U nas zapłacisz kartą
Pryszcze na barkach i plecach - Skąd się biorą i jak się ich pozbyć?
Pryszcze na plecach - nieestetyczny problem
Wydawałoby się, że pryszcze są przypadłością typowo młodzieńczą - nawet 80-85% nastolatków boryka się z tym problemem. Jednak wypryski na plecach mogą pojawić się w każdym wieku i bardzo często pojawiają się u osób, u których problem ten występuje też na twarzy.
Pryszcze na plecach powstają wskutek zwiększonej produkcji łoju (sebum). Łój produkowany jest przez gruczoły łojowe, które wnikają do mieszka włosowego. Nadmiar wydzielanego sebum prowadzi do utworzenia tzw. czopu rogowego, który blokuje ujście mieszka włosowego i powoduje zbieranie się w tym miejscu łoju i keratyny tworząc doskonałe warunki do rozmnażania się bakterii (Propionibacterium acnes), które to odpowiadają za powstanie stanu zapalnego. Największą ilość zmian zapalnych obserwuje się zazwyczaj na górze pleców i w okolicy ramion, ponieważ w tych miejscach skóra jest najgrubsza i znajduje się tam najwięcej gruczołów łojowych.
Pryszcze na plecach – przyczyny
Pod wpływem narastającej ilości sebum produkowanego przez gruczoły łojowe zatykają się pory, co prowadzi do powstania trądziku. Ten problem dotyczy około 25% osób dorosłych i 33% nastolatków. Pryszcze na plecach u mężczyzn pojawiają się częściej niż u kobiet – jest to tzw. trądzik skupiony.
U nastolatków powstawaniu pryszczy na plecach towarzyszy tzw. burza hormonów. Ten termin opisuje gwałtowny wzrost wydzielania hormonów, które zaburzają w ten sposób inne mechanizmy. Szalejące hormony są przyczyną intensywnej pracy gruczołów łojowych, a w konsekwencji – zatykania porów. Często są to nie tylko zaskórniki, ale także bolesne grudki przypominające cysty. Zmiany na ogół ustępują po zakończeniu okresu nastoletniego.
U dorosłych powstawanie pryszczy na plecach może mieć wiele innych przyczyn niż zaburzenia hormonalne. Trądzik na plecach oraz w innych partiach ciała może być spowodowany nadpotliwością i niewystarczającą dbałością o higienę. Brak higieny doprowadza do złuszczania się martwego naskórka, mieszania się cząstek naskórka z kurzem i pyłami z otoczenia, natomiast pot sprzyja rozkładowi bakterii. Zatykają się połączone z mieszkami włosowymi ujścia gruczołów łojowych. Sprzyja to powstawaniu zaskórników i jest pożywką dla bakterii. Powstawanie zaskórników może mieć także podłoże dziedziczne. U mężczyzn pryszcze na plecach może powodować też nadmiar androgenów.
Zobacz film: Trądzik to problem nie tylko nastolatków. Źródło: Dzień Dobry TVN
Pojawianie się pryszczy na plecach, podobnie jak na twarzy, bywa także efektem stresu. Skóra bardzo silnie reaguje na czynnik stresowy, który powoduje nasilenie pracy gruczołów łojowych i zwiększenie wydzielania sebum zatykającego pory.
Pryszcze na plecach u kobiet mogą powstawać pod wpływem cyklu miesiączkowego. W jego drugiej połowie obniża się poziom estrogenów, natomiast w 23 i 24 dniu następuje gwałtowny wzrost ich aktywności – zwłaszcza progesteronu, który powoduje zwiększoną produkcję łoju. Ujścia gruczołów łojowych zwężają się i przez to utrudniają uwolnienie na powierzchnię skóry zalegającego tłuszczu. To z kolei powoduje powstawanie pryszczy i zaskórników, także na plecach.
