U nas zapłacisz kartą
Jak radzić sobie z pryszczami na twarzy - Skuteczne metody i porady
Pryszcz - skąd się bierze, jak się go pozbyć
Powstawanie pryszczy na skórze związane jest z trądzikiem, chorobą skóry obfitującej w gruczoły łojowe. Trądzik to dolegliwość powszechna, często występująca w okresie dojrzewania tak u kobiet, jak i mężczyzn. U mężczyzn ma on przebieg ostrzejszy. Trądzik występuje najczęściej w okolicach obfitujących w gruczoły łojowe, to znaczy w strefie T na twarzy i w rynnach potowych na klatce piersiowej i plecach.
Trądzik rozpoczyna się powiększeniem gruczołów łojowych i nasilonym wydzielaniem łoju. Następuje nadmierne i zmienione rogowacenie ujścia mieszka włosowego, do którego wnika przewód gruczołu łojowego. W ten sposób powstaje czop rogowy, który wypełnia mieszek włosowy i wypycha go ku górze. Dochodzi do zablokowania wydzielania łoju i powstaje woreczek wypełniony tłuszczami i keratyną czyli zaskórnik (comedo). Wraz z powstawaniem zaskórników gwałtownie rozmnażają się bakterie, które normalnie występują w skórze i na jej powierzchni jako nieszkodliwe drobnoustroje. Dopiero łój je uzjadliwia, jest dla nich doskonałą pożywką i stwarza warunki do namnażania.
Rodzaje trądziku
W przypadku cery trądzikowej, mamy do czynienia z różnymi rodzajami zmian skórnych. Najczęściej występuje trądzik pospolity, który dotyczy zarówno młodzieży, jak i osób dorosłych. Cechuje się on stosunkowo łagodnym przebiegiem i rzadko prowadzi do powstawania szpecących blizn. Odpowiednio leczony, mija dość szybko, jednak może nawracać np. na skutek zmian hormonalnych. Trądzik pospolity charakteryzuje się występowaniem zaskórników, grudek oraz krost, które mogą ulegać nadkażeniu bakteryjnemu, co prowadzi do pojawienia się zmian zapalnych, czyli ropni oraz towarzyszących im objawów zakażenia. Najczęstszą przyczyną nadkażenia zmian trądzikowych, jest ich wyciskanie oraz dotykanie skóry brudnymi rękami, jak również stosowanie niewłaściwie dobranych kosmetyków.
Inne rodzaje trądziku to m.in. trądzik skupiony, bliznowaty, ropowiczy i różowaty. W ciężkich postaciach trądziku dochodzi do zaostrzenia się stanu zapalnego, zakażenia bakteryjnego, a także m.in. martwicy tkanek, która powoduje powstawanie blizn potrądzikowych. Mogą one być bardzo głębokie, co sprawia, że stają się przyczyną kompleksów.
Dość rzadko diagnozowaną postacią trądziku, jest trądzik wywołany. Pojawia się on na skutek przyjmowania niektórych leków, do których zaliczamy m.in. leki przeciwpadaczkowe, leki immunosupresyjne, niektóre witaminy i hormony.
Tak powstaje pryszcz
Bakterie uwalniają enzymy (lipazy) rozkładające obojętne tłuszcze łoju na mniejsze cząstki (wolne kwasy tłuszczowe). Właśnie te kwasy tłuszczowe powodują powstawanie stanów zapalnych. Wzrasta liczba zakażonych komórek i wydzieliny wypełnającej woreczek. Jest tam coraz mniej miejsca, przez co nasila się nacisk na ścianki mieszka włosowego zablokowanego czopem rogowym. W pewnym momencie ścianki nie wytrzymują nacisku, pękają, a zawartość rozlewa się na otaczającą tkankę. Powstaje ostry stan zapalny, tworzą się krosty.
Trądzik pospolity może mieć różne etapy. Pierwsza odmiana trądziku charakteryzuje się zaskórnikami utrzymującymi się przez miesiące, a nawet lata, w okresie dojrzewania. Rozróżnia się zaskórniki otwarte i zamknięte. W zaskórnikach zamkniętych ujście mieszka jest zatkane, spod skóry prześwituje biaława grudka, czop łojowo-rogowy. Często dochodzi do zakażeń i nagromadzenia się ropy, ponieważ zawartość mieszka nie może się wydostać na zewnątrz. W zaskórnikach otwartych ujście się nie domyka, widoczny jest czarny punkt. Nie ma on nic wspólnego z brudem, jak się powszechnie uważa. Czarny kolor spowodowany jest utlenianiem się czopu rogowo-tłuszczowego. Kolejnym etapem trądziku jest jest acne papulopustolosa. W zaskórniku powstały już zmiany zapalne, grudki i krosty. Ten etap może ciągnąć się latami. Prawie każda krosta pozostawia wklęsłą (rzadziej także wypukłą) bliznę. Jeśli trądzik się pogarsza, rozwija się raczej rzaska forma acne conglobata. W wyniku stanu zapalnego wokół mieszka tworzą się guzkowate nacieki i ropne, a po ich ustąpieniu pozostają blizny wklęsłe i wypukłe.