U nas zapłacisz kartą
Rakowiak złośliwy (plama soczewicowata złośliwa)
Diagnostyka i leczenie plam soczewicowatych
Podobnie jak w przypadku wszystkich zmian barwnikowych, pojawienie się na skórze plam soczewicowatych należy skonsultować z dermatologiem. Lekarz bada zmiany za pomocą specjalnego wideodermatoskopu i ocenia ich charakter. W przypadku plam o nieregularnych kształtach lub ciemnej pigmentacji zalecane jest wykonanie biopsji zmian oraz badania histopatologicznego, które ma na celu wykluczenie plam soczewicowatych złośliwych. Jeżeli badanie potwierdzi zmiany złośliwe, konieczne jest wówczas ich wycięcie chirurgiczne.
Leczenie skóry ze skłonnościami do powstawania przebarwień i plam soczewicowatych polega głównie na stosowaniu kosmetyków o działaniu wybielającym i hamującym powstawanie melatoniny. Doskonale sprawdzają się tu wszelkie kosmetyki z arbutyną, kwasem azelainowym, glikolowym lub fitowym, a także witamina C.
Co to jest plama soczewicowata?
Plamy soczewicowate to dobrze odgraniczone od otaczającej je skóry zmiany. Najczęściej mają barwę jasno- bądź ciemnobrunatną. Plamy pojawić się mogą już w dzieciństwie i początkowo trudno je odróżnić od piegów. Drugim typem są plamy soczewicowate starcze i słoneczne, które wynikają z przewlekłej ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Mimo iż podobnie jak czerniak, plama soczewicowata wywodzi się z melanocytów, nie znaczy, że ma z nim coś wspólnego. Bardzo rzadko zdarzają się zmiany przypominające plamy soczewicowate mające złośliwy charakter i wykazujące progresję do czerniaka. Najczęściej jednak wygląd zmiany dość szybko budzi niepokój, a czerniak powstający na tle plam soczewicowatych z reguły dość dobrze rokuje.
Plama soczewicowata może wystąpić pojedynczo bądź mnogo, głównie lokalizuje się w obrębie tułowia. Plamy pojawiają się już w dzieciństwie. Zdarza się, że występują również na błonach śluzowych jamy ustnej i wargach. Mogą wchodzić w skład zespołu LEOPARD:
- L = lentiginosis (plamy soczewicowate na błonach śluzowych jamy ustnej i warg),
- E = zaburzenia w EKG,
- O = zaburzenia wzrokowe,
- P = płucne zaburzenia,
- A = anomalie narządów płciowych,
- R = niski wzrost (retardation of growth),
- D = głuchota (deafness).
Plamy soczewicowate mogą mieć także postać starczą oraz formę plam słonecznych. Mogą być więc wynikiem naturalnego procesu starzenia się i przewlekłej, długoletniej ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Zdarza się, choć bardzo rzadko, że plama soczewicowata może stanowić punkt wyjścia dla czerniaka. Prawdę mówiąc, większość znamion barwnikowych niesie takie ryzyko, wobec czego konieczna jest regularna obserwacja wszystkich zmian barwnikowych.
Czy możliwe jest leczenie plam soczewicowatych?
Leczenie plam soczewicowatych
Plamy soczewicowate nie są chorobą i nie ma potrzeby ich leczenia. Najlepszym sposobem jest zapobieganie poprzez unikanie opalania się lub stosowanie filtrów UV.
Dla niektórych osób jednak stanowią one problem estetyczny, źródło kompleksów i braku pewności siebie. W takim przypadku można stosować zabiegi kosmetyczne jak peelingi chemiczne, laseroterapia, krioterapia, mikrodermabrazja czy zabiegi wybielające. Jednym z najlepszych sposobów usunięcia plam soczewicowatych jest laseroterapia. Laser rozbija cząsteczki melaniny, dzięki czemu nieestetyczne zmiany znikają. Zabieg jest nieinwazyjny i bezpieczny dla pacjenta. Po zabiegu na skórze pojawia się strupek. Warto wiedzieć, że przez 4 tygodnie po zabiegu nie należy opalać skóry. Nie należy również korzystać z sauny.
Jeśli zmiany soczewicowate pojawiają się u dziecka, konieczna jest dalsza diagnostyka w celu wykluczenia innych schorzeń. Z uwagi na bardzo niskie ryzyko transformacji w czerniaka leczenie chirurgiczne zmian soczewicowatych nie jest konieczne. Jeśli szukasz więcej informacji, sprawdź także ten artykuł o rodzajach plam na ciele.
Domowe sposoby na plamy soczewicowate
Czy można usunąć plamy soczewicowate domowymi sposobami? W niektórych wypadkach można domowymi sposobami uzyskać dobre efekty lub przynajmniej doprowadzić do znacznego rozjaśnienia plam.
