U nas zapłacisz kartą
Rakowiak złośliwy (plama soczewicowata złośliwa)
Jakie są sposoby leczenia?
W przypadku piegów nie ma żadnej potrzeby ich leczenia. W zupełności wystarcza odpowiednia ochrona przed słońcem.
Leczenie plamy soczewicowatej zwykłej nie jest konieczne. Również w przypadku plam soczewicowatych słonecznych (starczych) leczenie nie jest konieczne, a wystarczy jedynie skuteczna ochrona przed słońcem. Ze względów kosmetycznych można ewentualnie stosować zabiegi krioterapii, rzadko preparaty zmniejszające pigmentację (mogą jednak spowodować odbarwione plamy na skórze).
Znamiona barwnikowe zwykle nie wymagają leczenia, ale z uwagi na pewne ryzyko przekształcenia się w czerniaka można je wycinać ze skóry, zwłaszcza jeśli znajdują się w miejscu narażonym stale na mechaniczne podrażnienia. Znamiona dysplastyczne (atypowe) usuwa się i poddaje badaniom histopatologicznym.
Prawdopodobieństwo zezłośliwienia znamion błękitnych jest wprawdzie małe, mimo to można je profilaktycznie usuwać.
Melanoza skórna lub melanoza oczno-skórna (znamię Oty) są zmianami rozległymi i nie ma możliwości ich usunięcia w całości. U 1:400 osób z melanozą oczno-skórną, zwłaszcza rasy kaukaskiej, rozwija się czerniak błony naczyniowej, dlatego chorzy ci wymagają ścisłej obserwacji klinicznej przez okulistę. Ponadto u tych chorych większe jest także ryzyko rozwoju jaskry barwnikowej (jaskry wtórnej otwartego kąta przesączania, zob. Jaskra barwnikowa).
W przypadku plamy soczewicowatej złośliwej (melanotyczna plama Hutchinsona) konieczne jest wycięcie jej z dużym marginesem tkanek oraz wykonanie biopsji z mapowaniem różnych obszarów do monitorowania brzegów plamy. Wynika to z faktu, że nieprawidłowe komórki znajdują się daleko poza widocznymi klinicznie granicami plamy soczewicowatej złośliwej. Następnie konieczna jest ścisła obserwacja chorego pod kątem nawrotów.
W przypadku czerniaka złośliwego podstawowe leczenie polega na wycięciu chirurgicznym guza z odpowiednim marginesem tkanki i badaniu regionalnych węzłów chłonnych. Niekiedy stosuje się tzw. biopsję węzła wartowniczego (zob.). Szczegóły dotyczące leczenia uzupełniającego przekraczają zakres tego opracowania i znajdują się w podręcznikach onkologii i/lub dermatologii.
Czy zmiany soczewicowate mogą być niebezpieczne dla zdrowia?
Czy istnieje niebezpieczeństwo, że powstanie czerniak z plamy soczewicowatej? Niestety plamy soczewicowate mogą przerodzić się w plamy złośliwe, wykazujące progresję do czerniaka. Określenie “plama soczewicowata złośliwa” nie jest precyzyjne, gdyż same w sobie zmiany soczewicowate nie są złośliwe ani groźne. Jednak plama soczewicowata złośliwa w klasyfikacji morfologicznej stanowi jedną z postaci czerniaka złośliwego. Dlatego też plamy te należy obserwować.
Niepokojące są zmiany, które mają ciemniejszą barwę i są wypukłe. Czerniak z plamy soczewicowatej ma powolny przebieg i dobrze rokuje. Dobra wiadomość jest taka, że plama soczewicowata złośliwa pojawia się rzadko.
Czerniak z plamy soczewicowatej najczęściej pojawia się u ludzi, którzy mieszkają w krajach równikowych jak Australia, Nową Zelandia, Floryda, Hawaje, Kalifornia oraz Izrael. Najbardziej narażone są osoby. które mają jasną karnację, piegi, jasne włosy i oczy.
W przypadku braku poprawy lub pogorszenia się stanu zdrowia, koniecznie wybierz się jak najszybciej do lekarza! Powyższe porady są tradycyjnymi, domowymi metodami leczenia, a nie popartą badaniami naukowymi wiedzą medyczną. Stosowanie ich nie może być zatem alternatywą dla skorzystania ze standardowych usług medycznych i konsultacji lekarskich!
