Pryszcze a testosteron - Jak Zrozumieć Związek Między Hormonami a Skórą?

Gdzie tkwi haczyk?

Szybkie zmiany poziomu testosteronu. Wzrost poziomu testosteronu we krwi osiągnął szczyt po 15 minutach od zakończenia treningu nóg i ramion. Jednak już po kolejnych 45 minutach poziom testosteronu (zarówno wolnego, jak i całkowitego) wrócił do poziomu wyjściowego! Tak naprawdę w ciągu godziny po zakończeniu sesji siłowej zwiększony poziom testosteronu już nie występuje.

Podobne wahania dotyczą kwasu mlekowego, hormonu wzrostu oraz IGF-1. W badaniu już po 60 minutach stwierdzono powrót ilości kwasu mlekowego i hormonu wzrostu do wartości wyjściowych.

Po czwarte – wahania poziomu testosteronu wywołuje też jeden z bardziej szkodliwych narkotyków – czyli alkohol. Ale czy jest się z czego cieszyć? Jeśli alkohol może upośledzać wydzielanie testosteronu przez uszkadzanie komórek śródmiąższowych jąder – Leydiga, czyli „fabryk testosteronu” (to stwierdzono już w latach 80, XX wieku Endocrinology 1980)– to nawet jego krótkoterminowe działanie na poziom testosteronu we krwi nic nie zmienia. Wiemy też, że nadużywanie alkoholu prowadzi do nagłego spadku poziomu testosteronu (J Pharmacol Exp Ther. 1977).

Badanie

W badaniach Vingren JL i wsp. 8 mężczyzn w wieku 21-34 lata, o wadze ciała 87,7 ± 15,1 kg i wzroście 177 ± 7 cm – doświadczonych w treningu siłowym, wykonało 6 serii przysiadów ze sztangą (na suwnicy smith’a), z ciężarem rzędu 10 RM (czyli byli w stanie wykonać 10 przysiadów na danym obciążeniu).

10 minut po zakończeniu ostatniej serii podano im:

  • placebo (zero alkoholu)
  • alkohol: 1,09 g etanolu na kilogram masy ciała (mężczyzna ważący 100 kg otrzymał 109 g alkoholu – czyli nieco więcej niż 250 ml, 40% wódki)

Obie próby wykonano w odstępie tygodnia. Pobrano próbki krwi przed i po ćwiczeniach oraz co 20 minut – 300 minut po zakończeniu treningu. Próbki podzielono – 20-40 minut po treningu, 60-120 minut po oraz 140-300 minut po – zbadano pod kątem całkowitego i wolnego testosteronu, SHBG (globuliny wiążącej hormony płciowe), kortyzolu (hormonu katabolicznego) oraz estradiolu (kobiecych hormonów).

Przyczyny zakończenia terapii testosteronem

Przyczyny, dla których pacjenci decydują się na zakończenie TRT, to najczęściej:

  • Planowanie ojcostwa – stosowanie testosteronu, poprzez opisane wcześniej oddziaływanie na oś HPTA, może upośledzać spermatogenezę i czasowo ograniczać płodność. Co ciekawe, w przeszłości sądzono nawet, że TRT może stanowić skuteczny środek antykoncepcyjny dla mężczyzn. Teoria ta szybko została jednak obalona – mężczyźni stosujący TRT wciąż mogą zapłodnić swoją partnerkę. W sytuacji, kiedy pacjent planuje założenie rodziny, wskazane jest jednak przerwanie TRT, które może obniżyć płodność (choć nie jest to zasadą i w wielu przypadkach udaje się zachować jakość oraz ruchliwość plemników).
  • Problemy zdrowotne i efekty uboczne TRT – niepożądane działanie testosteronu zdarza się wyjątkowo rzadko, jednak nie można wykluczyć, że znajdziesz się w nielicznej grupie osób, u których TRT powoduje np. podwyższony poziom erytrocytów i zaburzenia hematokrytu. Zaawansowana policytemia (nadmiar czerwonych krwinek) jest bezwzględnym wskazaniem do przerwania terapii. Do konieczności zakończenia TRT może dojść również wtedy, gdy poważnie zachorujesz, np. na chorobę nowotworową. O tym, czy możesz dalej przyjmować testosteron, zawsze powinien jednak decydować lekarz.
  • Przyczyny osobiste – powody, dla których pacjenci rezygnują z terapii, bywają różne. Od trudności finansowych po inne sprawy prywatne. W każdym z tych przypadków warto szczerze przedstawić swoją sytuację lekarzowi, by wspólnie z nim zaplanować odstawienie testosteronu i wdrożenie PCT.

