Pryszcze po testosteronie - Jak radzić sobie z problemem i pielęgnować zdrową skórę
Opowieści z YouTube
Bardzo często pseudo-specjaliści wypowiadający się w serwisie YouTube na temat dopingu wspominają, iż w testach antydopingowych liczy się poziom testosteronu do estrogenów. Nic podobnego, mylą oni estrogeny z epitestosteronem. Zresztą sposoby obejścia proporcji testosteronu i epitestosteronu były znane już w NRD, w latach 80’ XX wieku (po prostu wraz z testosteronem podawano odpowiednią dawkę epitestosteronu zachowując proporcje obu związków).
Bardzo często używa się tu argumentu w rodzaju: „ale mój znajomy brał testosteron tyle lat i nic mu się nie stało”. Błąd w rozumowaniu polega na tym, iż nie masz pełnych danych dotyczących stanu zdrowia wspomnianej osoby. Ponadto nie liczą się dane jednostkowe, a populacyjne. Zdarzają się jednostki przeżywające dawki kilkunastu gramów kofeiny, odnotowywano przypadki śmierci już po spożyciu wielokrotnie mniejszych ilości.
Mało tego, poważne uszkodzenia serca, nerek czy wątroby mogą nie być w ogóle uchwytne w standardowych badaniach laboratoryjnych. Organizm posiada ogromne rezerwy czynnościowe – więc wcale nie jest powiedziane, iż nadużywanie testosteronu objawi się w jakiś konkretny sposób (groźny dla zdrowia).
Przyczyny zakończenia terapii testosteronem
Przyczyny, dla których pacjenci decydują się na zakończenie TRT, to najczęściej:
- Planowanie ojcostwa – stosowanie testosteronu, poprzez opisane wcześniej oddziaływanie na oś HPTA, może upośledzać spermatogenezę i czasowo ograniczać płodność. Co ciekawe, w przeszłości sądzono nawet, że TRT może stanowić skuteczny środek antykoncepcyjny dla mężczyzn. Teoria ta szybko została jednak obalona – mężczyźni stosujący TRT wciąż mogą zapłodnić swoją partnerkę. W sytuacji, kiedy pacjent planuje założenie rodziny, wskazane jest jednak przerwanie TRT, które może obniżyć płodność (choć nie jest to zasadą i w wielu przypadkach udaje się zachować jakość oraz ruchliwość plemników).
- Problemy zdrowotne i efekty uboczne TRT – niepożądane działanie testosteronu zdarza się wyjątkowo rzadko, jednak nie można wykluczyć, że znajdziesz się w nielicznej grupie osób, u których TRT powoduje np. podwyższony poziom erytrocytów i zaburzenia hematokrytu. Zaawansowana policytemia (nadmiar czerwonych krwinek) jest bezwzględnym wskazaniem do przerwania terapii. Do konieczności zakończenia TRT może dojść również wtedy, gdy poważnie zachorujesz, np. na chorobę nowotworową. O tym, czy możesz dalej przyjmować testosteron, zawsze powinien jednak decydować lekarz.
- Przyczyny osobiste – powody, dla których pacjenci rezygnują z terapii, bywają różne. Od trudności finansowych po inne sprawy prywatne. W każdym z tych przypadków warto szczerze przedstawić swoją sytuację lekarzowi, by wspólnie z nim zaplanować odstawienie testosteronu i wdrożenie PCT.
W wielu przypadkach – jak planowanie potomstwa czy przejściowe problemy osobiste – pacjenci mogą powrócić do terapii zastępczej testosteronem wtedy, gdy sytuacja wymagająca jej przerwania, ulegnie zmianie. Mężczyźni, u których TRT zakończono ze względu na stan zdrowia, powinni zasięgnąć porady lekarza przed ponownym rozpoczęciem leczenia niedoboru testosteronu.
Gdzie tkwi haczyk?
Szybkie zmiany poziomu testosteronu. Wzrost poziomu testosteronu we krwi osiągnął szczyt po 15 minutach od zakończenia treningu nóg i ramion. Jednak już po kolejnych 45 minutach poziom testosteronu (zarówno wolnego, jak i całkowitego) wrócił do poziomu wyjściowego! Tak naprawdę w ciągu godziny po zakończeniu sesji siłowej zwiększony poziom testosteronu już nie występuje.
