U nas zapłacisz kartą
Rakowiak złośliwy (plama soczewicowata złośliwa)
Plama soczewicowata – jak wygląda?
Plamy soczewicowate to zmiany powstające na skutek zwiększonej ilości komórek barwnikowych (melanocytów w naskórku). Te charakterystyczne, ciemnobrązowe plamy o średnicy od 2 do 20 mm mogą pojawiać się w każdym wieku i dotyczyć różnych okolic ciała – głównie pleców, tułowia, twarzy, dłoni lub przedramion. Warto podkreślić, że w przeciwieństwie do innych znamion barwnikowych lub piegów, plamy soczewicowate nie zmieniają swojego odcienia pod wpływem działania promieniowania słonecznego.
Plamy soczewicowate mogą mieć podłoże genetyczne lub charakter nabyty. W zależności od ich genezy wyróżnić możemy:
- plamy soczewicowate zwykłe – zmiany będące efektem uwarunkowań genetycznych i takich schorzeń jak m.in. zespół Peutza-Jeghersa, zespół LEOPARD, zespół Carneya, czy też xeroderma pigmentosum,
- plamy soczewicowate posłoneczne – zmiany o charakterze nabytym, będące konsekwencją nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV. Plamy mogą zniknąć po dłuższym unikaniu promieniowania słonecznego,
- plamy soczewicowate starcze – pojawiają się w wyniku naturalnych procesów starzenia się skóry i nie znikają samoistnie,
- plamy soczewicowate złośliwe – plamy, które mogą stanowić podłoże do rozwoju czerniaka. Są znacznie ciemniejsze niż klasyczne plamy soczewicowate i mają lekko wypukłą powierzchnię. Pojawiają się zazwyczaj u osób w starszym wieku i umiejscawiają się na twarzy oraz w obrębie dekoltu. Chociaż zmiany te mogą prowadzić do rozwoju nowotworu, czerniak wywodzący się z nich przyjmuje jedną z najłagodniejszych postaci o lepszych rokowaniach.
Skąd biorą się plamy soczewicowate?
Plama lentigo może być zarówno wrodzona, jak i nabyta. W pierwszym przypadku czynnikiem jej powstania jest genetyka: zmiany soczewicowate mogą mieć formę znamion, które dziedziczymy po rodzicach.
Drugi rodzaj, plamy soczewicowate nabyte, powstaje wskutek ekspozycji skóry na promieniowanie UV lub starzenia się organizmu.
- Plamy soczewicowate posłoneczne pojawiają się, gdy skóra jest intensywnie wystawiania na działanie słońca. Wówczas dochodzi do naturalnego mechanizmu obronnego, jakim jest produkcja barwnika – melaniny. Miejscowe nagromadzenie jej doprowadza do ciemniejszych przebarwień.
- Plamy soczewicowate starcze powstają wraz ze starzeniem się organizmu i mają nieodwracalny charakter. U osób w wieku podeszłym można zauważyć je m.in. na dłoniach czy twarzy.
Czy możliwe jest leczenie plam soczewicowatych?
Leczenie plam soczewicowatych
Plamy soczewicowate nie są chorobą i nie ma potrzeby ich leczenia. Najlepszym sposobem jest zapobieganie poprzez unikanie opalania się lub stosowanie filtrów UV.
Dla niektórych osób jednak stanowią one problem estetyczny, źródło kompleksów i braku pewności siebie. W takim przypadku można stosować zabiegi kosmetyczne jak peelingi chemiczne, laseroterapia, krioterapia, mikrodermabrazja czy zabiegi wybielające. Jednym z najlepszych sposobów usunięcia plam soczewicowatych jest laseroterapia. Laser rozbija cząsteczki melaniny, dzięki czemu nieestetyczne zmiany znikają. Zabieg jest nieinwazyjny i bezpieczny dla pacjenta. Po zabiegu na skórze pojawia się strupek. Warto wiedzieć, że przez 4 tygodnie po zabiegu nie należy opalać skóry. Nie należy również korzystać z sauny.
