Skuteczne sposoby na leczenie potnicowego wyprysku dłoni

Wyprysk potnicowy dłoni

Nierzadko w wyniku bezpośredniego kontaktu z alergenem pojawia się wyprysk potnicowy na dłoniach.

Taka potnica dłoni może być wywołana również działaniem grzybów. Wówczas dermatolog zaleci wyleczenie grzybicy rąk, co pomoże w walce z wypryskiem potnicowym.

Potnica na rękach może objawiać się na różne sposoby. Wyprysk potnicowy wywołuje:

  • pęcherzyki na dłoniach i palcach,
  • swędzenie skóry rąk – potnica na palcach to nie tylko defekt kosmetyczny w postaci pojawiających się krostek, ale też nieprzyjemne doznania związane ze świądem.

Omawiane schorzenie występujące na dłoni może mieć nieustaloną przyczynę, ale zazwyczaj to efekt styczności z niklem czy innym metalem. Wbrew pozorom bardzo często mamy kontakt z takimi substancjami. Mogą je zawierać chociażby konserwy czy garnki.

Wyprysk potnicowy ma też wpływ na paznokcie. Jego częste nawroty mogą powodować zniekształcenie płytki.

Wyprysk potnicowy – przyczyny

Wyprysk potnicowy (ang. dyshidrotic eczema, pompholyx) należy do najczęściej występujących chorób skóry (dermatoz). Potnica to charakterystyczne zapalenie skóry zlokalizowane na dłoniach oraz stopach, będące reakcją alergiczną organizmu na kontakt z którąś z uczulających substancji. Alergeny mogą być pochodzenia wewnętrznego (endogennego), jak i zewnętrznego (egzogennego). Najczęstszymi alergenami są metale ciężkie (m.in. nikiel, kobalt, chrom) oraz bakterie. Wyprysk potnicowy może się też ujawnić pod wpływem stosowanych leków. Choć nazwa tej dermatozy kojarzy się z potem, to powstające w przebiegu choroby pęcherzyki nie są związane z gruczołami potowymi.

Wyprysk potnicowy ma formę niedużych (maksymalna średnia to ok. 2–3 mm), bezbarwnych pęcherzy wypełnionych surowiczym płynem. Pęcherze powstają w skupiskach. Wyprysk potnicowy czasem, chociaż nie zawsze, powoduje ból. Charakterystyczne dla wyprysku potnicowego jest uporczywe swędzenie. Zmiany skórne pojawiają się głównie na dłoniach (w ok. 70% przypadków), na dłoniach i podeszwach stóp (20% przypadków) albo tylko na podeszwach (10%). Wyprysk potnicowy może mieć związek z zakażeniem grzybiczym (np. obecność pęcherzy na dłoniach może oznaczać grzybicę stóp). Choroba bardzo często występuje u osób z atopowym zapaleniem skóry.

Co to jest wyprysk potnicowy?

Czy kiedykolwiek borykałeś się z powierzchownym stanem zapalnym skóry? Pojawiły się u Ciebie najpierw rumienie, potem pęcherzyki wypełnione ropną treścią, po ich pęknięciu – wysięk, a na koniec łuszczenie się naskórka i niewielkie strupy?

To najprawdopodobniej wyprysk potnicowy, zwany inaczej potnicą. Ta choroba skóry znana jest też pod określeniem wyprysk dyshydrotyczny.

W klasyfikacji ICD-10 oznaczony jest kodem L30.1. Potnicowe zapalenie skóry nazywane również potoczenie egzemą potnicową zostało uwzględnione także w klasyfikacji ICD-11 i ma kod EA85.0.

Wyprysk potnicowy, inaczej potnica pęcherzykowa, jest jednym z wielu rodzajów wyprysku. Wśród typów wyprysku, obok potnicy, można wskazać wyprysk:

  • kontaktowy,
  • zawodowy,
  • podudzia,
  • mikrobowy,
  • pieniążkowaty.

Wskazuje się na dwie postacie wyprysku potnicowego: o przebiegu ostrym i przewlekłym. W pierwszym przypadku potnica pojawia się nagle i ma zaostrzony przebieg. Z kolei w drugim przypadku wyprysk potnicowy ciągnie się miesiącami, a jej nasilenie zależy od pacjenta.

Można zastosować nieoficjalny podział potnicy na:

  • grzybiczą – gdy powodem jej wystąpienia jest zakażenie grzybami. Po wyleczeniu grzybicy potnicowej wyprysk potnicowy powinien minąć,
  • alergiczną – gdy potnica to efekt alergii na nikiel lub inne metale,
  • idiopatyczną – przyczyna jej pojawienia nie jest znana.

Objawy wyprysku potnicowego

Po czym poznać, że bąble świadczą o potnicy? Zgodnie z danymi przedstawionymi przez specjalistów z Zakładu Dermatologii Doświadczalnej i Kosmetologii - autorów publikacji “Podział i definicje chorób z kręgu wyprysku”, wyprysk potnicowy jest swędzącą wysypką kontaktową pojawiającą się:

  • w około 70 proc. przypadków na dłoniach,
  • w około 20 proc. przypadków na dłoniach i stopach,
  • w około 10 proc. przypadków na podeszwach.

Wbrew powszechnemu przekonaniu wyprysk potnicowy to jednak nie tylko swędzące krostki z płynem na dłoniach, ale też zmiany na innych częściach ciała.

Co więcej, określenie potnica może sugerować, że krostki to efekt nieprawidłowej pracy gruczołów potowych. Tymczasem bąble w wyprysku potnicowym mają zupełnie inne podłoże – zwykle alergiczne i grzybicze.

Jak wygląda potnica? Charakterystyczne objawy tej dermatozy ujawniają się zazwyczaj na bocznej powierzchni drugiego i piątego palca ręki.

Zgodnie z definicją przedstawioną przez Radosława Śpiewaka i Katarzynę Kordus z Zakładu Dermatologii Doświadczalnej i Kosmetologii, Wydziału Farmaceutycznego, Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum, wyprysk potnicowy dotyka jedynie dłoni i stóp.

Czytaj dalej...

Zalecają odstawienie mocnej herbaty, koncentratu pomidorowego, octu, chrzanu, proszku do pieczenia oraz pieczywa, które powstało na jego bazie, a także roślin strączkowych, mleka sojowego, serów, orzechów, migdałów, ciast produkowanych przemysłowo.

Czytaj dalej...

Trzeba pamiętać, że istotny wpływ na przebieg leczenia oraz ryzyko nawrotu choroby ma odpowiednia higiena skóry, a także unikanie stosowania kosmetyków, które mogą podrażniać skórę i wywoływać reakcje alergiczne.

Czytaj dalej...

Efektem tego połączenia jest zahamowanie wytwarzania substancji odpowiedzialnych za powstawanie stanu zapalnego prostaglandyny, bradykinina, histamina, cytokiny oraz enzymów niszczących tkanki kolagenazy i elastazy.

Czytaj dalej...