U nas zapłacisz kartą
Co to jest poletkowanie skóry?
Rumień wielopostaciowy
Rumień wielopostaciowy (łac. erythema multiforme) to zespół nieprawidłowości o charakterze dermatologicznym. Objawia się występowaniem pęcherzy i zaczerwienionych obrzęków na skórze kończyn oraz na błonach śluzowych jamy ustnej. Zwykle zmiany skórne mogą powstać w wyniku reakcji układu odpornościowego na przyjmowane leki. Niekiedy jest to także objaw zakażenia bakteryjnego lub wirusowego.
Łagodna postać rumienia wielopostaciowego nie wymaga pilnej interwencji medycznej. Objawy ustępują samoistnie w przeciągu niespełna dwóch tygodni, pozostawiając po sobie ślady w postaci przebarwień na skórze. Inaczej jest w przypadku ciężkiej postaci tej nieprawidłowości. Mowa tu o zespole Stevensa i Johnsona (SJS) oraz zespole Lyella (zespół toksycznej nekrolizy naskórka, zwany również TEN). Obie reakcje skórne mają charakter nagły i stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia. O jakich zmianach mowa? W obu przypadkach pojawiają się pęcherze na skórze i na błonach śluzowych. Mogą przekształcać się w nadżerki lub skrzepy, co ma miejsce przy zespole Stevensa-Johnsona, lub doprowadzać do oddzielania się naskórka od skóry, jak jest w zespole Lyella.
U większości chorych za rozwinięcie się ciężkiej postaci rumienia wielopostaciowego odpowiadają przyjmowane leki (głównie sulfonamidy i antybiotyki). W przypadku zdiagnozowania tej postaci leczenie odbywa się wyłącznie w szpitalu.
Rumień wędrujący
Rumień wędrujący (łac. erythema migrans), nazywany niekiedy błędnie rumieniem wędrownym, jest objawem związanym z boreliozą. U ok. 60% zakażonych pojawia się do 30 dni od ukąszenia przez kleszcza będącego nosicielem krętków Borrelia burgdorferi.
Jak wygląda rumień wędrujący? Ma postać plamki lub grudki jaśniejszej w centrum (tzw. bull’s eye). Zmiana pojawia się w miejscu ukąszenia. Rumieniowi wędrującemu mogą towarzyszyć: gorączka, bóle głowy i bóle mięśniowo-stawowe.
Objaw ustępuje samoistnie w ciągu czterech tygodni bez względu na to, czy rozpocznie się leczenie boreliozy. Zniknięcie rumienia nie oznacza jednak, że choroba również zniknie. By ją wyleczyć, konieczne jest wdrożenie odpowiednich leków, dostosowanych do stadium choroby. Na etapie występowania rumienia wędrującego zaleca się amoksycylinę, doksycyklinę i cefuroksym.
Jeśli chcesz mieć dostęp do lekarzy rozmaitych specjalizacji bez konieczności czekania w długich kolejkach, zamów na Welbi ofertę Polisy Zdrowie Welbi – prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego. Po opłaceniu pierwszej składki będziesz mieć możliwość uzyskania porady, omówienia wyników badań, a także otrzymania recepty i skierowania na badania.
Diagnoza i leczenie rumienia może wymagać wykonania rozmaitych badań i odbycia wielu konsultacji. Zapewnij sobie wsparcie. Prywatna opieka medyczna, której ofertę zamówisz na Welbi, to m.in.:
- nielimitowane wizyty u lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej,
- konsultacje u lekarzy specjalistów bez skierowania (nawet 39 specjalistów w pakiecie OCHRONA GOLD, w tym alergolog),
- dostęp do minimum 190 badań diagnostycznych, w tym do diagnostyki obrazowej, np. RTG klatki piersiowej, USG jamy brzusznej,
- wizyty u lekarzy bez kolejek – ze specjalistą skonsultujesz się w ciągu 3 dni roboczych, a z lekarzem POZ w ciągu 1 dnia,
- opieka w placówkach na terenie całego kraju – prawie 3500 placówek współpracujących z ubezpieczycielem w 650 miastach Polski.
Wyprysk potnicowy – przyczyny
Wyprysk potnicowy (ang. dyshidrotic eczema, pompholyx) należy do najczęściej występujących chorób skóry (dermatoz). Potnica to charakterystyczne zapalenie skóry zlokalizowane na dłoniach oraz stopach, będące reakcją alergiczną organizmu na kontakt z którąś z uczulających substancji. Alergeny mogą być pochodzenia wewnętrznego (endogennego), jak i zewnętrznego (egzogennego). Najczęstszymi alergenami są metale ciężkie (m.in. nikiel, kobalt, chrom) oraz bakterie. Wyprysk potnicowy może się też ujawnić pod wpływem stosowanych leków. Choć nazwa tej dermatozy kojarzy się z potem, to powstające w przebiegu choroby pęcherzyki nie są związane z gruczołami potowymi.
