U nas zapłacisz kartą
Czy mleko może powodować pryszcze?
Czy mleko nasila zmiany trądzikowe?
Trądzik pospolity (acne vulgaris) jest schorzeniem powszechnym, które dotyczy ludzi w każdym wieku, niezależnie od płci. Szacuje się, że najczęściej występuje u młodzieży w wieku 12-18 lat, a dotyczy aż 50-95% przedstawicieli tej grupy wiekowej. Choroba ta wpływa nie tylko na wygląd, ale także na samopoczucie, dlatego też identyfikacja przyczyny, odpowiednie leczenie i wspomaganie terapii, także dietą są szczególnie istotne [1].
O wpływie diety na trądzik mówi się od dawna. Każdy kto zmagał się z tym problemem, niejednokrotnie spotkał się z szeregiem zaleceń dotyczących zmiany sposobu odżywienia celem poprawy wyglądu skóry. Wiele z tych zaleceń wzajemnie się wyklucza, wzbudzając kontrowersje, przez co trudno jest jednoznacznie stwierdzić jak powinna wyglądać dieta osoby z trądzikiem. Złe nawyki żywieniowe, a zwłaszcza zachodni model żywienia, dieta o wysokim indeksie glikemicznym, nadmierne spożycie kwasów tłuszczowych omega 6 są przyczyną nasilenia zmian. Jednym z takich doniesień jest także wpływ mleka i produktów mlecznych na zaostrzenie trądziku [1].
Czynniki ryzyka
Wciąż nie jest jasne, dlaczego jedne osoby mają więcej pryszczy, a niektóre prawie wcale. Oczywiście sporą rolę odgrywają hormony oraz czynniki genetyczne. Są jednak i inne czynniki.
Dobre i złe bakterie
Delikatne mycie skóry może pomóc w zapobieganiu infekcji, ale z kolei nadmierne szorowanie może pogorszyć stan zainfekowanej skóry. Podobnie, jak w jelitach, tak i na skórze mamy "dobre" bakterie, które nas chronią przed chorobami, oraz te "złe", które mogą wywołać choroby i różne dolegliwości.
Naukowcy z Washington University School of Medicine zidentyfikowali dwa unikalne szczepy bakterii P. acnes w skórze u 20% osób zmagających się z pryszczami. Osoby ze zdrową skórą nie miały tych szczepów. Inny szczep z kolei występował u osób ze zdrową skórą, a brakowało go osobom z pryszczami. Może to wskazywać, że poszczególne rodzaje bakterii determinują nasilenie i częstotliwość wyprysków. Naukowcy sugerują, że bakterie te mogą również oddziaływać z różnymi innymi czynnikami, takimi jak poziom hormonów i sebum. Kwestie te jednak wymagają szerszych badań.
Zakażenia drożdżakowe
Wypryski mogą być także powiązane z infekcjami drożdżakowymi Pityrosporum (inaczej malassezia lub folliculutis). Gdy dostaną się one do mieszków włosowych i zaczną rozmnażać, wówczas mogą się pojawić drobne, ale za to dość swędzące małe, okrągłe krostki. Najczęściej występują one w górnej części klatki piersiowej, ramionach, górnej części pleców, czasami także na twarzy.
Większość ludzi posiada te drożdże na swojej skórze i nic się nie dzieje. Krostki powstają, kiedy drożdży robi się za dużo. Może to się zdarzyć zarówno kobietom, jak i mężczyznom, w różnym wieku. Stan skóry pogarsza noszenie przepoconych ubrań z włókien syntetycznych.
Co ważne, wypryski spowodowane drożdżakami są podobne do trądziku, a leczenie ich tymi samymi metodami co trądzik, m.in. antybiotykiem, może pogorszyć stan skóry. Antybiotyk będzie zwalczać bakterie, które mogłyby kontrolować drożdże i ich rozmnażanie. W przypadku malassezia konieczne jest leczenie przeciwgrzybiczne.