Jeśli zmiany soczewicowate pojawiają się u dziecka, konieczna jest dalsza diagnostyka w celu wykluczenia innych schorzeń. Z uwagi na bardzo niskie ryzyko transformacji w czerniaka leczenie chirurgiczne zmian soczewicowatych nie jest konieczne. Jeśli szukasz więcej informacji, sprawdź także ten artykuł o rodzajach plam na ciele.
Domowe sposoby na plamy soczewicowate
Czy można usunąć plamy soczewicowate domowymi sposobami? W niektórych wypadkach można domowymi sposobami uzyskać dobre efekty lub przynajmniej doprowadzić do znacznego rozjaśnienia plam.
Najlepsze domowe sposoby na plamy soczewicowate na twarzy:
- sok z cytryny - należy posmarować świeżo wyciśniętym sokiem z cytryny skórę, na której występują plamy soczewicowate i pozostawić na 20 minut. Następnie należy zmyć sok ciepłą wodą. Aby uzyskać dobre efekty warto tę metodę powtarzać rano i wieczorem. Warto pamiętać, aby nie wystawiać w tym czasie skóry na promieniowanie UV, gdyż można uzyskać odwrotny efekt.
- maślanka oczyszcza skórę i pomaga usunąć starcze plamy soczewicowate. Należy wieczorem nałożyć na twarz cienką warstwę maślanki i zostawić na noc.
- aloes pomaga zredukować przebarwienia na skórze - liść aloesu rozetnij i wyciśnij sok, którym należy posmarować zmienione miejsca.
- ocet jabłkowy można stosować jako rodzaj peelingu, który złuszcza i regeneruje skórę. Aby rozjaśnić plamy starcze można wykonać maseczkę z octu jabłkowego, wody i miodu, lub z octu jabłkowego i cebuli.
- olej rycynowy można wklepać w zmienione miejsca na twarzy.
- woda utleniona rozjaśnia plamy starcze. Można wieczorem po oczyszczeniu twarzy, posmarować skórę wacikiem nasączonym w wodzie utlenionej.
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?
W przypadku zmian barwnikowych powiek konieczne są regularne wizyty lekarskie połączone z badaniem w lampie szczelinowej i wykonaniem dokumentacji fotograficznej.
Nie ma jednoznacznych zaleceń pozwalających na uniknięcie zachorowania. Ponieważ istotne jest narażenie skóry na działanie promieniowania słonecznego i UV, należy unikać nadmiernej ekspozycji na działanie słońca i solariów. Dotyczy to zwłaszcza osób z jasną karnacją, skłonnych do oparzeń, ze znamionami dysplastycznymi, a także ludzi mających dużą liczbę znamion. Należy stosować preparaty zawierające filtry o wysokim stopniu ochrony przed promieniowaniem UVA i UVB, ubrania z długim rękawem, kapelusze z ochronnym rondem oraz okulary przeciwsłoneczne. Krewni pierwszego stopnia chorych na czerniaka powinni okresowo poddawać się kontrolnym badaniom dermatologicznym. Ponadto niezwykle istotna jest samoobserwacja i nielekceważenie pojawiających się zmian barwnikowych w skórze powiek.
Zobacz także
Znamiona barwnikowe Nadmierna ekspozycja na słońce jest jednym z czynników sprzyjających zezłośliwieniu znamienia barwnikowego. W celu obniżenia ryzyka rozwoju czerniaka należy stosować odpowiednią ochronę przeciwsłoneczną.
Zaburzenia barwnikowe Zaburzenia barwnikowe skóry to grupa chorób, w których dochodzi do zmiany zabarwienia skóry. Zmiany mogą dotyczyć zarówno niewielkiej powierzchni skóry, jak również zajmować skórę praktycznie całego ciała. Nie wszystkie przebarwienia są chorobą i wymagają leczenia, np. piegi stanowią cechę danej osoby i mogą mieć tendencję do zanikania w okresie jesienno-zimowym. Część zaburzeń może samoistnie ustąpić, np. ostuda, plama soczewicowata.
