U nas zapłacisz kartą
Pokrzywka - Domowe Sposoby na Uczulenie
Co to jest świąd - jego występowanie i przyczyny
Kiedy występuje świąd u dziecka i u dorosłego
Świąd lub swędzenie jest wywołane podrażnieniem zakończeń nerwowych w skórze przez bodźce chemiczne lub mechaniczne. Uczucie to jest dość nieprzyjemne i wymusza odruch drapania się. Z reguły świąd jest zjawiskiem krótkotrwałym, które mija po podrapaniu się. Jednak w niektórych przypadkach jest ono bardzo silne i bardziej nieprzyjemne niż ból. Uporczywe swędzenie utrudnia sen i normalną aktywność. Może też prowadzić do zakażenia skóry i zmian w typie liszaja.
Przyczyną krótkotrwałego swędzenia może być kontakt z różnego rodzaju środkami, jak kosmetyki czy detergenty, jak również uczulenie lub choroby. Najczęściej występujące przyczyny swędzenia skóry to:
- nadmierne wysuszenie skóry,
- ukąszenia owadów, jak komary, meszki, pluskwy czy pajęczaki,
- uczulenie na kosmetyki lub detergenty,
- nieprawidłowe kosmetyki,
- uczulenie na nikiel, lateks, płyn do płukania tkanin,
- grzybica lub łupież,
- gorąca kąpiel,
- wysiłek fizyczny.
Przyczyn swędzenia skóry jest bardzo wiele. W przypadku wyżej wymienionych czynników, przyczynę łatwo wykryć. Jeśli swędzenie skóry jest uporczywe, długotrwałe, częste i nie możemy wykryć przyczyny warto zgłosić się do lekarza, gdyż swędzenie może być również objawem różnych chorób.
Świąd jest objawem takich chorób, jak:
- niedobór żelaza,
- atopowe zapalenie skóry,
- choroby nerek,
- pokrzywka,
- półpasiec,
- ospa wietrzna,
- świerzb,
- wszawica,
- trądzik różowaty,
- cukrzyca,
- nadczynność tarczycy,
- liszajec zakaźny,
- inne.
Jak złagodzić świąd w zależności od jego przyczyny
Aby złagodzić uporczywy świąd u dorosłego i u dziecka należy poznać jego przyczynę. Jeśli jest to zwykle wysuszenie skóry, wystarczy zastosować środek nawilżający lub natłuszczający. Jeśli świąd ma tło alergiczne należy wykryć na co mamy uczulenie i unikać tego alergenu. Warto też zaobserwować, czy świąd nie pojawia się po użyciu określonego kosmetyku. Zdarza się, że swędzenie głowy pojawia się po zastosowaniu nieodpowiedniego szamponu. Swędzenie po kąpieli lub prysznicu może być wywołane alergią na składnik jakiegoś kosmetyku lub konserwanty w kosmetykach. Obserwacja siebie i reakcji na różne bodźce pozwoli wyeliminować niewłaściwe środki, których nie powinniśmy używać.
Alergia skórna – co to jest?
Alergia skórna stanowi zespół charakterystycznych objawów pojawiających się na skórze w następstwie kontaktu z alergenem. Za mechanizm ten odpowiada nadwrażliwość układu immunologicznego, który wykazuje tendencję do nadreaktywnej odpowiedzi na określone bodźce zewnętrzne – w normalnych warunkach niepowodujące reakcji alergicznych u zdrowych ludzi. Schorzenia rozwijające się na tle alergicznym można podzielić na kilka grup.
Atopowe zapalenie skóry (AZS)
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to jedna z najczęstszych chorób alergicznych skóry. Jest to przewlekła dolegliwość dermatologiczna o charakterze zapalnym, która charakteryzuje się przebiegiem cyklicznym – okresy ustępowania objawów przeplatają się z fazami zaostrzeń. Podstawowe znaczenie w przypadku atopowego zapalenia skóry mają czynniki genetyczne, które odgrywają kluczową rolę. Zazwyczaj pierwsze symptomy atopowego zapalenia skóry ujawniają się w ciągu pierwszego roku życia dziecka, choć nie jest wykluczone ich pojawienie się również w późniejszym okresie.
Skóra pacjentów zmagających się z AZS wykazuje osłabienie naturalnych funkcji ochronnych i skłonność do nadmiernego wysychania. W konsekwencji nawet niewielkie oddziaływanie alergenów czy innych substancji drażniących może prowokować reakcje alergiczne. Co istotne, nawet w okresach, gdy nie obserwuje się zewnętrznych symptomów choroby, w głębszych warstwach skóry może trwać proces zapalny, który zwiększa ryzyko nagłego wystąpienia reakcji alergicznych.