Wyprysk potnicowy ma formę niedużych (maksymalna średnia to ok. 2–3 mm), bezbarwnych pęcherzy wypełnionych surowiczym płynem. Pęcherze powstają w skupiskach. Wyprysk potnicowy czasem, chociaż nie zawsze, powoduje ból. Charakterystyczne dla wyprysku potnicowego jest uporczywe swędzenie. Zmiany skórne pojawiają się głównie na dłoniach (w ok. 70% przypadków), na dłoniach i podeszwach stóp (20% przypadków) albo tylko na podeszwach (10%). Wyprysk potnicowy może mieć związek z zakażeniem grzybiczym (np. obecność pęcherzy na dłoniach może oznaczać grzybicę stóp). Choroba bardzo często występuje u osób z atopowym zapaleniem skóry.
Jak diagnozuje się alergię kontaktową?
W celu potwierdzenia uczulenia na danych alergen konieczne jest wykonanie testów płatkowych. Są to testy alergiczne w postaci plastrów, które przykleja się na skórę – najczęściej na skórę pleców, lecz można je zaaplikować także na skórę ramion i ud. Takie plastry zawierają alergeny, których wpływ na skórę chcemy ocenić.
Na rynku możemy znaleźć gotowe testy płatkowe, które zawierają najczęściej 36 uczulających alergenów. Takie plastry z alergenami przykleja się na niezmienioną chorobowo skórę i utrzymuje przez 48 godzin, po czym są one ściągane i wykonuje się pierwszy odczyt. Drugi odczyt powinien mieć miejsce po 72-96 godzinach.Co widzi lekarz odczytujący testy płatkowe? W przypadku wyniku dodatniego, w miejscach, gdzie skóra była narażona na kontakt z danym alergenem, widzimy pojawienie się zmian skórnych – rumieniowej plamki, grudek, a czasami nawet pęcherzyków. Dodatnia reakcja może pojawić się dopiero w drugim odczycie testów. Warto podkreślić, że przed wykonaniem testów płatkowych należy odstawić stosowany lek przeciwhistaminowy oraz doustne leki sterydowe.
Alergia kontaktowa – różnicowanie z innymi chorobami
Wyprysk kontaktowy wymaga różnicowania z innymi schorzeniami dermatologicznymi. Podobnie może wyglądać grzybica, łuszczyca, a także atopowe zapalenie skóry. Jeżeli lekarz dermatolog ma wątpliwości, czy zmiany skórne, które prezentuje pacjent, na pewno są alergią kontaktową – konieczne jest wówczas pobranie wycinka skóry do badania histopatologicznego, które w większości przypadków pozwala na postawienie konkretnego rozpoznania.
Alergia kontaktowa a wyprysk z podrażnienia
Bardzo podobnym obrazem klinicznym cechuje się również tak zwany wyprysk z podrażnienia, który wynika z uszkodzenia bariery naskórkowej, co z kolei ułatwia alergenom wnikanie do głębszych warstw skóry i tym samym wywoływanie stanu zapalnego. W tym przypadku testy płatkowe dają wyniki ujemne. Zmiany skórne w tym przypadku mogą pojawić się u każdego pacjenta eksponowanego na czynnik alergiczny (np. metal), po jednoczesnym uszkodzeniu bariery naskórkowej. Substancjami, które odpowiadają za uszkodzenia bariery ochronnej, są między innymi detergenty (mydła, środki czyszczące), ale także alkohole, żywice, kleje, środki owadobójcze czy rozpuszczalniki organiczne, a więc środki, z którymi również można mieć kontakt zawodowy.
Diagnostyka kontaktowego zapalenia skóry
Proces diagnostyczny kontaktowego zapalenia skóry, jak każdej innej choroby, rozpoczyna się od badania podmiotowego, czyli szczegółowego wywiadu z pacjentem. Lekarz zadaje pytania dotyczące m.in. obserwowanych objawów i ich natężenia, okoliczności powstania, czynników nasilających intensywność dolegliwości. Pyta o historię choroby, stosowane leki i prowadzony styl życia. Następnie przechodzi do badania przedmiotowego, zwanego też fizycznym, i ocenia objawy chorobowe. Niemniej metodą z wyboru i złotym standardem w diagnostyce kontaktowego zapalenia skóry są testy alergiczne płatkowe. Dla ich określenia stosuje się również nazwę „testy naskórkowe”.
W diagnostyce różnicowej kontaktowego zapalenia skóry trzeba uwzględnić przede wszystkim:
- fotoalergiczne kontaktowe zapalenie skóry,
- kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia,
- atopowe zapalenie skóry,
- grzybicę skóry,
- łuszczycę skóry,
- wyprysk łojotokowy,
- wyprysk potnicowy.