Promienie UV spowalniają pracę gruczołów łojowych, więc w pierwszych dniach opalania osoba z trądzikiem widzi znaczną poprawę. Nie oznacza to niestety, że problem został usunięty. Po zaprzestaniu opalania wszystko wraca ze zdwojoną siłą. Skóra, która przez określony czas była wysuszona przez słońce, stara się szybko nawilżyć i „nadrobić” straty, produkując więcej łoju. Trzeba jednak przyznać, że przy ciemnej karnacji wszelkie zmiany skórne są po prostu mniej widoczne.
Podczas takiego domowego zabiegu trudno utrzymać właściwy poziom higieny. Między innymi dlatego wyciskanie pryszczy powoduje rozprzestrzenianie się chorobotwórczych bakterii po całej twarzy, ale też na innych obszarach, w które przeniesiemy zarazki. Większość krost znajduje się głęboko w skórze właściwej, pod warstwą naskórkową. Z kolei podczas wyciskania mamy dostęp tylko do naskórka, więc jest to technicznie niemożliwe, aby usunąć zmianę ropną całkowicie. Nieumiejętne wyciskanie zamiast usunąć zaskórnik, posuwa go głębiej, a w ostatecznym rozrachunku trądzik się nasila. Oprócz tego łatwo rozdrapać to miejsce, tworząc bliznę, która jest o wiele bardziej widoczna niż normalny zaskórnik.
Z wyżej wymienionych powodów należy też ograniczyć manualne oczyszczanie skóry w gabinecie kosmetycznym. Jeśli trafi się do doświadczonej kosmetyczki, można przynajmniej liczyć na profesjonalną obsługę. Gorzej, kiedy ktoś słabo znający fach będzie próbował walczyć z naszym trądzikiem i zostawi na skórze brzydkie czerwone plamy. Oczyszczanie manualne zawsze powinno być konsultowane z lekarzem prowadzącym i wykonywane nie częściej niż raz na trzy miesiące.
Pryszcze – Krosty
Jak wyglądają krosty?
Jeśli można mówić o istnieniu typowego pryszcza, to takim typowym pryszczem jest krostka. Moi znajomi często mówili o tym „zjawisku” – dioda. Też czasem je tak nazywam. Krosty są dość mocno zaczerwienione a w ich punkcie centralnym tkwi biały łepek, pod którym, blisko pod powierzchnią czai się ropa.
Wygląda to tak, że aż trudno powstrzymać się przed wyciśnięciem, ale … mimo wszystko radzę się powstrzymać, bo nigdy nie wiadomo, jakie paskudztwa przy wyciskaniu krosty dostaną się do środka i jakiego bałaganu mogą narobić.
Jak powstają krosty?
To również efekt nagromadzenia się pod skórą zanieczyszczeń (z łojem i różnymi innymi organicznymi śmieciami) oraz działalności bakterii. Tyle tylko, że krostka tworzy się już wtedy, gdy do boju przystąpią białe krwinki. W efekcie ich działalności (i wcześniejszej działalności bakterii) tworzy się ropa, która zbiera się w skórze, jest wypychana ku górze i widać ją tuż pod powierzchnią często bardzo cieniutkiego w tym miejscu, obumarłego naskórka.
Jak postępować z krostami?
Gdy widzę krostę muszę wykazać się ogromną siłą woli, by jej nie wycisnąć. Większość osób tak ma.A wyciskanie naprawdę nie jest wskazane, bo może uszkadzać skórę, mogą po tym pozostać nieładne blizny i przebarwienia (dorobiłam się takich, a jakże), a poza tym otwiera ono drogę bakteriom, które mogą powodować poważniejsze problemy niż zwykłe pryszcze.
Krosty najlepiej traktować płynami przeciwbakteryjnymi, kremami o takim działaniu lub wspomnianym już wyżej olejkiem herbacianym – on też je ładnie wysusza.
Przy dużej ilości krost wskazane jest typowe trądzikowe leczenie, czyli … warto odwiedzić dermatologa.