W wielu przypadkach – jak planowanie potomstwa czy przejściowe problemy osobiste – pacjenci mogą powrócić do terapii zastępczej testosteronem wtedy, gdy sytuacja wymagająca jej przerwania, ulegnie zmianie. Mężczyźni, u których TRT zakończono ze względu na stan zdrowia, powinni zasięgnąć porady lekarza przed ponownym rozpoczęciem leczenia niedoboru testosteronu.

Summary

Testosterone is an important hormone for both men and women. If your testosterone levels are too low or high, you might develop symptoms that interfere with your daily life. A simple blood test can help you determine if your levels are in the normal range, which are 300–1,000 ng/dL for men and 15–70 ng/dL for women. Treatments are available if your testosterone levels are abnormal.

If you feel like your testosterone levels might be too high or too low, talk to your healthcare provider. They can help you decide if a blood test is warranted. If you need treatment, your provider can also help you understand the risks and benefits of different therapies.

Verywell Health uses only high-quality sources, including peer-reviewed studies, to support the facts within our articles. Read our editorial process to learn more about how we fact-check and keep our content accurate, reliable, and trustworthy.

  1. Harvard Health Publishing. Testosterone - what it does and doesn't do.
  2. University of Rochester Medical Center. Total testosterone.
  3. Tulane University. Endocrine system: types of hormones.
  4. Mount Sinai. Testosterone.
  5. MedlinePlus. Testosterone levels test.
  6. Zhu C, Yuan C, Ren Q, Wei F, Yu S, Sun X, et al. Comparative analysis of the effects of collection methods on salivary steroids. BMC Oral Health. 2021 Jul 16,21(1):352. doi: 10.1186/s12903-021-01722-w.
  7. Petering RC, Brooks NA. Testosterone therapy: review of clinical applications. AFP. 2017,96(7):441-449.
  8. Armanini D, Andrisani A, Bordin L, Sabbadin C. Spironolactone in the treatment of polycystic ovary syndrome. Expert Opin PHarmacother. 2016,17(13):1713-1715. doi:10.1080/14656566.2016.1215430
  9. de Melo AS, Dos Reis RM, Ferriani RA, Vieira CS. Hormonal contraception in women with polycystic ovary syndrome: choices, challenges, and noncontraceptive benefits. Open Access J Contracept. 2017,8:13–23. doi:10.2147/OAJC.S85543
  10. Riachy R, McKinney K, Tuvdendorj DR. Various Factors May Modulate the Effect of Exercise on Testosterone Levels in Men. J Funct Morphol Kinesiol. 2020 Nov 7,5(4):81. doi: 10.3390/jfmk5040081.

Nie ma róży bez kolców i testosteronu bez skutków ubocznych

Krótkoterminowo wszystko wydaje się doskonałe, jednak po kilku latach skutki uboczne mogą być bolesne i zaważyć na dalszym życiu. Aby znaleźć odchylenia od normy, trzeba wiedzieć czego szukać i na co zwracać uwagę. Nigdy żadnego lekarza nie zastanowiło, czemu mój hematokryt osiąga górne granice normy. Nikt nie pytał o nienaturalnie niski poziom tkanki tłuszczowej. W czasie, gdy stosowałem winstrol poziom cholesterolu wynosił ponad 300 jednostek (normalnie ~ 200 i tyle na razie wynosi ogólnie przyjęta norma). Nikt nawet nie spytał, czy sięgam po jakąś farmakologię. Jedyne co otrzymałem to . poradnik zdrowego odżywiania (a dieta ma znikomy wpływ na poziom endogennego cholesterolu).

