U nas zapłacisz kartą
Pryszcze po mleku - mit czy rzeczywistość?
Jakie inne produkty mogą powodować pryszcze?
Trądzikowi sprzyja dieta bogata w produkty z wysokim indeksem glikemicznym, np. białe pieczywo, frytki, chipsy, słodkie napoje, słodycze, które powodują szybki wzrost glukozy we krwi. W rezultacie dochodzi do rozwoju stanów zapalnych, skóra wytwarza więcej sebum, powstają zaskórniki. Wypryski mogą pojawiać się po alkoholu, ostrym jedzeniu, żywności wysokoprzetworzonej, typu fast-food i czekoladzie. Niektóre źródła podają również, że na cerę może niekorzystnie wpływać częste jedzenie jajek i mięsa.
Według badań trądzikowi skutecznie przeciwdziała dieta opierająca się na produktach z niskim IG, takich jak:
- produkty pełnoziarniste,
- chude mięso i ryby,
- świeże warzywa i owoce (z racji zawartości karotenoidów szczególnie polecane są zielone liściaste warzywa oraz żółte i pomarańczowe),
- pestki, nasiona,
- orzechy.
Chociaż trzeba dodać, że mleko nie ma wysokiego indeksu glikemicznego.
Przy trądziku zalecane są produkty bogate w:
- cynk (np. nasiona dyni, orzechy, indyk, soczewica),
- witaminę A (np. ryby, tran, wątroba, jarmuż, dynia),
- witaminę E (oleje roślinne, kiełki, produkty gruboziarniste, zielone warzywa liściaste),
- różne związki przeciwutleniające
- wszystkie te składniki działają korzystnie na skórę.
Do picia najlepsza jest woda niegazowana lub zielona herbata (zawiera dodatkowo polifenole, które działają przeciwutleniająco i hamują procesy zapalne). Ważne jest, aby się nie odwadniać, ponieważ to prowadzi do przesuszenia skóry i zaburzenia jej funkcji. Osoba dorosła powinna wypijać 2-2,5 l płynów dziennie.
Źródła:
A.A. Çerman i inni, Dietary glycemic factors, insulin resistance, and adiponectin levels in acne vulgaris, doi: 10.1016/j.jaad.2016.02.1220,
C.A. Adebamowo i inni, High school dietary dairy intake and teenage acne, doi: 10.1016/j.jaad.2004.08.007,
C.A. Adebamowo i inni, Milk consumption and acne in adolescent girls, doi: 10.5070/D377b9s0z8,
C.A. Adebamowo i inni, Milk consumption and acne in teenaged boys, doi: 10.1016/j.jaad.2007.08.049,
B. Melnik, Milk consumption: aggravating factor of acne and promoter of chronic diseases of Western societies, doi: 10.1111/j.1610-0387.2009.07019.x.
Jakie są rodzaje pryszczy?
- mogą być małe, podskórne, prawie niewidoczne (w kolorze skóry),
- zdarzają się także bardziej widoczne o ciemniejszej barwie - czarne lub ciemnobrązowe (z powodu utleniania melaniny, pigmentu skóry). Niektórzy myślą, że ich kolor jest wynikiem brudu, co nie jest prawdą
- trochę większe, lekko zaokrąglone grudki, często w kolorze różowym,
- krostki pełne ropy wyraźnie widoczne na powierzchni skóry. Podstawa jest różowa, a górna część pełna ropy,
- jeszcze większe i twardsze grudki, często dość bolesne w dotyku.
Gdy pory zapchają się łojem i martwą skórą, wówczas powstają krostki. Czasami prowadzi to do infekcji i stanów zapalnych. Przyczyna tego, dlaczego jedne osoby mają więcej pryszczy, a inne mniej, nie jest do końca znana.
Gruczoły łojowe a pryszcze
Gruczoły łojowe to małe gruczoły skórne, które wydzielają sebum, woskową i oleistą substancję, która gromadzi się na skórze i włosach. Znajdują się one w porach skóry na całym ciele, za wyjątkiem skóry dłoni i spodu stóp. Najwięcej jest ich na skórze twarzy i głowy. Ponieważ gruczoły wytwarzają sebum wewnątrz porów, nowe komórki skóry stale rosną, a te zewnętrzne warstwy są zrzucane. Zdarza się, że martwe komórki pozostają w porach, zlepiają się z sebum i w efekcie blokują pory. Taka sytuacja jest najbardziej prawdopodobna w okresie dojrzewania, ponieważ gruczoły łojowe wytwarzają w tym czasie więcej sebum.
Infekcja bakteryjna
W miejscach, w których gromadzą się martwe komórki oraz sebum, gdzie następuje zablokowanie porów, mogą pojawić się niepożądane bakterie, w tym bakteria związana z trądzikiem - Propionibacterium acnes. Generalnie, żyje sobie ona na naszej skórze i nie jest groźna. Jednak gdy na skórze pojawią się dla niej odpowiednie warunki, wówczas szybciej się rozmnaża, a to już stwarza problem. Żywi się łojem i wytwarza substancję, która wywołuje odpowiedź immunologiczną. Prowadzi to do stanu zapalnego skóry i wyprysków.
Czy mleko nasila zmiany trądzikowe?
