek z powszechnym zastosowaniem krokosza jako rośliny służącej do barwienia.
W języku polskim krokosz określany bywa też jako „szafran łąkowy”, „fałszywy szafran” czy też „szafranowy oset” (krokosz jest bliskim kuzynem popularnego ostu, należącego do tej samej rodziny). W istocie, krokosz barwierski stanowi znacznie tańszy zamiennik szafranu (czyli krokusa), który możemy wykorzystywać zarówno w farbiarstwie, w kuchni jako dodatek kulinarny oraz w medycynie, jako surowiec zielarski. Co ważne, tańszy nie oznacza wcale, że gorszy. Przeczytaj, jakie właściwości posiada krokosz barwierski.
