U nas zapłacisz kartą
Rakowiak złośliwy (plama soczewicowata złośliwa)
Czy możliwe jest leczenie plam soczewicowatych?
Leczenie plam soczewicowatych
Plamy soczewicowate nie są chorobą i nie ma potrzeby ich leczenia. Najlepszym sposobem jest zapobieganie poprzez unikanie opalania się lub stosowanie filtrów UV.
Dla niektórych osób jednak stanowią one problem estetyczny, źródło kompleksów i braku pewności siebie. W takim przypadku można stosować zabiegi kosmetyczne jak peelingi chemiczne, laseroterapia, krioterapia, mikrodermabrazja czy zabiegi wybielające. Jednym z najlepszych sposobów usunięcia plam soczewicowatych jest laseroterapia. Laser rozbija cząsteczki melaniny, dzięki czemu nieestetyczne zmiany znikają. Zabieg jest nieinwazyjny i bezpieczny dla pacjenta. Po zabiegu na skórze pojawia się strupek. Warto wiedzieć, że przez 4 tygodnie po zabiegu nie należy opalać skóry. Nie należy również korzystać z sauny.
Jeśli zmiany soczewicowate pojawiają się u dziecka, konieczna jest dalsza diagnostyka w celu wykluczenia innych schorzeń. Z uwagi na bardzo niskie ryzyko transformacji w czerniaka leczenie chirurgiczne zmian soczewicowatych nie jest konieczne. Jeśli szukasz więcej informacji, sprawdź także ten artykuł o rodzajach plam na ciele.
Domowe sposoby na plamy soczewicowate
Czy można usunąć plamy soczewicowate domowymi sposobami? W niektórych wypadkach można domowymi sposobami uzyskać dobre efekty lub przynajmniej doprowadzić do znacznego rozjaśnienia plam.
Najlepsze domowe sposoby na plamy soczewicowate na twarzy:
- sok z cytryny - należy posmarować świeżo wyciśniętym sokiem z cytryny skórę, na której występują plamy soczewicowate i pozostawić na 20 minut. Następnie należy zmyć sok ciepłą wodą. Aby uzyskać dobre efekty warto tę metodę powtarzać rano i wieczorem. Warto pamiętać, aby nie wystawiać w tym czasie skóry na promieniowanie UV, gdyż można uzyskać odwrotny efekt.
- maślanka oczyszcza skórę i pomaga usunąć starcze plamy soczewicowate. Należy wieczorem nałożyć na twarz cienką warstwę maślanki i zostawić na noc.
- aloes pomaga zredukować przebarwienia na skórze - liść aloesu rozetnij i wyciśnij sok, którym należy posmarować zmienione miejsca.
- ocet jabłkowy można stosować jako rodzaj peelingu, który złuszcza i regeneruje skórę. Aby rozjaśnić plamy starcze można wykonać maseczkę z octu jabłkowego, wody i miodu, lub z octu jabłkowego i cebuli.
- olej rycynowy można wklepać w zmienione miejsca na twarzy.
- woda utleniona rozjaśnia plamy starcze. Można wieczorem po oczyszczeniu twarzy, posmarować skórę wacikiem nasączonym w wodzie utlenionej.
Jakie są sposoby leczenia?
W przypadku piegów nie ma żadnej potrzeby ich leczenia. W zupełności wystarcza odpowiednia ochrona przed słońcem.
Leczenie plamy soczewicowatej zwykłej nie jest konieczne. Również w przypadku plam soczewicowatych słonecznych (starczych) leczenie nie jest konieczne, a wystarczy jedynie skuteczna ochrona przed słońcem. Ze względów kosmetycznych można ewentualnie stosować zabiegi krioterapii, rzadko preparaty zmniejszające pigmentację (mogą jednak spowodować odbarwione plamy na skórze).
Znamiona barwnikowe zwykle nie wymagają leczenia, ale z uwagi na pewne ryzyko przekształcenia się w czerniaka można je wycinać ze skóry, zwłaszcza jeśli znajdują się w miejscu narażonym stale na mechaniczne podrażnienia. Znamiona dysplastyczne (atypowe) usuwa się i poddaje badaniom histopatologicznym.
Prawdopodobieństwo zezłośliwienia znamion błękitnych jest wprawdzie małe, mimo to można je profilaktycznie usuwać.
Melanoza skórna lub melanoza oczno-skórna (znamię Oty) są zmianami rozległymi i nie ma możliwości ich usunięcia w całości. U 1:400 osób z melanozą oczno-skórną, zwłaszcza rasy kaukaskiej, rozwija się czerniak błony naczyniowej, dlatego chorzy ci wymagają ścisłej obserwacji klinicznej przez okulistę. Ponadto u tych chorych większe jest także ryzyko rozwoju jaskry barwnikowej (jaskry wtórnej otwartego kąta przesączania, zob. Jaskra barwnikowa).
