U nas zapłacisz kartą
Owulacja a pryszcze - Czy istnieje związek między cyklem menstruacyjnym a stanem skóry?
Owulacja: kiedy występuje i czym jest?
Owulacja (jajeczkowanie) to jeden z etapów cyklu miesiączkowego, kiedy następuje uwolnienie jajeczka z pęcherzyka Graafa w jajniku. Od tego momentu zaczyna się jego wędrówka jajowodami w kierunku macicy. Owulacja to sam moment uwolnienia jajeczka. Okres tuż przed i tuż po owulacji określamy mianem dni płodnych. Za płodne uznaje się 5 dni przed owulacją, sam dzień owulacji oraz 4 dni po jajeczkowaniu (łącznie 10 dni). Jest tak ponieważ plemnik może przeżyć w drogach rodnych kobiety do 5 dni, a więc gdy dojdzie do uwolnienia jajeczka może jeszcze być zdolny do zapłodnienia. Z kolei cztery dni po owulacji bierze się za margines błędu, bo owulacja może nieznacznie się opóźnić. Ustalenie momentu jajeczkowania jest ważne zarówno dla tych kobiet, które chciałyby zajść w ciążę, jak i dla tych, które chciałyby tego uniknąć. Zobacz, jak wyznaczyć dzień owulacji poprzez obserwację śluzu, temperatury ciała i innych objawów.
- zmiana wyglądu śluzu na bardziej rzadki, ciągnący się, przezroczysty,
- podwyższenie temperatury ciała o kilka kresek po owulacji.
Trzeba zaznaczyć, że wymienione objawy jajeczkowania mogą być zakłócone przez wiele czynników, na przykład chorobę, zmianę trybu życia, zmiany hormonalne, spożywanie alkoholu, przyjmowanie niektórych leków. Dlatego nawet najbardziej skrupulatna obserwacja sygnałów ciała nie może dać 100% pewności, kiedy dokładnie wypadnie owulacja. Wiarygodność obliczeń jest większa, gdy zwraca się uwagę na kilka czynników jednocześnie (śluz, temperatura i objawy bólowe) oraz gdy miesiączki są regularne. Stąd przed obliczaniem dni płodnych metodami naturalnymi, trzeba bardzo dobrze poznać swój cykl.
Kiedy są dni płodne?
Oprócz obserwacji śluzu z pochwy, w celu określenia dni płodnych należy dokonywać codziennych pomiarów temperatury. Obserwacja temperatury nie jest prosta i należy trzymać się pewnych zasad oraz wykonywać pomiary regularnie. Temperaturę również należy zapisywać w kalendarzu, ponieważ na jej podstawie można określić, kiedy występują dni płodne. Żeby pomiary były miarodajne temperaturę należy mierzyć codziennie rano, jeszcze przed wstaniem z łóżka i koniecznie codziennie tym samym termometrem.
Temperaturę trzeba mierzyć w tym samym miejscu, czyli na przykład pod pachą, w ustach czy w odbytnicy. W aptekach dostępne są nawet specjalne termometry owulacyjne, które mają podziałkę na co dziesiąte części stopnia, dzięki czemu są wystarczająco dokładne do wyznaczania dni płodnych. Bezpośrednio po jajeczkowaniu temperatura ciała wzrasta o co najmniej 0,2 stopnia Celsjusza, natomiast spada dopiero na początku miesiączki, jeśli nie doszło do zapłodnienia. Należy jednak pamiętać, że temperatura może wzrastać również po wzmożonym wysiłku fizycznym, a także w trakcie przeziębienia. Zmierzone temperatury należy codziennie nanosić na kartę obserwacji w kalendarzu, tak aby na koniec miesiąca możliwe było stworzenie wykresu zmian temperatury.
Kolejnym sposobem na określenie dni płodnych jest wykonanie tak zwanego testu owulacyjnego. Testy takie można kupić w większości aptek. Test owulacyjny jest podobny do testu ciążowego. Również zasada jego działania jest bardzo podobna – paski na teście zmieniają kolor, gdy zbliżają się dni płodne. Ich działanie jest oparte na tym, że wykrywają zwiększony poziom luteotropiny, który jest związany z jajeczkowaniem. Luteotropina jest to hormon produkowany przez przysadkę mózgową, a jego wydzielanie zwiększa się około 1-2 dni przed początkiem owulacji.
Czym jest owulacja i dlaczego jest tak ważna?
Owulacja jest to proces uwolnienia z jajnika do światła jajowodu dojrzałej komórki jajowej. Wystąpienie w danym cyklu owulacji umożliwia współżyjącej kobiecie zajście w ciążę, dlatego jest ona jednym z wyznaczników kobiecej płodności. Warto wiedzieć, że wiodącą przyczyną niepłodności wynikającej z kobiecej strony jest właśnie brak owulacji. Natomiast nawet u zupełnie zdrowej kobiety 2 cykle w ciągu roku mogą być bezowulacyjne i nie świadczą one o żadnej chorobie.