Trądzik pospolity (acne vulgaris) jest schorzeniem powszechnym, które dotyczy ludzi w każdym wieku, niezależnie od płci. Szacuje się, że najczęściej występuje u młodzieży w wieku 12-18 lat, a dotyczy aż 50-95% przedstawicieli tej grupy wiekowej. Choroba ta wpływa nie tylko na wygląd, ale także na samopoczucie, dlatego też identyfikacja przyczyny, odpowiednie leczenie i wspomaganie terapii, także dietą są szczególnie istotne [1].
O wpływie diety na trądzik mówi się od dawna. Każdy kto zmagał się z tym problemem, niejednokrotnie spotkał się z szeregiem zaleceń dotyczących zmiany sposobu odżywienia celem poprawy wyglądu skóry. Wiele z tych zaleceń wzajemnie się wyklucza, wzbudzając kontrowersje, przez co trudno jest jednoznacznie stwierdzić jak powinna wyglądać dieta osoby z trądzikiem. Złe nawyki żywieniowe, a zwłaszcza zachodni model żywienia, dieta o wysokim indeksie glikemicznym, nadmierne spożycie kwasów tłuszczowych omega 6 są przyczyną nasilenia zmian. Jednym z takich doniesień jest także wpływ mleka i produktów mlecznych na zaostrzenie trądziku [1].
Czynniki ryzyka
Wciąż nie jest jasne, dlaczego jedne osoby mają więcej pryszczy, a niektóre prawie wcale. Oczywiście sporą rolę odgrywają hormony oraz czynniki genetyczne. Są jednak i inne czynniki.
Dobre i złe bakterie
Delikatne mycie skóry może pomóc w zapobieganiu infekcji, ale z kolei nadmierne szorowanie może pogorszyć stan zainfekowanej skóry. Podobnie, jak w jelitach, tak i na skórze mamy "dobre" bakterie, które nas chronią przed chorobami, oraz te "złe", które mogą wywołać choroby i różne dolegliwości.
Naukowcy z Washington University School of Medicine zidentyfikowali dwa unikalne szczepy bakterii P. acnes w skórze u 20% osób zmagających się z pryszczami. Osoby ze zdrową skórą nie miały tych szczepów. Inny szczep z kolei występował u osób ze zdrową skórą, a brakowało go osobom z pryszczami. Może to wskazywać, że poszczególne rodzaje bakterii determinują nasilenie i częstotliwość wyprysków. Naukowcy sugerują, że bakterie te mogą również oddziaływać z różnymi innymi czynnikami, takimi jak poziom hormonów i sebum. Kwestie te jednak wymagają szerszych badań.
Zakażenia drożdżakowe
Wypryski mogą być także powiązane z infekcjami drożdżakowymi Pityrosporum (inaczej malassezia lub folliculutis). Gdy dostaną się one do mieszków włosowych i zaczną rozmnażać, wówczas mogą się pojawić drobne, ale za to dość swędzące małe, okrągłe krostki. Najczęściej występują one w górnej części klatki piersiowej, ramionach, górnej części pleców, czasami także na twarzy.
Większość ludzi posiada te drożdże na swojej skórze i nic się nie dzieje. Krostki powstają, kiedy drożdży robi się za dużo. Może to się zdarzyć zarówno kobietom, jak i mężczyznom, w różnym wieku. Stan skóry pogarsza noszenie przepoconych ubrań z włókien syntetycznych.
Co ważne, wypryski spowodowane drożdżakami są podobne do trądziku, a leczenie ich tymi samymi metodami co trądzik, m.in. antybiotykiem, może pogorszyć stan skóry. Antybiotyk będzie zwalczać bakterie, które mogłyby kontrolować drożdże i ich rozmnażanie. W przypadku malassezia konieczne jest leczenie przeciwgrzybiczne.
Nietolerancja laktozy - diagnoza
W celu rozpoznania nietolerancji laktozy lekarz może zlecić następujące badania:
- wodorowy test oddechowy - pacjentowi będącemu na czczo podaje się określoną dawkę laktozy, a następnie mierzy się stężenie wodoru w wydychanym powietrzu. U osób z nietolerancją laktozy odnotowuje się przekroczenie normy stężenia wodoru w wydychanym powietrzu. Wszystko dlatego, że laktoza ulega fermentacji w jelicie grubym, w wyniku czego wytwarzają się spore ilości wodoru, które usuwane są przez drogi oddechowe. Jest to najbardziej pomocne nieinwazyjne badanie diagnostyczne,
- badanie pH stolca - kwaśne pH wskazuje na nietolerancję pokarmową, ponieważ niestrawiona laktoza zakwasza stolec,
- test doustnego obciążenia laktozą - badanie polega na podaniu pacjentowi laktozy, a następnie na oznaczeniu stężenia glukozy we krwi,
- próba eliminacyjna - przez dwa tygodnie należy stosować dietę bezlaktozową. Jeżeli w tym czasie objawy ustąpią, a po ponownym spożyciu laktozy znów się pojawią, można podejrzewać nietolerancję tego cukru,
- badanie molekularne polimorfizmu genu laktazy (LCT) - metoda potwierdzająca lub wykluczająca hipolaktazję typu dorosłych (ATH),
Jednak najskuteczniejszym (ale jednocześnie najbardziej inwazyjnym) badaniem jest badanie endoskopowe, podczas którego pobiera się niewielki fragment jelita cienkiego w celu oceny zawartości laktazy.