Zabiegi dermatologiczne na plamy soczewicowate starcze
W ramach medycyny estetycznej możemy korzystać z wielu zabiegów, które pozwalają na skuteczne i długotrwałe pozbycie się plam soczewicowatych. Największą popularnością cieszą się peelingi chemiczne bazujące na kwasie migdałowym lub azelainowym, jak również peelingi mechaniczne oraz mikrodermabrazja.
Duże szanse na całkowite usunięcie plam soczewicowatych starczych dają zabiegi z wykorzystaniem lasera frakcyjnego eCO2, który złuszcza naskórek, ponadto stymuluje produkcję kolagenu, a także wygładza i ujędrnia skórę. Pożądane efekty jesteśmy w stanie osiągnąć już po przeprowadzeniu od 2 do 5 zabiegów, wykonywanych w odstępach kilkutygodniowych.
Jak ochronić naszą skórę przed powstawaniem plam soczewicowatych? Pamiętajmy o regularnym stosowaniu kremów z filtrem (minimum SPF30) – zarówno wiosną i latem, jak i w okresie jesienno-zimowym. Latem starajmy się także unikać bezpośredniej ekspozycji skóry na najsilniejsze działanie promieni słonecznych. Do codziennej pielęgnacji skóry warto włączyć również kosmetyki, zawierające m.in. witaminę C, retinol oraz kwasy AHA.
Plama soczewicowata – jak wygląda?
Plamy soczewicowate to zmiany powstające na skutek zwiększonej ilości komórek barwnikowych (melanocytów w naskórku). Te charakterystyczne, ciemnobrązowe plamy o średnicy od 2 do 20 mm mogą pojawiać się w każdym wieku i dotyczyć różnych okolic ciała – głównie pleców, tułowia, twarzy, dłoni lub przedramion. Warto podkreślić, że w przeciwieństwie do innych znamion barwnikowych lub piegów, plamy soczewicowate nie zmieniają swojego odcienia pod wpływem działania promieniowania słonecznego.
Plamy soczewicowate mogą mieć podłoże genetyczne lub charakter nabyty. W zależności od ich genezy wyróżnić możemy:
- plamy soczewicowate zwykłe – zmiany będące efektem uwarunkowań genetycznych i takich schorzeń jak m.in. zespół Peutza-Jeghersa, zespół LEOPARD, zespół Carneya, czy też xeroderma pigmentosum,
- plamy soczewicowate posłoneczne – zmiany o charakterze nabytym, będące konsekwencją nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV. Plamy mogą zniknąć po dłuższym unikaniu promieniowania słonecznego,
- plamy soczewicowate starcze – pojawiają się w wyniku naturalnych procesów starzenia się skóry i nie znikają samoistnie,
- plamy soczewicowate złośliwe – plamy, które mogą stanowić podłoże do rozwoju czerniaka. Są znacznie ciemniejsze niż klasyczne plamy soczewicowate i mają lekko wypukłą powierzchnię. Pojawiają się zazwyczaj u osób w starszym wieku i umiejscawiają się na twarzy oraz w obrębie dekoltu. Chociaż zmiany te mogą prowadzić do rozwoju nowotworu, czerniak wywodzący się z nich przyjmuje jedną z najłagodniejszych postaci o lepszych rokowaniach.
Kto jest podatny na plamy soczewicowate?
Plamy lentigo dotyczą przede wszystkim osób z jasną karnacją. Osoby z cerami śniadymi doświadczają ich zdecydowanie rzadziej, ze względu na wyższy poziom melaniny w skórze. Ryzyko powstawania plam soczewicowatych rośnie wraz z wiekiem.
Łagodna plama soczewicowata jest płaska, ma do 1 cm średnicy i równe brzegi. Może mieć kolor od jasnobrązowego do brunatnego. Jeśli plama lentigo odbiega od tego opisu, warto skonsultować ją z dermatologiem.
Dowiedziono, że istnieje odmiana plam lentigo, które wykazują potencjał transformacji w czerniaka skóry. Tego typu plamy soczewicowate wyróżniają się ciemniejszym zabarwieniem, nierówną powierzchnią oraz poszarpanymi krawędziami. Wzmożoną czujność powinna wywołać także zmiana, która piecze, swędzi bądź krwawi.
Jeśli zauważysz u siebie podobną zmianę skórną, jak najszybciej skonsultuj się z dermatologiem. Proste i bezbolesne badanie – dermatoskopia – wykaże, czy zmiana zdradza symptomy złośliwości.
