U nas zapłacisz kartą
Pryszcz na nodze - Jak skutecznie się go pozbyć?
Bolący pryszcz na głowie – czy to czyrak? Jak go rozpoznać?
Niekiedy na skórze głowy pojawia się zmiana podskórna w postaci wyraźnie wyczuwalnego guzka. Zazwyczaj towarzyszy jej opuchlizna, zaczerwienienie, a jej dotyk powoduje ból. Na pierwszy rzut wygląda ona jak zwykły pryszcz, jednak nasilone dolegliwości bólowe zazwyczaj wskazują na to, że problemem jest czyrak. Zgodnie z definicją jest to bakteryjne zapalenie mieszka włosowego oraz otaczających go tkanek. W pierwszym stadium guzek znajduje się wyłącznie pod skórą, a po mniej więcej 5 dniach przekształca się w charakterystyczną krostę, zwieńczoną czopem martwiczym. Opuchlizna i towarzyszący jej ból wskazują na stan zapalny, który należy leczyć poprzez stosowanie miejscowych okładów, np. z ichtiolu. Ponieważ do powstania czyraka prowadzi zakażenie bakteryjne, konieczna może okazać się antybiotykoterapia.
Zmiany skórne w postaci czyraków są efektem obniżonej odporności, a ich powstawaniu sprzyjają również choroby przewlekłe, takie jak: cukrzyca, atopowe zapalenie skóry, otyłość czy alkoholizm. Czyrak ma zazwyczaj łagodny przebieg, a treść ropna wypływa samoistnie. Gdy ropień wydostanie się na zewnątrz, dolegliwości bólowe zazwyczaj mijają, a opuchlizna się zmniejsza. Lekarze przestrzegają przed wyciskaniem zmian występujących na głowie, ponieważ może to prowadzić do rozprzestrzeniania się bakterii.
Pryszcze na głowie u niemowlaka
Drobne krosty na skórze głowy mogą pojawić się na skórze bardzo małych dzieci, w tym niemowląt. Objawem towarzyszącym bywa wówczas swędzenie. W większości przypadków krosty są skutkiem reakcji alergicznej na szampon. W związku z tym lekarze rekomendują stosowanie dermokosmetyków hipoalergicznych, które nie mają w składzie substancji drażniących, SLS-ów, parabenów, sztucznych aromatów, barwników i środków konserwujących.
Zdarza się, że na skutek nieprawidłowej pielęgnacji tzw. ciemieniuchy, czyli łuszczącej się skóry w ciemieniowej części czaszki, dochodzi do zapalenia mieszków włosowych i zakażenia bakteryjnego. Stan zapalny z czopem ropnym w okolicy ciemieniowej u niemowląt wymaga pilnej konsultacji pediatrycznej. Pęknięcie i rozlanie się zainfekowanej treści może spowodować zakażenie naczyń mózgu, a konsekwencje tego są bardzo poważne. Tego rodzaju zmian nie można wyciskać, a do ich leczenia pediatra zaleca najczęściej maści z antybiotykiem lub antybiotyk doustny.
Pryszcz - skąd się bierze, jak się go pozbyć
Powstawanie pryszczy na skórze związane jest z trądzikiem, chorobą skóry obfitującej w gruczoły łojowe. Trądzik to dolegliwość powszechna, często występująca w okresie dojrzewania tak u kobiet, jak i mężczyzn. U mężczyzn ma on przebieg ostrzejszy. Trądzik występuje najczęściej w okolicach obfitujących w gruczoły łojowe, to znaczy w strefie T na twarzy i w rynnach potowych na klatce piersiowej i plecach.
Trądzik rozpoczyna się powiększeniem gruczołów łojowych i nasilonym wydzielaniem łoju. Następuje nadmierne i zmienione rogowacenie ujścia mieszka włosowego, do którego wnika przewód gruczołu łojowego. W ten sposób powstaje czop rogowy, który wypełnia mieszek włosowy i wypycha go ku górze. Dochodzi do zablokowania wydzielania łoju i powstaje woreczek wypełniony tłuszczami i keratyną czyli zaskórnik (comedo). Wraz z powstawaniem zaskórników gwałtownie rozmnażają się bakterie, które normalnie występują w skórze i na jej powierzchni jako nieszkodliwe drobnoustroje. Dopiero łój je uzjadliwia, jest dla nich doskonałą pożywką i stwarza warunki do namnażania.
