U nas zapłacisz kartą
Pryszcze od białka - Przyczyny, Skuteczne Leczenie i Porady
Trądzik – problem nastolatków i dorosłych
Trądzik pospolity (acne vulgaris) znany także pod nazwą trądziku młodzieńczego lub zwyczajnego stanowi jedną z najbardziej powszechnych chorób skóry (może dotyczyć nawet 10% populacji na świecie). Szczyt zachorowań na tę dermatozę przypada w okresie dojrzewania, dlatego też dla znacznej części osób stanowi on domenę nastolatków. Tymczasem na trądzik można zachorować w każdym wieku, a w ostatnich latach zauważa się znaczny wzrost zachorowań w przypadku osób dorosłych.
Czym w takim razie jest trądzik? To choroba skóry, która dotyczy przede wszystkim gruczołów łojowych oraz ujść mieszków włosowych, a jego nieodzownym elementem jest silny łojotok, który równocześnie prowadzi do zatykania porów.
Przyczyny trądziku
Choć trądzik to jedna z najczęstszych chorób skóry, jego patogeneza w dalszym ciągu nie została całkowicie poznana. Niemniej udział w niej biorą cztery czynniki, które są ze sobą powiązane:
• nieprawidłowe złuszczanie się nabłonka w ujściach mieszków włosowych,
• nadprodukcja łoju,
• namnażanie się bakterii z gatunku Propionibacterium acnes,
• stan zapalny wokół mieszków włosowych.
Jednym z elementów, które również mogą mieć wpływ na większe prawdopodobieństwo występowania trądziku, są uwarunkowania genetyczne. Dlatego też w trakcie pierwszej wizyty dermatolog podczas wywiadu zadaje pytanie dotyczące obecności tej choroby w rodzinie. Prawdopodobieństwo zachorowania staje się znacznie wyższe, jeśli na to schorzenie cierpiało jedno lub oboje rodziców.
Zaburzenia hormonalne
Zaburzenia hormonalne to kolejny czynnik, który posiada dość istotny udział w powstawaniu tej choroby. Wiemy już, że jedną z głównych przyczyn trądziku jest nadmierne wydzielanie sebum, które następnie prowadzi do zablokowania i zaczopowania ujść gruczołów łojowych. Warto zwrócić uwagę na to, że ilość wydzielanego łoju kontrolowana jest przez hormony płciowe – androgeny. Odgrywają one dość znaczącą rolę w zapoczątkowaniu całego procesu i nasilenia objawów choroby zarówno w przypadku mężczyzn, jak i kobiet, u których przebieg tej dermatozy bywa bardziej intensywny.
Tak powstaje pryszcz
Bakterie uwalniają enzymy (lipazy) rozkładające obojętne tłuszcze łoju na mniejsze cząstki (wolne kwasy tłuszczowe). Właśnie te kwasy tłuszczowe powodują powstawanie stanów zapalnych. Wzrasta liczba zakażonych komórek i wydzieliny wypełnającej woreczek. Jest tam coraz mniej miejsca, przez co nasila się nacisk na ścianki mieszka włosowego zablokowanego czopem rogowym. W pewnym momencie ścianki nie wytrzymują nacisku, pękają, a zawartość rozlewa się na otaczającą tkankę. Powstaje ostry stan zapalny, tworzą się krosty.
Trądzik pospolity może mieć różne etapy. Pierwsza odmiana trądziku charakteryzuje się zaskórnikami utrzymującymi się przez miesiące, a nawet lata, w okresie dojrzewania. Rozróżnia się zaskórniki otwarte i zamknięte. W zaskórnikach zamkniętych ujście mieszka jest zatkane, spod skóry prześwituje biaława grudka, czop łojowo-rogowy. Często dochodzi do zakażeń i nagromadzenia się ropy, ponieważ zawartość mieszka nie może się wydostać na zewnątrz. W zaskórnikach otwartych ujście się nie domyka, widoczny jest czarny punkt. Nie ma on nic wspólnego z brudem, jak się powszechnie uważa. Czarny kolor spowodowany jest utlenianiem się czopu rogowo-tłuszczowego. Kolejnym etapem trądziku jest jest acne papulopustolosa. W zaskórniku powstały już zmiany zapalne, grudki i krosty. Ten etap może ciągnąć się latami. Prawie każda krosta pozostawia wklęsłą (rzadziej także wypukłą) bliznę. Jeśli trądzik się pogarsza, rozwija się raczej rzaska forma acne conglobata. W wyniku stanu zapalnego wokół mieszka tworzą się guzkowate nacieki i ropne, a po ich ustąpieniu pozostają blizny wklęsłe i wypukłe.