Podobne wahania dotyczą kwasu mlekowego, hormonu wzrostu oraz IGF-1. W badaniu już po 60 minutach stwierdzono powrót ilości kwasu mlekowego i hormonu wzrostu do wartości wyjściowych.
Po czwarte – wahania poziomu testosteronu wywołuje też jeden z bardziej szkodliwych narkotyków – czyli alkohol. Ale czy jest się z czego cieszyć? Jeśli alkohol może upośledzać wydzielanie testosteronu przez uszkadzanie komórek śródmiąższowych jąder – Leydiga, czyli „fabryk testosteronu” (to stwierdzono już w latach 80, XX wieku Endocrinology 1980)– to nawet jego krótkoterminowe działanie na poziom testosteronu we krwi nic nie zmienia. Wiemy też, że nadużywanie alkoholu prowadzi do nagłego spadku poziomu testosteronu (J Pharmacol Exp Ther. 1977).
Badanie
W badaniach Vingren JL i wsp. 8 mężczyzn w wieku 21-34 lata, o wadze ciała 87,7 ± 15,1 kg i wzroście 177 ± 7 cm – doświadczonych w treningu siłowym, wykonało 6 serii przysiadów ze sztangą (na suwnicy smith’a), z ciężarem rzędu 10 RM (czyli byli w stanie wykonać 10 przysiadów na danym obciążeniu).
10 minut po zakończeniu ostatniej serii podano im:
- placebo (zero alkoholu)
- alkohol: 1,09 g etanolu na kilogram masy ciała (mężczyzna ważący 100 kg otrzymał 109 g alkoholu – czyli nieco więcej niż 250 ml, 40% wódki)
Obie próby wykonano w odstępie tygodnia. Pobrano próbki krwi przed i po ćwiczeniach oraz co 20 minut – 300 minut po zakończeniu treningu. Próbki podzielono – 20-40 minut po treningu, 60-120 minut po oraz 140-300 minut po – zbadano pod kątem całkowitego i wolnego testosteronu, SHBG (globuliny wiążącej hormony płciowe), kortyzolu (hormonu katabolicznego) oraz estradiolu (kobiecych hormonów).
Przyczyny powstawania pryszczy na plecach
Istnieje wiele czynników, które powodują powstawanie pryszczy na plecach. Są to m.in. hormony, które odpowiadają za zwiększone wydzielanie sebum. Istotnym czynnikiem są także predyspozycje genetyczne. Bardzo często pacjenci borykający się z problemem pryszczy mają w rodzinie osoby, które przechodziły przez to samo. Kolejną przyczyną ich powstawania może być brak odpowiedniej higieny, co powoduje zaleganie na skórze łoju i zrogowaciałego naskórka. Również nieumiejętnie dobrane kosmetyki, stosowane w codziennej pielęgnacji mogą powodować powstawanie wyprysków i krost. Wysyp pryszczy może być także ściśle powiązany z cyklem miesięcznym kobiety i nasilać się tuż przed miesiączką. Stres i związane z tym nadmierne pocenie się, a także palenie papierosów może także indukować pojawienie się pryszczy.
Niejednokrotnie zdarza się, że domowe metody leczenia wyprysków na plecach nie są skuteczne. W takiej sytuacji należy udać się po pomoc do dermatologa, ponieważ najprawdopodobniej konieczne będzie włączenie leczenia farmakologicznego. Do wyboru jest kilka grup leków, pomagających w walce z wypryskami na plecach. Zwykle kurację zaczyna się od preparatów działających miejscowo - w formie maści, kremów czy płynów do przemywania. Jeśli ich stosowanie nie przynosi pożądanego rezultatu, lekarz może się zdecydować na przepisanie pacjentowi leków działających ogólnoustrojowo. Najczęściej w takiej terapii stosuje się doustne antybiotyki: tetracyklinę, doksycyklinę lub erytromycynę bądź retinoidy, czyli pochodne witaminy A. Poprawa stanu skóry na plecach u pań może pojawić się na skutek stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej, a to dlatego, że hamuje tworzenie androgenów przez jajniki, co z kolei ogranicza tworzenie sebum przez gruczoły łojowe. Wśród preparatów stosowanych na pryszcze na plecach znaleźć można także witaminy, które działają przeciwłojotokowo takie jak: witamina PP, witamina C i witamina B2. W przypadku leczenia wyprysków na plecach trzeba być cierpliwym - należy pamiętać o tym, że leczenie powinno trwać około 6 miesięcy.
U nas zapłacisz kartą