Warto podkreślić, że atopowe zapalenie skóry jest schorzeniem dotykającym osoby z predyspozycjami do atopii, co oznacza, że często współwystępuje z innymi alergicznymi stanami, takimi jak alergie pokarmowe, wziewne, alergiczny nieżyt nosa czy astma.
Alergiczny wyprysk kontaktowy (ACD)
Alergiczny wyprysk kontaktowy, inaczej określany jako alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, to schorzenie, które dotyka osoby wrażliwe na określone alergeny. Do objawów dochodzi, gdy skóra tych osób nawiązuje kontakt z substancjami zwanymi haptenami. Są to małe cząsteczki, które mogą przenikać przez skórę, a następnie łączą się z białkami w organizmie, tworząc kompleksy immunologiczne. Właśnie te kompleksy są przyczyną reakcji alergicznej, ponieważ system odpornościowy osoby uczulonej traktuje je jako zagrożenie, co prowadzi do zapalnej odpowiedzi organizmu i pojawienia się zmian skórnych.
Czy z pokrzywką trzeba iść do lekarza?
Pokrzywka może mieć postać ostrą (pojawia się nagle i często ustępuje samoistnie), jak i przewlekłą. W pierwszym przypadku trzeba wyeliminować alergen, co nie zawsze jest proste. Jeśli jednak zmiany nie są mocno nasilone, wystarczy udać się do internisty, by się ich pozbyć. Dobrze jest również pić wapno, które łagodzi objawy alergii.
W drugim przypadku, gdy wysypka skórna trwa powyżej 6 tygodni i nie wiadomo, co ją wywołuje, potrzebna jest konsultacja z alergologiem. Lekarz przede wszystkim będzie próbował ustalić alergen. Czasem trzeba wykonać testy diagnostyczne, tzw. testy prowokacji, które polegają na stopniowym wprowadzaniu alergenu (np. jajek) i obserwowaniu, czy wystąpi reakcja alergiczna. W niektórych przypadkach zaleca się również przeprowadzenie testów eliminacji (np. odstawieniu jakiegoś pokarmu) i obserwowaniu, czy pokrzywka zniknie.
Co na uczulenie skórne? Leczenie alergii skórnej
Leczenie alergii skórnej przeprowadzane jest przez dermatologa i opiera się przede wszystkim na skutecznym rozpoznaniu przyczyn dolegliwości. W procesie diagnozowania alergii skórnej wykorzystuje się różnorodne metody, w tym testy skórne punktowe, testy płatkowe oraz ocenę poziomu immunoglobulin E (IgE). Testy płatkowe są niezwykle pomocne, szczególnie w rozpoznawaniu kontaktowego zapalenia skóry.
W terapii alergii stosuje się leki przeciwhistaminowe, które dzielą się na dwie główne kategorie: leki przeciwhistaminowe I i II generacji. Leki pierwszej generacji, takie jak klemastyna czy hydroksyzyna, choć skuteczne w blokowaniu receptorów H1 histaminy, wykazują działanie nieselektywne, oddziałując również na inne receptory. Może to prowadzić do niepożądanych efektów ubocznych, w tym senności czy suchości w ustach. Z tego powodu, zaleca się obecnie stosowanie nowszych preparatów jak leki przeciwhistaminowe II generacji, które koncentrują się na blokowaniu receptorów H1, minimalizując przy tym ryzyko działań niepożądanych. Do tej grupy należą między innymi cetyryzyna, loratydyna czy feksofenadyna. Wybierając lek antyhistaminowy, należy uwzględnić indywidualne cechy pacjenta oraz potencjalne różnice w przenikaniu substancji czynnych do ośrodkowego układu nerwowego.
W objawowym leczeniu alergii skórnej często stosuje się preparaty miejscowe w formie maści lub żeli, które mogą zawierać składniki łagodzące świąd. W sytuacjach, gdy leczenie objawowe nie przynosi ulgi, dermatolog może zalecić krótkotrwałe stosowanie maści z glikokortykosteroidami. Nowoczesną alternatywą dla miejscowych glikokortykosteroidów są inhibitory kalcyneuryny, takie jak pimekrolimus czy takrolimus, które nie uszkadzają bariery naskórkowej i mogą być stosowane na delikatne partie skóry, na przykład na twarz czy dłonie. Są one obecnie często wybierane w leczeniu atopowego zapalenia skóry.