Tak powstaje pryszcz
Bakterie uwalniają enzymy (lipazy) rozkładające obojętne tłuszcze łoju na mniejsze cząstki (wolne kwasy tłuszczowe). Właśnie te kwasy tłuszczowe powodują powstawanie stanów zapalnych. Wzrasta liczba zakażonych komórek i wydzieliny wypełnającej woreczek. Jest tam coraz mniej miejsca, przez co nasila się nacisk na ścianki mieszka włosowego zablokowanego czopem rogowym. W pewnym momencie ścianki nie wytrzymują nacisku, pękają, a zawartość rozlewa się na otaczającą tkankę. Powstaje ostry stan zapalny, tworzą się krosty.
Trądzik pospolity może mieć różne etapy. Pierwsza odmiana trądziku charakteryzuje się zaskórnikami utrzymującymi się przez miesiące, a nawet lata, w okresie dojrzewania. Rozróżnia się zaskórniki otwarte i zamknięte. W zaskórnikach zamkniętych ujście mieszka jest zatkane, spod skóry prześwituje biaława grudka, czop łojowo-rogowy. Często dochodzi do zakażeń i nagromadzenia się ropy, ponieważ zawartość mieszka nie może się wydostać na zewnątrz. W zaskórnikach otwartych ujście się nie domyka, widoczny jest czarny punkt. Nie ma on nic wspólnego z brudem, jak się powszechnie uważa. Czarny kolor spowodowany jest utlenianiem się czopu rogowo-tłuszczowego. Kolejnym etapem trądziku jest jest acne papulopustolosa. W zaskórniku powstały już zmiany zapalne, grudki i krosty. Ten etap może ciągnąć się latami. Prawie każda krosta pozostawia wklęsłą (rzadziej także wypukłą) bliznę. Jeśli trądzik się pogarsza, rozwija się raczej rzaska forma acne conglobata. W wyniku stanu zapalnego wokół mieszka tworzą się guzkowate nacieki i ropne, a po ich ustąpieniu pozostają blizny wklęsłe i wypukłe.
Jak należy leczyć rumień na nodze?
W zależności od przyczyny powstania rumienia na nodze konieczne będzie wdrożenie innej metody leczenia dolegliwości, która wywołała zaczerwienienia. Jeśli nie znasz jeszcze przyczyny wystąpienia zaczerwienienia, udaj się do lekarza pierwszego kontaktu, który zleci diagnostykę i skieruje Cię do poradni specjalistycznych, jeśli tego będzie wymagał Twój przypadek.
Zaczerwienienia związane z zaostrzeniem atopowego zapalenia skóry czy łuszczycowego zapalenia skóry pomoże załagodzić dermatolog. Dokuczliwymi reakcjami alergicznymi zajmuje się alergolog. Jeśli natomiast martwi Cię rumień na nodze u dziecka – odwiedź pediatrę, do którego nie potrzebujesz skierowania.
Niekiedy w łagodzeniu zaczerwienienia skóry wystarczy zastosowanie miejscowo glikokortykosteroidów, których zadaniem jest łagodzenie stanów zapalnych i osłabienie reakcji uczuleniowej. W przypadku wystąpienia rumienia na nodze i gorączki, charakterystycznych dla boreliozy, konieczne okaże się wdrożenie farmakoterapii z wykorzystaniem amoksycyliny, doksycykliny, lub cefuroksymu. Jeśli rumień na nodze wywołuje pieczenie, możesz łagodzić dyskomfort zimnymi okładami. Ulgę przyniosą też kosmetyki kojące i łagodzące stany zapalne. Wybieraj jednak takie, które są hipoalergiczne. Dzięki temu zmniejszysz ryzyko dodatkowych podrażnień, wywołanych przez substancje zawarte w preparacie.
- M. Potempa-Jeziorowska, K. Sedlaczek, Rumień guzowaty – kręta droga do rozpoznania przyczyny, „Varia Medica” 2019, t. 3, nr 2, s. 131–136.
- A. Maciejczyk, B. Graboń-Syrzistie, Zespół Stevensa i Johnsona i zespół Lyella, „Biuletyn Bezpieczeństwa Produktów Leczniczych” 2019, t. 14, nr 1, s. 15–23.
- Ż. Smoleńska, A. Matyjasek, Borelioza – najnowsze rekomendacje w diagnostyce i leczeniu, „Forum Reumatologiczne” 2016, t. 2, nr 2, s. 58–64.
- D. Chomiczewska-Skóra, M. Kieć-Świerczyńska, Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, „Alergia” 2014, nr 1, s. 19–24.
- M. Czarnecka-Operacz, A. Sadowska-Przytocka, Klasyczne zmiany skórne u noworodków jako trudny problem w codziennej praktyce klinicznej, https://podyplomie.pl/pediatria/25560,klasyczne-zmiany-skorne-u-noworodkow-jako-trudny-problem-w-codziennej-praktyce-klinicznej, dostęp: 6.02.2022 r.
