U nas zapłacisz kartą
Pryszczę od czekolady - prawda czy mit?
Bibliografia
- M. Krełowska-Kułas, Alergie pokarmowe , „Zeszyty Naukowe” 2006, nr 705, s. 93–99.
- P. Lachowska-Kotowska i in., Anafilaksja – rozpoznawanie i leczenie w praktyce lekarskiej , „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 2013, t. 19, nr 2, s. 99–102.
- A. Gugała i in., Alergia na pokarmy w Polsce na tle innych krajów Europy – wyniki projektu EuroPrevall , „Alergia Astma Immunologia” 2021, nr 26(1), s. 18–26.
- M. Feeney i in., Wpływ spożywania orzeszków ziemnych w badaniu LEAP: wykonalność, rozwój fizyczny i stan odżywienia , „Alergologia Polska – Polish Journal of Allergology” 2016, nr 3, s. 51–68.
- M.K. Borszewska-Kornacka, J. Rachtan-Janicka, Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie zaleceń żywieniowych dla kobiet w okresie laktacji , „Standardy Medyczne” 2013, t.10, s. 265–279.
- S. Małgorzewicz, E. Wasilewska, Diagnostyka niepożądanych reakcji na pokarm , „Forum Zaburzeń Metabolicznych” 2016, t. 7, nr 2, s. 62–68.
Oceń artykuł
Pryszcz - skąd się bierze, jak się go pozbyć
Powstawanie pryszczy na skórze związane jest z trądzikiem, chorobą skóry obfitującej w gruczoły łojowe. Trądzik to dolegliwość powszechna, często występująca w okresie dojrzewania tak u kobiet, jak i mężczyzn. U mężczyzn ma on przebieg ostrzejszy. Trądzik występuje najczęściej w okolicach obfitujących w gruczoły łojowe, to znaczy w strefie T na twarzy i w rynnach potowych na klatce piersiowej i plecach.
Trądzik rozpoczyna się powiększeniem gruczołów łojowych i nasilonym wydzielaniem łoju. Następuje nadmierne i zmienione rogowacenie ujścia mieszka włosowego, do którego wnika przewód gruczołu łojowego. W ten sposób powstaje czop rogowy, który wypełnia mieszek włosowy i wypycha go ku górze. Dochodzi do zablokowania wydzielania łoju i powstaje woreczek wypełniony tłuszczami i keratyną czyli zaskórnik (comedo). Wraz z powstawaniem zaskórników gwałtownie rozmnażają się bakterie, które normalnie występują w skórze i na jej powierzchni jako nieszkodliwe drobnoustroje. Dopiero łój je uzjadliwia, jest dla nich doskonałą pożywką i stwarza warunki do namnażania.
Czym jest uczulenie na czekoladę?
Uczulenie na czekoladę może dotyczyć nietolerancji białek mleka krowiego, orzechów, soi, barwników spożywczych, a nawet glutenu, czyli jej składników. Do wyprodukowania czekolady używa się mleka, jaj, konserwantów, owoców, bakalii, a każdy z nich może stanowić potencjalny alergen – niektóre nawet bardzo silny. Po spożyciu czekolady z dodatkiem wyzwalającego uczulenie składnika pojawia się reakcja alergiczna. Jest ona nieprzyjemna.
Często występującym objawem uczulenia na czekoladę są zmiany skórne. Czerwone plamy mogą pojawiać się na całym ciele, zwłaszcza na twarzy, ramionach czy łokciach. Mogą one swędzieć i wywoływać nieprzyjemne dolegliwości. Zmiany są szorstkie, chropowate. Nie znikają nawet po stosowaniu dermokosmetyków do skóry atopowej i skłonnej do alergii.
Ale zmiany skórne to nie jedyne objawy uczulenia. Mogą wystąpić także dolegliwości ze strony układu trawiennego takie jak biegunki, wzdęcia, bóle brzucha, skurcze jelit, a nawet wymioty.
W cięższych przypadkach alergii na czekoladę mogą pojawić się także duszności, kaszel oraz objawy ze strony układu oddechowego.
Jakie są rodzaje pryszczy?