Najlepsze domowe sposoby na plamy soczewicowate na twarzy:
- sok z cytryny - należy posmarować świeżo wyciśniętym sokiem z cytryny skórę, na której występują plamy soczewicowate i pozostawić na 20 minut. Następnie należy zmyć sok ciepłą wodą. Aby uzyskać dobre efekty warto tę metodę powtarzać rano i wieczorem. Warto pamiętać, aby nie wystawiać w tym czasie skóry na promieniowanie UV, gdyż można uzyskać odwrotny efekt.
- maślanka oczyszcza skórę i pomaga usunąć starcze plamy soczewicowate. Należy wieczorem nałożyć na twarz cienką warstwę maślanki i zostawić na noc.
- aloes pomaga zredukować przebarwienia na skórze - liść aloesu rozetnij i wyciśnij sok, którym należy posmarować zmienione miejsca.
- ocet jabłkowy można stosować jako rodzaj peelingu, który złuszcza i regeneruje skórę. Aby rozjaśnić plamy starcze można wykonać maseczkę z octu jabłkowego, wody i miodu, lub z octu jabłkowego i cebuli.
- olej rycynowy można wklepać w zmienione miejsca na twarzy.
- woda utleniona rozjaśnia plamy starcze. Można wieczorem po oczyszczeniu twarzy, posmarować skórę wacikiem nasączonym w wodzie utlenionej.
Plama soczewicowata – jak wygląda?
Plamy soczewicowate to zmiany powstające na skutek zwiększonej ilości komórek barwnikowych (melanocytów w naskórku). Te charakterystyczne, ciemnobrązowe plamy o średnicy od 2 do 20 mm mogą pojawiać się w każdym wieku i dotyczyć różnych okolic ciała – głównie pleców, tułowia, twarzy, dłoni lub przedramion. Warto podkreślić, że w przeciwieństwie do innych znamion barwnikowych lub piegów, plamy soczewicowate nie zmieniają swojego odcienia pod wpływem działania promieniowania słonecznego.
Plamy soczewicowate mogą mieć podłoże genetyczne lub charakter nabyty. W zależności od ich genezy wyróżnić możemy:
- plamy soczewicowate zwykłe – zmiany będące efektem uwarunkowań genetycznych i takich schorzeń jak m.in. zespół Peutza-Jeghersa, zespół LEOPARD, zespół Carneya, czy też xeroderma pigmentosum,
- plamy soczewicowate posłoneczne – zmiany o charakterze nabytym, będące konsekwencją nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV. Plamy mogą zniknąć po dłuższym unikaniu promieniowania słonecznego,
- plamy soczewicowate starcze – pojawiają się w wyniku naturalnych procesów starzenia się skóry i nie znikają samoistnie,
- plamy soczewicowate złośliwe – plamy, które mogą stanowić podłoże do rozwoju czerniaka. Są znacznie ciemniejsze niż klasyczne plamy soczewicowate i mają lekko wypukłą powierzchnię. Pojawiają się zazwyczaj u osób w starszym wieku i umiejscawiają się na twarzy oraz w obrębie dekoltu. Chociaż zmiany te mogą prowadzić do rozwoju nowotworu, czerniak wywodzący się z nich przyjmuje jedną z najłagodniejszych postaci o lepszych rokowaniach.
Zabiegi dermatologiczne na plamy soczewicowate starcze
W ramach medycyny estetycznej możemy korzystać z wielu zabiegów, które pozwalają na skuteczne i długotrwałe pozbycie się plam soczewicowatych. Największą popularnością cieszą się peelingi chemiczne bazujące na kwasie migdałowym lub azelainowym, jak również peelingi mechaniczne oraz mikrodermabrazja.
Duże szanse na całkowite usunięcie plam soczewicowatych starczych dają zabiegi z wykorzystaniem lasera frakcyjnego eCO2, który złuszcza naskórek, ponadto stymuluje produkcję kolagenu, a także wygładza i ujędrnia skórę. Pożądane efekty jesteśmy w stanie osiągnąć już po przeprowadzeniu od 2 do 5 zabiegów, wykonywanych w odstępach kilkutygodniowych.
Jak ochronić naszą skórę przed powstawaniem plam soczewicowatych? Pamiętajmy o regularnym stosowaniu kremów z filtrem (minimum SPF30) – zarówno wiosną i latem, jak i w okresie jesienno-zimowym. Latem starajmy się także unikać bezpośredniej ekspozycji skóry na najsilniejsze działanie promieni słonecznych. Do codziennej pielęgnacji skóry warto włączyć również kosmetyki, zawierające m.in. witaminę C, retinol oraz kwasy AHA.
