U nas zapłacisz kartą
Magia noszenia na rękach - Tajemnica Potnicy
Jak zdiagnozować potnicę?
Osoby, które zaobserwowały u siebie niepokojące zmiany na dłoniach lub stopach powinny zgłosić się do lekarza. Podczas wizyty specjalista wykona szereg badań, które pomogą ustalić przyczynę choroby. Niezbędne będzie wykonanie testów alergicznych i badań mikologicznych w kierunku grzybicy. Diagnostyka opiera się również na dokładnym przyjrzeniu się wykwitom skórny i ich lokalizacji. Szczegółowa obserwacja pozwoli na różnicowanie potnicy z innymi chorobami dermatologicznymi np. atopowym zapaleniem skóry, rumieniem wielopostaciowym czy grzybicą dłoni i stóp.
Najważniejsze w leczeniu potnicy jest wyeliminowanie czynnika wywołującego chorobę. W terapii miejscowej stosuje się kremy i maści zawierające w składzie antybiotyki i glikokortysteroidy. Należy jednak pamiętać, by nie stosować ich przewlekle. Pomocne okazują się również preparaty do pielęgnacji skóry: maść cynkowa i maść z wyciągiem z aloesu. Wspomagająco można stosować także fototerapię. Zalecane są również preparaty antyświądowe i okłady z roztworu soli. Ważne jest osuszanie zmienionych chorobowo miejsc i odkażanie nadżerek. W przypadku, gdy pierwotną przyczyną potnicy jest alergia, należy przyjmować doustne leki antyalergiczne, które złagodzą objawy i pomogą w eliminacji podstawowej przyczyny. Gdy zmiany chorobowe są rozległe, lekarz może naciąć je i uwolnić zgromadzony w pęcherzykach płyn surowiczy. W następnej kolejności wprowadza do środka lek z antybiotykiem lub glikokorykosteroidem.
Wyprysk potnicowy – przyczyny
Wyprysk potnicowy (ang. dyshidrotic eczema, pompholyx) należy do najczęściej występujących chorób skóry (dermatoz). Potnica to charakterystyczne zapalenie skóry zlokalizowane na dłoniach oraz stopach, będące reakcją alergiczną organizmu na kontakt z którąś z uczulających substancji. Alergeny mogą być pochodzenia wewnętrznego (endogennego), jak i zewnętrznego (egzogennego). Najczęstszymi alergenami są metale ciężkie (m.in. nikiel, kobalt, chrom) oraz bakterie. Wyprysk potnicowy może się też ujawnić pod wpływem stosowanych leków. Choć nazwa tej dermatozy kojarzy się z potem, to powstające w przebiegu choroby pęcherzyki nie są związane z gruczołami potowymi.
Wyprysk potnicowy ma formę niedużych (maksymalna średnia to ok. 2–3 mm), bezbarwnych pęcherzy wypełnionych surowiczym płynem. Pęcherze powstają w skupiskach. Wyprysk potnicowy czasem, chociaż nie zawsze, powoduje ból. Charakterystyczne dla wyprysku potnicowego jest uporczywe swędzenie. Zmiany skórne pojawiają się głównie na dłoniach (w ok. 70% przypadków), na dłoniach i podeszwach stóp (20% przypadków) albo tylko na podeszwach (10%). Wyprysk potnicowy może mieć związek z zakażeniem grzybiczym (np. obecność pęcherzy na dłoniach może oznaczać grzybicę stóp). Choroba bardzo często występuje u osób z atopowym zapaleniem skóry.
Diagnostyka wyprysku potnicowego
Diagnostykę wyprysku potnicowego przeprowadza dermatolog. Lekarz rozpoznaje wyprysk potnicowy na podstawie przeprowadzonego wywiadu oraz obserwacji zmian skórnych. Diagnostyka różnicowa obejmuje alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, rzadziej liszajec pęcherzowy, zakażenie opryszczką czy pęcherzycę zwykłą. Wykluczenie chorób o podobnym obrazie klinicznym polega m.in. na przeprowadzeniu testów alergicznych. W celu zdiagnozowania przyczyny dermatozy pobiera się wycinek do oceny histopatologicznej, a także wykonuje się badanie mykologiczne, jeśli objawy choroby pojawiają się również na stopach.
Leczenie wyprysku potnicowego obejmuje działania profilaktyczne oraz terapię farmakologiczną. Aby zapobiec powstawaniu wyprysku potnicowego należy:
- unikać czynników wyzwalających chorobę, w tym mydeł i detergentów,
- nosić rękawiczki ochronne podczas wykonywania czynności z użyciem środków potencjalnie uczulających,
- myć ręce letnią (nie gorącą) wodą i środkami czyszczącymi niezawierającymi mydła,
- nie rozdrapywać pęcherzyków, aby nie doprowadzić do wtórnego nadkażenia bakteryjnego,
- obcinać paznokcie na krótko,
- w miarę możliwości unikać sytuacji stresowych.
Do domowych sposobów na wyprysk potnicowy należy stosowanie okładów z roztworu nadmanganianu potasu oraz białego octu. Nie należy zapominać o nawilżaniu skóry w celu złagodzenia jej suchości i świądu oraz odbudowania bariery naskórkowej. Środek nawilżający lub emolient należy nałożyć jak najszybciej po umyciu rąk, aby zapobiec parowaniu wody. Warto też stosować preparaty z aloesem, który działa chłodząco i odkażająco. W przypadku wyprysku potnicowego pojawiającego się na stopach można przydadzą się kąpiele stóp w naparze z szałwi.