Przyczyny powstawania pryszczy na plecach
Istnieje wiele czynników, które powodują powstawanie pryszczy na plecach. Są to m.in. hormony, które odpowiadają za zwiększone wydzielanie sebum. Istotnym czynnikiem są także predyspozycje genetyczne. Bardzo często pacjenci borykający się z problemem pryszczy mają w rodzinie osoby, które przechodziły przez to samo. Kolejną przyczyną ich powstawania może być brak odpowiedniej higieny, co powoduje zaleganie na skórze łoju i zrogowaciałego naskórka. Również nieumiejętnie dobrane kosmetyki, stosowane w codziennej pielęgnacji mogą powodować powstawanie wyprysków i krost. Wysyp pryszczy może być także ściśle powiązany z cyklem miesięcznym kobiety i nasilać się tuż przed miesiączką. Stres i związane z tym nadmierne pocenie się, a także palenie papierosów może także indukować pojawienie się pryszczy.
Niejednokrotnie zdarza się, że domowe metody leczenia wyprysków na plecach nie są skuteczne. W takiej sytuacji należy udać się po pomoc do dermatologa, ponieważ najprawdopodobniej konieczne będzie włączenie leczenia farmakologicznego. Do wyboru jest kilka grup leków, pomagających w walce z wypryskami na plecach. Zwykle kurację zaczyna się od preparatów działających miejscowo - w formie maści, kremów czy płynów do przemywania. Jeśli ich stosowanie nie przynosi pożądanego rezultatu, lekarz może się zdecydować na przepisanie pacjentowi leków działających ogólnoustrojowo. Najczęściej w takiej terapii stosuje się doustne antybiotyki: tetracyklinę, doksycyklinę lub erytromycynę bądź retinoidy, czyli pochodne witaminy A. Poprawa stanu skóry na plecach u pań może pojawić się na skutek stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej, a to dlatego, że hamuje tworzenie androgenów przez jajniki, co z kolei ogranicza tworzenie sebum przez gruczoły łojowe. Wśród preparatów stosowanych na pryszcze na plecach znaleźć można także witaminy, które działają przeciwłojotokowo takie jak: witamina PP, witamina C i witamina B2. W przypadku leczenia wyprysków na plecach trzeba być cierpliwym - należy pamiętać o tym, że leczenie powinno trwać około 6 miesięcy.
Pryszcze na plecach – kto jest najbardziej narażony?
Opisywane zmiany dotykają najczęściej młodzież. Zdecydowana większość nastolatków zmaga się z problemem zmian skórnych w mniejszym lub większym stopniu. Zmiany dotyczą nie tylko pleców – mogą być zlokalizowane w wielu miejscach ciała (głównie na twarzy i klatce piersiowej). Zwykle pojawiają się tam, gdzie najwięcej jest gruczołów łojowych. Nieco rzadziej mamy do czynienia z występowaniem zmian skórnych w innym wieku. W grupie osób od 35. do 44. roku życia mówimy tutaj o 8% populacji, natomiast w przypadku noworodków zmiany mogą dotykać co piąte urodzone dziecko [1, 2].
By zmniejszyć ryzyko powstawania wykwitów, należy skupić się na higienie. Dokładne i częste mycie stref dotkniętych zmianami jest konieczne, by stale zwalczać drobnoustroje gromadzące się w tych miejscach. Odpowiednia higiena jest szczególnie istotna w okresie letnim, gdy skóra wystawiona jest na działanie wysokich temperatur, co sprzyja intensywnemu poceniu się. Dodatkowo należy zadbać o prawidłowo zbilansowaną dietę. Pomocne będą także preparaty dostępne w aptece, takie jak witaminy z grupy B o działaniu przeciwłojotokowym. Warto także zadbać o prawidłowy poziom witamin C, A, E. Pomocny może okazać się także cynk, który pomaga utrzymać prawidłową kondycję skóry. Alternatywnie można zaopatrzyć się w preparaty złożone zawierające najczęściej witaminy oraz wyciągi roślinne o działaniu antyseptycznym, antyoksydacyjnym i oczyszczającym. W aptece znajdziemy również szeroki wybór kosmetyków przeciwtrądzikowych. Działają one nawilżająco, łagodząco i przeciwbakteryjnie, a jednocześnie regulują wydzielanie sebum. Warto rozważyć także kąpiele ziołowe, do których można użyć np.:
- fiołka trójbarwnego,
- lipy,
- rumianku,
- szałwii [2].
