U nas zapłacisz kartą
Co to jest poletkowanie skóry?
Co to jest kontaktowe zapalenie skóry?
Alergia kontaktowa to swoista nadwrażliwość typu późnego na substancje chemiczne o małej masie cząsteczkowej (tzw. hapteny), rzadziej na proteiny (białka). Na podstawie dostępnych danych eksperci szacują, że alergia kontaktowa dotyczy 17–40% osób dorosłych, częściej rozpoznawana jest u kobiet niż u mężczyzn. Wśród dzieci jej częstotliwość wynosi 13–25%. Najczęściej uczulenie wywołują: nikiel, kobalt, pallad, propolis, balsam peruwiański. W wyniku alergii kontaktowej dochodzi do powstania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Zmiany lokalizują się w dowolnym miejscu na skórze. Szczególnie często rozpoznawane jest kontaktowe zapalenie skóry dłoni.
Jeśli zauważysz u siebie wystąpienie ostrych lub przewlekłych zmian zapalnych skóry, skontaktuj się z lekarzem w celu diagnostyki kontaktowego zapalenia skóry. Dla ostrego przebiegu choroby charakterystyczny jest rumień alergiczny, na którym pojawia się początkowo grudka wysiękowa i pęcherzyk, następnie dochodzi do powstawania nadżerek, strupów, pozapalnego złuszczania czy lichenizacji (pogrubienia skóry). Rozwija się obrzęk zajętej chorobowo skóry. Możesz odczuwać ból, pieczenie oraz świąd skóry. W łagodniejszym przebiegu – w postaci podostrej – stan zapalny jest mniej nasilony, z reguły nie obserwuje się sączenia, występują grudki wysiękowe i mniej liczne pęcherzyki. W przebiegu przewlekłego kontaktowego zapalenia skóry dominującymi objawami są: pogrubienie skóry, upośledzenie jej sprężystości czy wzmożone poletkowanie. Dodatkowo charakterystyczne są przebarwienia lub odbarwienia.
Dolegliwości są wynikiem ekspozycji skóry na czynniki egzogenne, powodujące rozwój stanu zapalnego. Kontaktowe zapalenie skóry może występować w różnych postaciach:
- ograniczonej do miejsca kontaktu,
- z lokalnym rozsiewem drogą naczyń chłonnych oraz z rozsiewem hematogennym, czyli drogą naczyń krwionośnych.
Testy płatkowe – jakie alergeny się bada?
Jeśli lekarz stwierdzi u Ciebie podejrzenie kontaktowego zapalenia skóry, na pewno zleci Ci wykonanie testów naskórkowych z serią podstawową. Seria podstawowa obejmuje najczęściej uczulające czynniki w danej populacji. Oznacza to, że pakiet testowy odwzorowuje aktualne trendy epidemiologiczne. Według przyjętych w Polsce standardów przy badaniu tym sprawdzana jest reakcja na 30 haptenów. Ich lista powstała na podstawie Europejskiej Serii Podstawowej. Rozszerza się ją o testy z własnymi lekami zewnętrznymi i kosmetykami. Szacuje się, że serie podstawowe pozwalają na wykrycie czynnika odpowiedzialnego za wystąpienie alergii kontaktowej u ponad 80% testowanych. W przypadkach wątpliwych lub w razie wyników, które są rozbieżne z wywiadem, pomocne okazać się może wykonanie testu powtarzanej otwartej aplikacji. Podczas badania stwarza się warunki imitujące codzienne używanie danego preparatu. W przypadku kontaktowego zapalenia skóry u dzieci punktowe testy skórne wykonuje się zwykle, kiedy skóra dziecka osiągnie odpowiednią reaktywność.Badanie to można przeprowadzić u dzieci powyżej 4 lat. Testy płatkowe u dzieci po ukończeniu 6 lat mogą być wykonywane przy użyciu tych samych stężeń haptenów co u dorosłych.
Wskazania do wykonania testów naskórkowych obejmują przede wszystkim:
- wyprysk atopowy, potnicowy, zawodowy, hematogenny, pieniążkowaty,
- wyprysk na podłożu suchości skóry, zastoju żylnego,
- fotodermatozy,
- łojotokowe zapalenie skóry,
- zmiany zapalne wokół owrzodzeń podudzi,
- lichenizację.
Testów naskórkowych nie powinno się przeprowadzać w następujących sytuacjach:
- aktywna faza zapalenia skóry – należy je odłożyć na co najmniej 2 tygodnie po wyleczeniu zmian na rękach lub stopach, w przypadku wyprysku uogólnionego na 6 tygodni po ustąpieniu objawów,
- ciąża, karmienie piersią,
- immunosupresja ogólna,
- stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów na obszarze testowanym – należy zachować przynajmniej 7 dni przerwy,
- ekspozycja na promieniowanie UV – należy zachować około 6 tygodni odstępu,
- wykonanie testu z danym haptenem w ciągu ostatniego roku.
Co wywołuje alergię kontaktową?
Za alergię kontaktową w większości przypadków odpowiada reakcja nadwrażliwości na alergeny, na które pacjent może być narażony, na przykład w związku z wykonywanym zawodem. Przy pierwszym kontakcie skóry z alergenem dochodzi do uwrażliwienia na ten czynnik, czego konsekwencją jest pojawianie się objawów chorobowych przy kolejnych ekspozycjach skóry.
Jakie alergeny odpowiadają najczęściej za pojawienie się alergii kontaktowej? Należy tutaj wymienić przede wszystkim:
nikiel – jest to zdecydowanie najczęstszy alergen kontaktowy, który odpowiada za zmiany wypryskowe. Nikiel znajdziemy w biżuterii, guzikach, klamkach, monetach, wielu przyborach kuchennych, sztućcach, a co ważne – również w pokarmach: głównie w produktach w puszkach, ale i w nasionach roślin strączkowych, ziarnach zbóż, wielu rybach (np. makrela, tuńczyk, śledź, łosoś), owocach morza, suszonych owocach, a nawet w kakao, czarnej herbacie, kawie i czerwonym winie,
chrom – jest to składnik między innymi wyrobów skórzanych oraz cementu. Znajdziemy go również w niciach chirurgicznych, preparatach do konserwacji drewna, niektórych odczynnikach laboratoryjnych, materiałach budowlanych i protezach dentystycznych,
kobalt – uczulenie na kobalt często współtowarzyszy uczuleniu na nikiel. Kobalt znajdziemy w barwnikach do szkła, glazurach, składnikach farb, żywicach poliestrowych, atramencie, a także w materiałach budowlanych,
- konserwanty – między innymi mieszanina parabenów, znajdująca się w wielu kosmetykach do makijażu,