U nas zapłacisz kartą
Jak radzić sobie z alergiczną pokrzywką na twarzy?
Diagnoza pokrzywki
- w tzw. pokrzywce cholinergicznej często są drobne
- w wywołanej wysiłkiem – olbrzymie (ta forma pokrzywki może być przyczyną wstrząsu anafilaktycznego)
- w pokrzywce wywołanej uciskiem – występują w miejscu kontaktu skóry np. z paskiem ciężkiej torby lub na stopach po długim marszu
- pokrzywka wibracyjna pojawia się u chorych pracujących np. z młotem pneumatycznym
- pokrzywka świetlna – po opalaniu.
Ważne dla lekarza jest także umiejscowienie zmian pokrzywkowych na ciele oraz czas zanikania zmian. Wielu chorych nie wie, jak długo obecne są zmiany (można obrysować bąbel długopisem i obserwować, kiedy zmiana zanika).
- to, kiedy i w jakich okolicznościach po raz pierwszy pojawiły się bąble pokrzywkowe
- częstość epizodów pokrzywki i określenie, jak długo wykwity się utrzymują
- związek z podróżami, sposobem spędzania wakacji czy weekendów
- wielkość, kształt i lokalizację bąbli pokrzywkowych
- to, czy występuje też obrzęk naczynioruchowy
- aktualnie lub niedawno przyjmowane leki i inne substancje (zarówno zlecone przez lekarza, jak i dostępne bez recepty, preparaty ziołowe, witaminowe, wzbogacające dietę i in.)
- związek czasowy między wystąpieniem pokrzywki a kontaktem z pokarmami (spożycie, dotknięcie)
- związek objawów z potencjalnymi czynnikami fizycznymi (np. narażenie na niską lub wysoką temperaturę, światło słoneczne), z wysiłkiem fizycznym lub poceniem
- zakażenia wirusowe dróg oddechowych, wątroby, mononukleozę zakaźną
- kontakt ze zwierzętami
- narażenie zawodowe na alergeny lub substancje drażniące (np. lateks, inne wyroby gumowe i kosmetyki), zapytaj o rodzaj pracy
- niedawne ugryzienia lub użądlenia przez owady
- narażenie na kontakt z alergenami kontaktowymi lub wziewnymi
- wszczepienie protez lub implantów w trakcie zabiegów chirurgicznych
- objawy ze strony innych układów
- rodzinne występowanie pokrzywki i atopii
- związek z cyklem miesiączkowym
- stres psychiczny, choroby psychiczne
- stosowanie używek: tytoniu (stosowanie tytoniów aromatyzowanych), alkoholu, kannabinoli
- dotychczas wykonywane badania diagnostyczne
- reakcję na dotychczasowe leczenie.
Umów się do lekarza rodzinnego
Zmiany na skórze pojawiają się zazwyczaj w ciągu kilku minut, a trwają nie dłużej niż 24 godziny. Oprócz powierzchownych, swędzących bąbli otoczonych rumieniem może pojawić się obrzęk tkanki podskórnej - mówimy wówczas o obrzęku naczynioruchowym. Same bąble mogą mieć różny kształt i rozmiar, mogą się zlewać i łączyć w większe skupiska. W zależności od czynnika wywołującego, pokrzywka może pojawić się na różnych częściach ciała - w przypadku czynników fizycznych będą to najczęściej odsłonięte kończyny, natomiast w przypadku alergenów pokrzywka może wystąpić na ciele lub twarzy.
Jak ustalić przyczynę pokrzywki?
W celu określenia czynnika wywołującego pokrzywkę alergiczną powinniśmy udać się na wizytę do lekarza rodzinnego. Na podstawie wywiadu może nas skierować do dermatologa lub alergologa. Odpowiedni specjalista może zlecić wykonanie takich badań jak testy skórne, immunologiczne (z krwi) lub próby prowokacyjne, służące do zdiagnozowania np. nadwrażliwości na salicylany (aspirynę).
Rodzaje pokrzywki alergicznej
Pokrzywka alergiczna może przybierać różne odmiany, zróżnicowane w zależności od przyczyny i czasu trwania reakcji alergicznej. Wyróżnia się takie przypadłości jak:
- pokrzywka ostra – najczęstsza forma pokrzywki alergicznej, która objawia się nagłym pojawieniem się swędzących, czerwonych bąbli na skórze. Reakcja trwająca do 6 tygodni może być spowodowana przez różne alergeny, takie jak pokarmy, leki, pyłki roślin, ukąszenia owadów lub czynniki fizyczne, jak np. zimno lub ciepło,
- pokrzywka przewlekła – forma pokrzywki, która trwa dłużej niż 6 tygodni. Może być wynikiem przewlekłego kontaktu z danym alergenem lub innymi czynnikami, takimi jak stres czy zmiany temperatury (tzw. pokrzywka cieplna),
- pokrzywka kontaktowa – reakcja skórna spowodowana bezpośrednim kontaktem z alergenem,
- pokrzywka cholinergiczna – wywołana zwiększoną temperaturą ciała, np. podczas gorącej kąpieli lub spowodowana wysiłkiem fizycznym,
- pokrzywka wodna – objaw alergii na wodę,
- pokrzywka dermograficzna – może być wywołana m.in. potarciem skóry,
- pokrzywka pokarmowa – reakcja alergiczna na spożywane pokarmy,
- pokrzywka słoneczna – reakcja wywołana nadmiernym narażeniem skóry na słońce,
- pokrzywka polekowa – reakcja na przyjmowane leki, jak antybiotyki, opioidy lub niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), np. pokrzywka aspirynowa lub po przyjęciu takich leków jak ibuprofen, naproksen i kwas acetylosalicylowy,
- pokrzywka autoimmunologiczna – rzadki rodzaj pokrzywki, który może być powiązany z chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak np. toczeń rumieniowaty układowy.
Pokrzywka - diagnostyka
W określeniu czynnika wywołującego pokrzywkę duża rolę odgrywa wywiad. Należy poinformować lekarza, czy pojawienie się pokrzywki poprzedziła infekcja (np. górnych dróg oddechowych czy układu moczowego), czy przebywaliśmy na zimnie lub na słońcu oraz jakie leki zostały przyjęte kilka dni przed pojawieniem się pokrzywki. Jeśli pokrzywka pojawia się w ciąży lub pod koniec cyklu miesiączkowego, należy zbadań poziom hormonów płciowych.
W postawieniu rozpoznania pomocne są wyniki oznaczeń stężeń immunoglobin IgE i natychmiastowych testów skórnych. Przy podejrzeniu nadwrażliwości na leki wykonuje się próby śródskórne.
Bardzo przydatną metodą potwierdzającą nietolerancję pokarmów jest dieta eliminacyjna. Przez 7-10 dni chory w dowolnych ilościach spożywa ryż, ziemniaki, wodę mineralną i słabą herbatę, a następnie w kolejnych dniach wprowadza pojedyncze, nowe pokarmy obserwując reakcje skórne.
Z kolei podejrzewając pokrzywkę z nietolerancji kwasu acetylosalicylowego należy zalecić dietę o składzie: woda mineralna, herbata, ser biały chudy, ryż, ziemniaki, mięso z wyjątkiem drobiu i ryb oraz masło (łyżka/dzień). W przypadku występowania nietolerancji w ciągu 7-10 dni nastąpi złagodzenie lub całkowite ustąpienie objawów.
Aby wykluczyć, że przyczyną pokrzywki są choroby tarczycy, należy oznaczyć stężenie przeciwciał przeciwtarczycowych oraz TSH.