- mogą być małe, podskórne, prawie niewidoczne (w kolorze skóry),
- zdarzają się także bardziej widoczne o ciemniejszej barwie - czarne lub ciemnobrązowe (z powodu utleniania melaniny, pigmentu skóry). Niektórzy myślą, że ich kolor jest wynikiem brudu, co nie jest prawdą
- trochę większe, lekko zaokrąglone grudki, często w kolorze różowym,
- krostki pełne ropy wyraźnie widoczne na powierzchni skóry. Podstawa jest różowa, a górna część pełna ropy,
- jeszcze większe i twardsze grudki, często dość bolesne w dotyku.
Gdy pory zapchają się łojem i martwą skórą, wówczas powstają krostki. Czasami prowadzi to do infekcji i stanów zapalnych. Przyczyna tego, dlaczego jedne osoby mają więcej pryszczy, a inne mniej, nie jest do końca znana.
Gruczoły łojowe a pryszcze
Gruczoły łojowe to małe gruczoły skórne, które wydzielają sebum, woskową i oleistą substancję, która gromadzi się na skórze i włosach. Znajdują się one w porach skóry na całym ciele, za wyjątkiem skóry dłoni i spodu stóp. Najwięcej jest ich na skórze twarzy i głowy. Ponieważ gruczoły wytwarzają sebum wewnątrz porów, nowe komórki skóry stale rosną, a te zewnętrzne warstwy są zrzucane. Zdarza się, że martwe komórki pozostają w porach, zlepiają się z sebum i w efekcie blokują pory. Taka sytuacja jest najbardziej prawdopodobna w okresie dojrzewania, ponieważ gruczoły łojowe wytwarzają w tym czasie więcej sebum.
Infekcja bakteryjna
W miejscach, w których gromadzą się martwe komórki oraz sebum, gdzie następuje zablokowanie porów, mogą pojawić się niepożądane bakterie, w tym bakteria związana z trądzikiem - Propionibacterium acnes. Generalnie, żyje sobie ona na naszej skórze i nie jest groźna. Jednak gdy na skórze pojawią się dla niej odpowiednie warunki, wówczas szybciej się rozmnaża, a to już stwarza problem. Żywi się łojem i wytwarza substancję, która wywołuje odpowiedź immunologiczną. Prowadzi to do stanu zapalnego skóry i wyprysków.
Uczulenie na czekoladę u dziecka
Realizowany m.in. w Łodzi w latach 2005–2009 program EuroPrevall dostarczył ciekawych danych na temat uczuleń u najmłodszych amatorów czekolady. Jak się okazuje, aż 42% dzieci w Polsce zmaga się z alergiami na pokarmy . Do grupy najbardziej uczulających produktów należą czekolada, a także składniki, z których jest ona wytwarzana: mleko krowie, jaja kurze, kakao, orzechy, truskawki, pomarańcze.
Czy oznacza to, że w celu redukcji ryzyka reakcji niepożądanych lepiej wyeliminować czekoladę z diety dziecka? Nic bardziej mylnego. Podając dziecku produkty o potencjale uczuleniowym już na wczesnym etapie rozszerzania diety (w tym czekoladę z dodatkami w postaci jaj kurzych, mleka krowiego czy orzechów), można zredukować ryzyko wystąpienia objawów uczulenia na czekoladę w przyszłości.
Podobnie jest z uczuleniem na czekoladę u niemowląt karmionych piersią. Mitem okazuje się twierdzenie, jakoby niewyeliminowanie produktów potencjalnie alergizujących, w tym czekolady, negatywnie wpływało na dziecko. Dieta matki karmiącej piersią nie ma wpływu na wystąpienie uczulenia na czekoladę u niemowlęcia. Zrezygnowanie z tego produktu jest zalecane wyłącznie w sytuacji, gdy sama matka jest uczulona na czekoladę lub zostanie zdiagnozowana alergia na czekoladę u dziecka.
W przypadku niemowląt o nietolerancji poszczególnych składników świadczą przede wszystkim nieprawidłowości ze strony układu pokarmowego. Jeśli zaobserwujesz w kale malucha nadmiar śluzu i krew, a ponadto dziecko przybierać będzie zbyt wolno na wadze (co znajduje odzwierciedlenie w siatce centylowej) – skontaktuj się z pediatrą i alergologiem w celu dalszej diagnostyki i ewentualnego leczenia, gdy uczulenie na alergeny zawarte w czekoladzie zostanie potwierdzone testami.