W ponadfizjologicznych dawkach (>125 mg tygodniowo dla testosteronu egzogennego) testosteron często zwiększa hematokryt do niebezpiecznego poziomu. Czym jest hematokryt (HCT)? Jest to stosunek objętości czerwonych krwinek do objętości całej krwi. U mężczyzn norma wynosi 42-52%, u kobiet 37-47%.

Podwyższone wartości HCT obserwuje się:

  • przy ciężkim odwodnieniu
  • erytrocytozie
  • rzucawce
  • oparzeniach
  • przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc
  • przy wrodzonej wadzie serca
  • w czerwienicy prawdziwej

Nadmierne podwyższenie hematokrytu może skończyć się śmiercią z powodu skrzepu we krwi, co spotkało wielu zawodników nadużywających testosteronu i EPO (patrz plaga śmierci w kolarstwie latach 90 XX wieku, gdy nie istniały skuteczne testy na EPO).

Testosteron właściwie nie szkodzi, gdyż jest naturalnym hormonem mężczyzny

Organizm działa w oparciu o łatwo dającą się zburzyć równowagę – homeostazę. Nadmiar i niedobór estrogenów czy testosteronu może być niezmiernie szkodliwy dla mężczyzny. Zbyt duża ilość testosteronu może mieć wpływ na powstawanie estrogenów, DHT, androstendionu, progesteronu. Niestety, z reguły skutki kuracji syntetycznym testosteronem manifestują się powoli. Część niezmiernie szkodliwych objawów „terapii” nie jest uchwytna bez badań laboratoryjnych (np. zwiększanie się hematokrytu, bezpłodność, wzrost stanu zapalnego w ciele).

Z kolei inne można rozpoznać na pierwszy rzut oka np. nadmierną aromatyzację („twarz jak księżyc w pełni”), retencję wody, łysienie (u osób posiadających genetyczne predyspozycje => wpływ DHT). Do dzisiaj hormonalna terapia zastępcza (HTZ, TRT ang. Testosterone Replacement Therapy) budzi wiele emocji i kontrowersji, nadal nie jest to złoty standard i zalecany sposób terapii dla mężczyzn w podeszłym wieku. Niektórzy zawodnicy MMA próbowali w ten sposób obchodzić regulacje antydopingowe i kontrole np. odnotowywano niezwykłe wahania poziomu testosteronu oraz proporcji testosteronu i epitestosteronu u Vitora Belforta.

To zależy od metod jeśli odwiedzamy co miesiąc kosmetyczkę, kupujemy całą serię kosmetyków, wybieramy się do lekarza dermatologa, kupujemy leki to koszt miesięcznej kuracji może wynieść nawet 300 złotych.

Czytaj dalej...

Warto wpisać do swojego stałego jadłospisu produkty bogate w cynk pieczywo pełnoziarniste, pomidory, kakao, otręby czy witaminy z grupy B jaja, orzechy, rośliny strączkowe , które wspomogą prace gruczołów łojowych i pomogą złagodzić różne schorzenia skórne.

Czytaj dalej...

Mimo że szczoteczka wraz z pastą do zębów jest fundamentalną częścią odpowiedniej higieny jamy ustnej, to niestety nie jest w stanie dotrzeć do wszystkich zakamarków, takich jak przestrzenie międzyzębowe.

Czytaj dalej...

Jego trwałość oceniam jako wystarczającą, nie ściera się z twarzy, wytrzymuje około 6 godzin bez poprawek a cały dzień z małymi poprawkami, co jest bardzo dobrym wynikiem, nie ciemnieje, nie warzy się, nie podkreśla porów i zmarszczek, nie wchodzi mi w skórki, nie roluje się ani się nie waży.

Czytaj dalej...