U nas zapłacisz kartą
Pryszcze od białka - Przyczyny, Skuteczne Leczenie i Porady
Trądzik – problem nastolatków i dorosłych
Trądzik pospolity (acne vulgaris) znany także pod nazwą trądziku młodzieńczego lub zwyczajnego stanowi jedną z najbardziej powszechnych chorób skóry (może dotyczyć nawet 10% populacji na świecie). Szczyt zachorowań na tę dermatozę przypada w okresie dojrzewania, dlatego też dla znacznej części osób stanowi on domenę nastolatków. Tymczasem na trądzik można zachorować w każdym wieku, a w ostatnich latach zauważa się znaczny wzrost zachorowań w przypadku osób dorosłych.
Czym w takim razie jest trądzik? To choroba skóry, która dotyczy przede wszystkim gruczołów łojowych oraz ujść mieszków włosowych, a jego nieodzownym elementem jest silny łojotok, który równocześnie prowadzi do zatykania porów.
Przyczyny trądziku
Choć trądzik to jedna z najczęstszych chorób skóry, jego patogeneza w dalszym ciągu nie została całkowicie poznana. Niemniej udział w niej biorą cztery czynniki, które są ze sobą powiązane:
• nieprawidłowe złuszczanie się nabłonka w ujściach mieszków włosowych,
• nadprodukcja łoju,
• namnażanie się bakterii z gatunku Propionibacterium acnes,
• stan zapalny wokół mieszków włosowych.
Jednym z elementów, które również mogą mieć wpływ na większe prawdopodobieństwo występowania trądziku, są uwarunkowania genetyczne. Dlatego też w trakcie pierwszej wizyty dermatolog podczas wywiadu zadaje pytanie dotyczące obecności tej choroby w rodzinie. Prawdopodobieństwo zachorowania staje się znacznie wyższe, jeśli na to schorzenie cierpiało jedno lub oboje rodziców.
Zaburzenia hormonalne
Zaburzenia hormonalne to kolejny czynnik, który posiada dość istotny udział w powstawaniu tej choroby. Wiemy już, że jedną z głównych przyczyn trądziku jest nadmierne wydzielanie sebum, które następnie prowadzi do zablokowania i zaczopowania ujść gruczołów łojowych. Warto zwrócić uwagę na to, że ilość wydzielanego łoju kontrolowana jest przez hormony płciowe – androgeny. Odgrywają one dość znaczącą rolę w zapoczątkowaniu całego procesu i nasilenia objawów choroby zarówno w przypadku mężczyzn, jak i kobiet, u których przebieg tej dermatozy bywa bardziej intensywny.
Tak powstaje pryszcz
Bakterie uwalniają enzymy (lipazy) rozkładające obojętne tłuszcze łoju na mniejsze cząstki (wolne kwasy tłuszczowe). Właśnie te kwasy tłuszczowe powodują powstawanie stanów zapalnych. Wzrasta liczba zakażonych komórek i wydzieliny wypełnającej woreczek. Jest tam coraz mniej miejsca, przez co nasila się nacisk na ścianki mieszka włosowego zablokowanego czopem rogowym. W pewnym momencie ścianki nie wytrzymują nacisku, pękają, a zawartość rozlewa się na otaczającą tkankę. Powstaje ostry stan zapalny, tworzą się krosty.
Trądzik pospolity może mieć różne etapy. Pierwsza odmiana trądziku charakteryzuje się zaskórnikami utrzymującymi się przez miesiące, a nawet lata, w okresie dojrzewania. Rozróżnia się zaskórniki otwarte i zamknięte. W zaskórnikach zamkniętych ujście mieszka jest zatkane, spod skóry prześwituje biaława grudka, czop łojowo-rogowy. Często dochodzi do zakażeń i nagromadzenia się ropy, ponieważ zawartość mieszka nie może się wydostać na zewnątrz. W zaskórnikach otwartych ujście się nie domyka, widoczny jest czarny punkt. Nie ma on nic wspólnego z brudem, jak się powszechnie uważa. Czarny kolor spowodowany jest utlenianiem się czopu rogowo-tłuszczowego. Kolejnym etapem trądziku jest jest acne papulopustolosa. W zaskórniku powstały już zmiany zapalne, grudki i krosty. Ten etap może ciągnąć się latami. Prawie każda krosta pozostawia wklęsłą (rzadziej także wypukłą) bliznę. Jeśli trądzik się pogarsza, rozwija się raczej rzaska forma acne conglobata. W wyniku stanu zapalnego wokół mieszka tworzą się guzkowate nacieki i ropne, a po ich ustąpieniu pozostają blizny wklęsłe i wypukłe.
Krosty na szyi a hormony
Wszystkie opisane wyżej odmiany trądziku mają podobną etiologię. W literaturze medycznej najczęściej wskazuje się na zależność pomiędzy hormonami a trądzikiem.
Trądzik młodzieńczy rozwija się przecież w okresie dojrzewania, w czasie którego w organizmach młodych ludzi dochodzi do gwałtownego wzrostu poziomu androgenów (hormonów płciowych o działaniu maskulinizującym).
Podobnie jest z trądzikiem dorosłych. Z badań epidemiologicznych wynika, że rozwija się on najczęściej u kobiet zmagających się z nadmiarem androgenów (Szczurek, Kamińska-Winciorek, Śpiewak).
Co więcej, kobiety chorują niekiedy na trądzik skupiony, co zwykle ma związek z zespołem policystycznych jajników.
Pryszcze pojawiają się również w ciąży. Krosty mogą być zlokalizowane nie tylko na twarzy, ale również na szyi czy nawet plecach. Jest to związane ze wzmożonym wydzielaniem sebum. Wywołuje je podwyższony poziom progesteronu i androgenów.
Jakie pokarmy wywołują trądzik i czy lekarstwo na niego możesz znaleźć na własnym talerzu?
Właściwie zbilansowana dieta to nieodzowny element mający wpływ na stan naszego zdrowia. Dzięki niej dostarczamy swojemu organizmowi niezbędnych witamin, minerałów i substancji, które przyczyniają się do poprawy stanu naszego zdrowia, jak i samopoczucia. Odpowiednia dieta oddziałuje również na stan naszych włosów czy skóry, co jest szczególnie zauważalne w przypadku skóry twarzy. Niestety w dalszym ciągu znaczna część osób nie zdaje sobie sprawy, że regularne spożywanie niektórych pokarmów może stanowić przyczynę ich problemów z trądzikiem. Choć związek pomiędzy dietą a trądzikiem w dalszym ciągu jest kontrowersyjny, nie ulega wątpliwości, że niektóre z pokarmów mogą spowodować zaostrzenie jego objawów, na przykład poprzez zwiększoną produkcję sebum. Dowiedz się, co powoduje trądzik oraz jaka dieta na trądzik może okazać się skuteczna.