W przypadku plamy soczewicowatej złośliwej (melanotyczna plama Hutchinsona) konieczne jest wycięcie jej z dużym marginesem tkanek oraz wykonanie biopsji z mapowaniem różnych obszarów do monitorowania brzegów plamy. Wynika to z faktu, że nieprawidłowe komórki znajdują się daleko poza widocznymi klinicznie granicami plamy soczewicowatej złośliwej. Następnie konieczna jest ścisła obserwacja chorego pod kątem nawrotów.
W przypadku czerniaka złośliwego podstawowe leczenie polega na wycięciu chirurgicznym guza z odpowiednim marginesem tkanki i badaniu regionalnych węzłów chłonnych. Niekiedy stosuje się tzw. biopsję węzła wartowniczego (zob.). Szczegóły dotyczące leczenia uzupełniającego przekraczają zakres tego opracowania i znajdują się w podręcznikach onkologii i/lub dermatologii.
Czy zmiany soczewicowate mogą być niebezpieczne dla zdrowia?
Czy istnieje niebezpieczeństwo, że powstanie czerniak z plamy soczewicowatej? Niestety plamy soczewicowate mogą przerodzić się w plamy złośliwe, wykazujące progresję do czerniaka. Określenie “plama soczewicowata złośliwa” nie jest precyzyjne, gdyż same w sobie zmiany soczewicowate nie są złośliwe ani groźne. Jednak plama soczewicowata złośliwa w klasyfikacji morfologicznej stanowi jedną z postaci czerniaka złośliwego. Dlatego też plamy te należy obserwować.
Niepokojące są zmiany, które mają ciemniejszą barwę i są wypukłe. Czerniak z plamy soczewicowatej ma powolny przebieg i dobrze rokuje. Dobra wiadomość jest taka, że plama soczewicowata złośliwa pojawia się rzadko.
Czerniak z plamy soczewicowatej najczęściej pojawia się u ludzi, którzy mieszkają w krajach równikowych jak Australia, Nową Zelandia, Floryda, Hawaje, Kalifornia oraz Izrael. Najbardziej narażone są osoby. które mają jasną karnację, piegi, jasne włosy i oczy.
W przypadku braku poprawy lub pogorszenia się stanu zdrowia, koniecznie wybierz się jak najszybciej do lekarza! Powyższe porady są tradycyjnymi, domowymi metodami leczenia, a nie popartą badaniami naukowymi wiedzą medyczną. Stosowanie ich nie może być zatem alternatywą dla skorzystania ze standardowych usług medycznych i konsultacji lekarskich!
Zmiany barwnikowe powiek
Zmiany barwnikowe skóry powstają z komórek barwnikowych (melanocytów, melanoforów), które w okresie rozwoju embrionalnego wędrują m.in. do skóry, błony naczyniowej oka i błon śluzowych. Komórki te wytwarzają melaninę, substancję chroniącą organizm przed nadmiernym promieniowaniem ultrafioletowym (UV). Mogą one jednak zapoczątkować także zmiany chorobowe zarówno o charakterze łagodnym, jak i złośliwym. Zmiany barwnikowe można podzielić na łagodne (wśród nich piegi, plamę soczewicowatą zwykłą, różne typy znamion barwnikowych), zmiany przedrakowe (plama soczewicowata złośliwa) oraz złośliwe (czerniak skóry).
Piegi to powszechnie występujące płaskie, małe (1–3 mm) plamy na skórze charakteryzujące się wzmożoną pigmentacją (zabarwieniem), wywodzą się z melanocytów warstwy podstawnej naskórka. Pod wpływem działania promieniowania UV (np. słonecznego) robią się ciemniejsze, ponieważ wytwarzają więcej melaniny. Występują głównie na twarzy, ale można je zaobserwować w każdym miejscu skóry eksponowanej na działanie promieniowania UV. Pojawiają się zwykle około 2. roku życia, ich liczba zwiększa się do wieku dorosłego, a u osób starszych zwykle maleje. Spotyka się je bardzo często u osób o jasnej karnacji oraz o rudych lub blond włosach.
Plama soczewicowata zwykła to barwnikowa zmiana o wyraźnych granicach (mogą być gładkie lub postrzępione) i jednolitym ubarwieniu (od brązowego do czarnego). Jest ona płaska, nieco większa niż pieg (3–15 mm). Plama ta nie powiększa się z czasem, a jej zabarwienie nie ulega nasileniu pod wpływem działania promieniowania UV. Plamy te mogą mieć charakter wrodzony lub nabyty, często pojawiają się już w dzieciństwie. Powstają z melanocytów w naskórku. Na powiekach mogą występować w przebiegu zespołu Peutza i Jeghersa.
Ryc. 1. Znamię barwnikowe powieki