Kobiety, które regularnie miesiączkują co około 28 dni oraz mają charakterystyczne objawy poprzedzające, jak m.in. tkliwość piersi, pobolewania podbrzusza, zmęczenie – najprawdopodobniej mają owulację. Natura jest jednak mądrzejsza od ludzi i nawet u zdrowej kobiety może dojść do zahamowania owulacji i zaburzeń cyklu miesiączkowego, gdy wystąpią czynniki takie jak:
- silny stres,
- duży spadek masy ciała (diety redukcyjne),
- podróż,
- choroba,
- przewlekłe niewyspanie.
Natomiast u kobiet z zaburzeniami hormonalnymi i już zdiagnozowanymi zaburzeniami cyklu, proces owulacji może być jeszcze bardziej nieprzewidywalny.
Jakie są objawy owulacji?
Obserwując organizm podczas cyklu miesiączkowego większość kobiet potrafi wskazać charakterystyczne symptomy pojawiające się podczas jajeczkowania i w okresie okołoowulacyjnym.
Są one m.in. związane ze zmianą stężenia hormonów płciowych w dniach poprzedzających uwolnienie się komórki jajowej. Objawy owulacji i poziom ich nasilenia to kwestia indywidualna, ale najczęściej można zaobserwować:
- zmiany w obrębie śluzu z szyjki macicy, który tuż przed owulacją staje się rzadki, przezroczysty, ciągnący i swoim wyglądem przypomina białko jaja kurzego. Podczas owulacji śluz jest najrzadszy, a kobiecie towarzyszy uczucie zwiększonej wilgoci w miejscach intymnych. Taka konsystencja wydzieliny z pochwy ma ułatwić plemnikom przemieszczanie się i dotarcie do celu, czyli do komórki jajowej,
- podwyższoną podstawową temperaturę ciała, która podczas owulacji wzrasta o około pół stopnia. Wyższa temperatura utrzymuje się jeszcze po owulacji i spada tuż przed miesiączką. Jeśli utrzyma się dłużej może to oznaczać ciążę lub infekcję. Jeśli z kolei temperatura ciała w trakcie owulacji nie ulegnie zmianie, może to oznaczać cykl bezowulacyjny.
U części kobiet podczas owulacji mogą wystąpić również inne symptomy, takie jak:
- ból owulacyjny, występujący w obszarze podbrzusza w okolicy jajnika, z lewej lub z prawej strony, związany z pęknięciem pęcherzyka Graafa. Charakterystyczne kłucie o różnym natężeniu może trwać od kilku minut do kilkunastu godzin, a nawet do 3 dni. Ból może pojawiać się w każdym cyklu lub sporadycznie. Jeżeli jest zbyt silny należy skonsultować się z lekarzem,
- plamienie owulacyjne, również związane z pęknięciem pęcherzyka Graafa, pojawiające się w postaci niewielkich krwawych śladów na bieliźnie,
- tkliwość i bolesność piersi, które pod wpływem hormonów stają się bardziej wrażliwe na dotyk,
- wzrost libido na skutek wejścia w fazę płodną cyklu,
- zmiana w obrębie szyjki macicy, która staje się bardziej miękka i odchylona do przodu,
- obniżenie nastroju,
- zmiany trądzikowe.
Co to jest owulacja?
Owulacja, określana również mianem jajeczkowania, to kulminacyjny moment cyklu miesiączkowego, podczas którego na skutek współdziałania złożonych mechanizmów neurohormonalnych dochodzi do uwolnienia komórki jajowej (oocytu).
Po pęknięciu dojrzałego pęcherzyka Graafa jajeczko przedostaje się z jajnika do jajowodu, gdzie po ewentualnym zetknięciu z plemnikiem może dojść do zapłodnienia.
Proces uwolnienia komórki jajowej pobudza kobiecy organizm do wytwarzania hormonu odpowiadającego za hamowanie kolejnej owulacji, która zazwyczaj odbywa się w regularnych cyklach.
W miarę precyzyjne określenie momentu jajeczkowania jest niezwykle istotne zarówno dla kobiet, które akurat planują potomstwo, jak i dla tych które w danej chwili chcą uniknąć zajścia w ciążę. Ustalenie terminu owulacji wiąże się bowiem bezpośrednio z obliczeniem dni płodnych.
Należy przy tym pamiętać, że chociaż owulacja trwa jedynie jeden dzień, a komórka jajowa może żyć od 6 do 24 godzin, to do okołoowulacyjnej fazy płodności wlicza się kilka dni przed jajeczkowaniem i dodaje nawet cztery doby następujące po uwolnieniu komórki jajowej.
Ma to związek przede wszystkim z żywotnością plemników oraz z brakiem stuprocentowej pewności co do możliwości ustalenia konkretnej daty owulacji.
Bierze się więc pod uwagę fakt, że plemniki są zdolne do zapłodnienia przez około 3-4 dni, a w sprzyjających warunkach niektóre są w stanie przetrwać w ciele kobiety nawet 7 dni.
Z kolei przy wyznaczaniu terminu jajeczkowania zakłada się pewien margines błędu, gdyż owulacja może się z różnych powodów przesunąć, nawet w przypadku wyjątkowo regularnych cykli menstruacyjnych.
