U nas zapłacisz kartą
Pryszcz na powiece - Przyczyny, Leczenie i Zapobieganie
Rodzaje zmian: zrogowacenia, tłuszczaki, brodawki, żółtaki i inne
Guzy powiek stanowiące rozrost naskórka
Guzy powiek stanowiące rozrost naskórka to rogowacenie łojotokowe (brodawka łojotokowa), brodawka pospolita, róg skórny, mięczak zakaźny, prosaki i torbiele naskórkowe.
- Rogowacenie łojotokowe (brodawka łojotokowa) występuje bardzo często i dotyczy chorych w średnim lub starszym wieku. Guzy te mają bardzo różny wygląd i kształt. Zazwyczaj przybierają formę płaskich, gładkich, tłustych i wypukłych grudek o różnym kolorze, którym towarzyszy w różnym stopniu nasilone rogowacenie. Niejednokrotnie przybierają jednak postać uszypułowanych guzków, niekiedy zaś mogą mieć budowę zrazikową (tj. złożoną z mniejszych elementów) i brodawkowatą powierzchnię. Guzy te powstają na skutek namnażania się komórek naskórka. Przyczyna ich powstawania nie jest znana. Częściej występują na skórze wystawionej na działanie promieniowania UV.
- Brodawkę pospolitą (verruca vulgaris) wywołuje wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) typ 6 lub 11. W obrębie skóry powiek występuje stosunkowo rzadko. Są to produkujące nadmierną ilość keratyny (hiperkeratotyczne) grudki o szorstkiej, nierównej powierzchni.
- Termin róg skórny oznacza obecność nadmiernego rogowacenia naskórka z nagromadzeniem żółtobrunatnych mas rogowych o chropowatej powierzchni. Guzy te mogą mieć bardzo różny kształt, niekiedy przypominają z wyglądu rogi. Mogą one towarzyszyć zarówno zmianom łagodnym skóry, jak i złośliwym, dlatego zawsze wymagają biopsji do zbadania ich podstawy. Ostateczną diagnozę stawia się dopiero po ich wycięciu i badaniu histopatologicznym.
- Mięczak zakaźny to guzek zapalny wywołany przez bardzo zakaźny wirus z grupy ospy. Często występuje u dzieci i przeważnie dotyczy skóry powiek. Jeśli mięczaki są liczne i pojawiają się u dorosłych, można podejrzewać u nich nabyte upośledzenie odporności. Mięczaki mają woskowy, półprzezroczysty wygląd, a w ich centrum widoczne jest zagłębienie, z którego po uciśnięciu wydobywa się treść przypominająca kaszkę. Umiejscowione w brzegu powieki mogą podtrzymywać przez długi czas stan zapalny spojówek i rogówki (zob. Zaczerwienienie oka [czerwone oko, zespół czerwonego oka] oraz Zapalenie spojówek).
- Prosaki to drobne, naskórkowe torbiele wypełnione masami łojowo-rogowymi (keratyną). Guzki te powstają spontanicznie lub w trakcie gojenia się zmian skórnych o charakterze pęcherzyków. Grudki te mają kolor od woskowobiałych do żółtych i średnicę 1–2 mm. Prosaki spotyka się bardzo często u noworodków.
- Naskórkowe torbiele wtrętowe (torbiele łojowe, kaszaki) powstają z zagłębienia mieszka włosowego i gruczołów łojowych samoistnie lub w wyniku urazu i rosną powoli. Są okrągłe i mają gładką powierzchnię, kolor cielisty i wielkość od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Niekiedy w centrum widać otwór będący zaczopowanym kanałem włosa. Po wyciśnięciu lub pęknięciu może wydostać się z guzka kaszkowata zawartość.
- Torbiel mieszka włosowego występuje najczęściej (w 90% przypadków) na owłosionej skórze głowy, przy małżowinach usznych. W okolicach oczu torbiele mogą niekiedy występować między brwiami. U jednej czwartej chorych ulegają one zwapnieniu, tworząc twardy guz.
- Kępki żółte (żółtaki, xanthelasma) to charakterystyczne płaskie guzy o żółtym zabarwieniu występujące w okolicy kąta przyśrodkowego powieki dolnej i/lub górnej. Często są symetryczne i mogą zajmować wszystkie cztery powieki. Wykazują tendencję do powolnego wzrostu i zlewania się ze sobą. Kępki żółte sprawiają głównie problemy kosmetyczne. Mimo że guzki w badaniach histologicznych stanowią nagromadzenie makrofagów wypełnionych cholesterolem, ogólne stężenie cholesterolu u chorych jest zwykle prawidłowe. U części pacjentów może występować zwiększone stężenie lipidów w surowicy.
Spis treści:
- Gradówka a jęczmień
- Gradówka a prosaki
- Jak powstaje gradówka na oku?
- Gradówka na powiece – objawy
- Czy gradówka jest zakaźna?
- Leczenie gradówki
- Gradówka – powikłania
Gradówka na oku (łac. chalazion) to dolegliwość, którą bardzo łatwo pomylić z jęczmieniem. Czym różni się gradówka od jęczmienia? Jęczmień na oku jest wywołany przez zakażenie bakteryjne gronkowcami. Wyróżnić można zewnętrzny jęczmień: pod okiem (na dolnej powiece), jęczmień na powiece górnej lub jęczmień wewnętrzny.
Gradówka często powstaje wskutek powikłań po jęczmieniu lub jako jego następstwo. To przewlekłe zapalenie gruczołu Meiboma, czyli gruczołu tarczkowego (zapalenie ma charakter ziarniniaka tłuszczowego). Przyczyną gradówki na oku jest więc najczęściej powracający lub źle leczony jęczmień.
Gradówka a prosaki
Gradówka na oku bywa mylona z prosakami – są to małe zmiany znajdujące się pod skórą, wyglądem przypominające ziarna prosa. Mają biały lub żółty kolor i znajdują się pod skórą. Są zazwyczaj niebolesne i często występują w grupach. Prosaki tworzą się na skutek zamknięcia gruczołów łojowych. Pojawienie się prosaków nie powoduje zaczerwienienia oczu ani uczucia ich suchości, co odróżnia je od gradówki.
Nieleczona gradówka jest niebezpieczna dla zdrowia i może prowadzić do astygmatyzmu lub trwałych zaburzeń widzenia. Jeśli lekarz zaobserwuje tendencję do częstych nawrotów gradówek, konieczna może być szersza diagnostyka, by wykluczyć inne, poważniejsze choroby. Aby skrócić czas leczenia gradówki, zaleca się rezygnację z noszenia soczewek kontaktowych i makijażu oczu.
Fot. Adobe Stock
Autor: Jacek Krajl
Gradówka powstaje w wyniku przenikania do tarczki nadmiaru wydzieliny łojowej. W ten sposób powstaje niewielka krostka na oku. Przyczyną nagromadzenia wydzieliny jest zaczopowanie ujść gruczołów łojowych, a skutkiem tego stanu jest duże ryzyko rozwoju stanu zapalnego w miejscu zablokowania ujść gruczołów łojowych.
Fot. Adobe Stock