Pryszcze - leczenie
Stosuje się różne metody w zależności od nasilenia i rodzaju trądziku. Terapia jest zwykle długotrwała. Przy łagodnym przebiegu wystarcza stosowanie miejscowych preparatów zawierających retinoidy, nadtlenek benzoilu, antybiotyki (erytromycyna i klindamycyna), kwas azelainowy. W średnio- lub bardzo nasilonym trądziku grudkowo-krostkowym stosuje się doustnie antybiotyki najczęściej z grupy tetracyklin. W cięższych postaciach trądziku, przy przewlekłym przebiegu choroby oraz oporności na inne formy leczenia stosuje się pochodne witaminy A, która działa na łojotok, nadmierne rogowacenie ujść przewodów łojowych oraz odczyn zapalny. Uwaga! W związku z działaniem uszkadzającym płód konieczne jest bezwzględne unikanie ciąży przez cały czas trwania leczenia witaminą A oraz po jego zakończeniu.
Odradza się celowe opalanie cery z wypryskami, w związku z tym, że pod wpływem promieni ultrafioletowych dochodzi do nasilenia istniejących zaburzeń złuszczania naskórka, w efekcie czego następuje pogorszenie stanu skóry skłonnej do trądziku w okresie jesiennym.
Co oznaczają krosty na szyi z tyłu?
Trądzik pospolity atakuje głównie twarz, plecy i ramiona, rzadziej natomiast szyję i dekolt. Jednakże u niektórych pacjentów zmiany skórne występują tylko na plecach, karku czy za uszami.
Pryszcze na karku i plecach przybierające postać guzów i ropnych torbieli są typową oznaką tzw. trądziku ropowiczego, więc rzadkiej odmiany trądziku pospolitego.
Co więcej, krosty na szyi z tyłu z czasem mogą zacząć się zlewać w większe wykwity, a nawet tworzyć owrzodzenia z głębokimi naciekami zapalnymi. Wówczas diagnozuje się u chorego tzw. trądzik skupiony - jest to rzadka odmiana dermatozy, która atakuje głównie młodych mężczyzn.
W bardzo skrajnych przypadkach rozwija się tzw. trądzik piorunujący, który charakteryzuje się występowaniem na skórze rozpadających się guzów i krwotocznych owrzodzeń, które z czasem przekształcają się martwicze strupy.
Charakterystyczne dla tej najcięższej postaci trądziku jest to, że poza wykwitami skórnymi pojawiają się też objawy ogólnoustrojowe, takie jak:
- gorączka,
- osłabienie,
- utrata masy ciała,
- bóle mięśni i stawów,
- powiększenie wątroby i śledziony.
Jak leczyć krostki na szyi?
W zależności od objawów krostek na szyi, stosuje się inne metody leczenia. Zaskórniki, czerwone krostki na szyi lub niewielkie grudki leczy się najczęściej miejscowo.
Jak zatem się ich pozbyć? Do najczęściej stosowanych preparatów zaliczają się:
- nadtlenek benzoilu, który ma miejscowe działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne,
- kwas azelainowy - działa wybielająco, złuszczająco, a także przeciwzapalnie,
- antybiotyki (głównie makrolidy),
- pochodne witaminy A (tretinoina, adapalen i tazaroten) - mające za zadanie złuszczać naskórek, hamować jego rogowacenie.
Krosty pojawiają się nie tylko po goleniu na nogach, ale także na twarzy i szyi u dorosłych mężczyzn. Jest to wyniki podrażnienia skóry i powstania stanu zapalnego w mieszkach włosowych przez wrośniętego włoska, który nie został odpowiednio usunięty.
Aby pozbyć się krostek po goleniu, należy rozpocząć działania profilaktyczne. Skóra musi być odpowiednio oczyszczona i nawilżona. Nie powinno się golić na sucho. Dodatkowo może pomóc wykonanie peelingu raz czy dwa razy w tygodniu.
Natomiast na bolące pryszcze na szyi, przybierające postać torbieli, guzów czy owrzodzeń stosuje się dodatkowo doustne antybiotyki, najczęściej tetracyklinę, erytromycynę lub klindamycynę, ze względu na szeroki zakres działania przeciwbakteryjnego.
Niekiedy do terapii włącza się doustne glikokortykosteroidy lub retinoidy. Dostępne są one również w postaci maści.
Na krosty na szyi nie ma tak naprawdę domowych sposobów. Zmiana używanych kosmetyków jedynie wspomoże leczenie, ale nie zniweluje problemu występowania wyprysków.
