U nas zapłacisz kartą
Pryszcze a testosteron - Jak Zrozumieć Związek Między Hormonami a Skórą?
Summary
Testosterone is an important hormone for both men and women. If your testosterone levels are too low or high, you might develop symptoms that interfere with your daily life. A simple blood test can help you determine if your levels are in the normal range, which are 300–1,000 ng/dL for men and 15–70 ng/dL for women. Treatments are available if your testosterone levels are abnormal.
If you feel like your testosterone levels might be too high or too low, talk to your healthcare provider. They can help you decide if a blood test is warranted. If you need treatment, your provider can also help you understand the risks and benefits of different therapies.
Verywell Health uses only high-quality sources, including peer-reviewed studies, to support the facts within our articles. Read our editorial process to learn more about how we fact-check and keep our content accurate, reliable, and trustworthy.
- Harvard Health Publishing. Testosterone - what it does and doesn't do.
- University of Rochester Medical Center. Total testosterone.
- Tulane University. Endocrine system: types of hormones.
- Mount Sinai. Testosterone.
- MedlinePlus. Testosterone levels test.
- Zhu C, Yuan C, Ren Q, Wei F, Yu S, Sun X, et al. Comparative analysis of the effects of collection methods on salivary steroids. BMC Oral Health. 2021 Jul 16,21(1):352. doi: 10.1186/s12903-021-01722-w.
- Petering RC, Brooks NA. Testosterone therapy: review of clinical applications. AFP. 2017,96(7):441-449.
- Armanini D, Andrisani A, Bordin L, Sabbadin C. Spironolactone in the treatment of polycystic ovary syndrome. Expert Opin PHarmacother. 2016,17(13):1713-1715. doi:10.1080/14656566.2016.1215430
- de Melo AS, Dos Reis RM, Ferriani RA, Vieira CS. Hormonal contraception in women with polycystic ovary syndrome: choices, challenges, and noncontraceptive benefits. Open Access J Contracept. 2017,8:13–23. doi:10.2147/OAJC.S85543
- Riachy R, McKinney K, Tuvdendorj DR. Various Factors May Modulate the Effect of Exercise on Testosterone Levels in Men. J Funct Morphol Kinesiol. 2020 Nov 7,5(4):81. doi: 10.3390/jfmk5040081.
Blog
Kiedy zaczynasz interesować się terapią zastępczą testosteronem – zauważasz u siebie objawy niedoboru, lekarz sugeruje Ci wykonanie badań laboratoryjnych w tym kierunku, a może właśnie dowiedziałeś się, że Twój testosteron jest zbyt niski – możesz natknąć się na wiele półprawd, mitów i plotek (mój wujek mówił, że kolega jego szefa to brał i…). Jedną z nich jest przekonanie, że jak zaczniesz z testosteronem, to niezależnie od sytuacji, jesteś już na to skazany do końca życia. I tak i nie. Co do zasady leczenie TRT jest procesem stałym i bardzo często dożywotnim, ale są możliwości skutecznego przerwania leczenia. Dzięki odpowiednio przygotowanemu protokołowi terapii pocyklowej (tzw. odblok) odstawienie TRT jest nie tylko możliwe, ale również stosunkowo łatwe.
Testosteron właściwie nie szkodzi, gdyż jest naturalnym hormonem mężczyzny
Organizm działa w oparciu o łatwo dającą się zburzyć równowagę – homeostazę. Nadmiar i niedobór estrogenów czy testosteronu może być niezmiernie szkodliwy dla mężczyzny. Zbyt duża ilość testosteronu może mieć wpływ na powstawanie estrogenów, DHT, androstendionu, progesteronu. Niestety, z reguły skutki kuracji syntetycznym testosteronem manifestują się powoli. Część niezmiernie szkodliwych objawów „terapii” nie jest uchwytna bez badań laboratoryjnych (np. zwiększanie się hematokrytu, bezpłodność, wzrost stanu zapalnego w ciele).
Z kolei inne można rozpoznać na pierwszy rzut oka np. nadmierną aromatyzację („twarz jak księżyc w pełni”), retencję wody, łysienie (u osób posiadających genetyczne predyspozycje => wpływ DHT). Do dzisiaj hormonalna terapia zastępcza (HTZ, TRT ang. Testosterone Replacement Therapy) budzi wiele emocji i kontrowersji, nadal nie jest to złoty standard i zalecany sposób terapii dla mężczyzn w podeszłym wieku. Niektórzy zawodnicy MMA próbowali w ten sposób obchodzić regulacje antydopingowe i kontrole np. odnotowywano niezwykłe wahania poziomu testosteronu oraz proporcji testosteronu i epitestosteronu u Vitora Belforta.
Hematokryt
Na marginesie – wszystkie środki anaboliczno-androgenne mają większy lub mniejszy wpływ na poziom hematokrytu. Pytania w rodzaju: „biorę boldenone – co robić?” – nie mają większego sensu. Praktycznie każdy preparat może wywołać bliskie maksymalnych lub ponad normę poziomy hematokrytu. Największy wpływ na hematokryt wywołuje anapolon, boldenone oraz testosteron (efekt jest zależny od dawki).
Najgorsze skutki testosteron (pod względem wpływu na hematokryt) przynosi mężczyznom w wieku 60-75 lat. Wzrost poziomu hematokrytu u mężczyzn poniżej 35 lat nie był spektakularny. Żaden z nich nie osiągnął poziomu 54%. Z kolei aż 83% starszych mężczyzn w grupie 25 mg testosteronu tygodniowo, 58% w grupie 50 mg tygodniowo, 75% w grupie 125 mg tygodniowo, 85% w grupie 300 mg tygodniowo oraz 83% w grupie 600 mg tygodniowo osiągnęło szczytowy poziom hematokrytu w 12 tygodniu. W sześciu przypadkach hematokryt wzrósł ponad 54%, co uznano za poważny skutek uboczny. Odnotowano też znaczące obrzęki nóg u 8 mężczyzn.
W badaniach Musallam KM i wsp. określono, iż ok. 2% pacjentów z 197 469 miało podwyższony hematokryt przed operacją. Określono ich przeżywalność 30 dni po zabiegu. Osoby z wysokim hematokrytem miały ponad dwukrotnie większe ryzyko zgonu.
Ponadto ryzyko śmierci z powodu:
- zakrzepicy żył głębokich było prawie dwukrotnie wyższe u osób z wysokim hematokrytem
- zatorowości płucnej było wyższe o 179%
Wystarczyłoby, aby hematokryt u kobiet przekroczył 48% oraz 52% u mężczyzn. Bezpieczne okazały się wartości 41-45% (przypominam, iż u mężczyzn norma HCT zaczyna się od wartości 42%).
- zmiany w piersiach (ginekomastia)
- trądzik
- nadciśnienie
- powikłania sercowo-naczyniowe, przerost lewej komory serca
- zaburzenia płodności
- wahania nastroju
