U nas zapłacisz kartą
Przyczyny i sposoby leczenia pryszczy po truskawkach - Jak zadbać o skórę?
Czy truskawki uczulają? Białka wywołujące reakcję alergiczną
W ostatnich latach wzrasta częstotliwość występowania chorób alergicznych. Przybywa osób, u których istnieje ryzyko rozwoju reakcji alergicznej, która jest wynikiem nieadekwatnej odpowiedzi układu odpornościowego na substancje, które dla większości ludzi są nieszkodliwe. Truskawki, choć popularne i lubiane, mogą być przyczyną takich chorób alergicznych.
Alergia na truskawki spowodowana jest nadwrażliwością układu immunologicznego na białka znajdujące się w tych popularnych owocach. Białka, które najczęściej są odpowiedzialne za reakcje alergiczne, to profiliny i białka związane z lateksem obecne w truskawkach.
Mechanizm uczulenia polega na tym, że w efekcie zjedzenia truskawek organizm alergika wytwarza przeciwciała IgE, które pobudzają organizm do uwalniania histaminy, odpowiedzialnej za reakcję alergiczną przy kontakcie z tym alergenem.
W przypadku uczulenia na truskawki możliwe jest również wystąpienie tzw. alergii krzyżowej, m.in. z innymi owocami (jabłka, winogrona, mandarynki) czy z pyłkami brzozy i traw.
Uczulenie na truskawki u dzieci
Szczególnie na objawy uczulenia narażone są dzieci w końcowym etapie niemowlęctwa. W tym okresie rodzice często decydują się na wprowadzenie nowych produktów do jadłospisu dziecka, w tym truskawek, których białka są uważane za alergeny. U dzieci najczęstszymi objawami alergii na truskawki są zmiany skórne i bóle brzucha.
Wystąpić może również uczulenie na truskawki u niemowlaka karmionego piersią, jeśli jego matka spożywa te owoce w tym okresie.
W przypadku, gdy w rodzinie występowały już przypadki alergii na truskawki, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy wprowadzaniu tych owoców do diety dziecka. W takich sytuacjach, przed podjęciem decyzji o rozszerzeniu diety, warto zasięgnąć porady pediatry.
Test na uczulenie na truskawki – identyfikacja alergii na owoce
Diagnoza alergii na truskawki może być trudna z uwagi na jej mało specyficzne objawy, które mogą być mylone z różnymi alergiami i całkowicie innymi schorzeniami. W identyfikacji uczulenia na truskawki zastosowanie znajdują testy krwi. Mierzą one poziom przeciwciał IgE przeciwko danemu alergenowi.
W przypadku wystąpienia silnych reakcji alergicznych po spożyciu truskawek, zaleca się stosowanie odpowiednich leków. Osoby z ciężkimi objawami alergii powinny przyjmować leki antyhistaminowe (np. cetyryzyna, desloratadyna, lewocetyryzyna), które hamują wydzielanie histaminy. Leki te dostępne są bez recepty.
W sytuacjach krytycznych, gdy istnieje ryzyko zagrożenia dla życia (wstrząs anafilaktyczny), konieczne jest podanie adrenaliny. Osobom szczególnie narażonym na silne reakcje alergiczne (takie jak obrzęk gardła i problemy z oddychaniem) zaleca się noszenie ze sobą ampułkostrzykawki z adrenaliną (zestaw do samodzielnego stosowania).
Najskuteczniejszą metodą zapobiegania objawom alergii wywołanej owocami jest całkowite wyeliminowanie truskawek z codziennej diety osoby dorosłej lub dziecka.
Alergia na truskawki: Zespół alergii jamy ustnej
Zespół alergii jamy ustnej to najczęstsza reakcja alergiczna na truskawki. Zespół alergii jamy ustnej to zespół objawów dotyczących jamy ustnej, takich jak: swędzenie, mrowienie, pieczenie i obrzęk jamy ustnej lub gardła. U niektórych chorych mogą dołączyć poważniejsze objawy: trudności w połykaniu (związane z obrzękiem przełyku), silny ból brzucha z towarzyszącymi wymiotami, a także chrypka (wywołana obrzękiem głośni) i duszność. Jest to spowodowane odpowiedzią układu odpornościowego na alergen znajdujący się w truskawkach, czyli białka Fra a. Zwykle objawy pojawiają się w ciągu kilku lub kilkunastu minut po spożyciu truskawek.
Przetworzone truskawki nie wywołują objawów alergii
Alergen odpowiedzialny za ten rodzaj reakcji jest unieszkodliwiany przez obróbkę cieplną, dlatego osoby mające objawy zespołu alergii jamy ustnej po spożyciu truskawek mogą tolerować przetworzone truskawki. Oznacza to, że spożywanie gotowanych lub pieczonych truskawek nie wywołuje u nich żadnych objawów. Należy jednak wziąć po uwagę, że u osób, u których oprócz objawów dotyczących jamy ustnej wystąpiły inne, poważniejsze objawy alergii, takie jak kaszel lub pokrzywka, konieczne może być unikanie spożywania truskawek w jakiejkolwiek formie.
Należy wziąć pod uwagę, że u osób tych może występować reakcja alergiczna także na inne owoce, w tym jabłka, gruszki, morele, wiśnie, melony, banany, orzechy, takie jak orzechy laskowe, lub warzywa, takie jak seler i marchewka. Jest to tzw. alergia krzyżowa. Alergia krzyżowa może dotyczyć też innych substancji, takich jak lateks i pyłki brzozy. Zwykle objawy zespołu alergii jamy ustnej mijają w ciągu minut (do pół godziny) od spożycia truskawek.
Leczenie zespołu jamy ustnej po spożyciu truskawek
Leczenie polega na niespożywaniu surowych truskawek. Należy jednak wziąć po uwagę, że u osób, u których oprócz objawów dotyczących jamy ustnej wystąpiły inne, poważniejsze objawy alergii, takie jak kaszel lub pokrzywka, konieczne może być unikanie spożywania truskawek w jakiejkolwiek formie.
Jak rozpoznać szarą pleśń na truskawkach? Jakie daje objawy?
Szara pleśń na truskawkach objawia się na różnych etapach rozwoju rośliny, ale najbardziej podatne na infekcję są kwiaty. Zainfekowane pąki kwiatowe przybierają brunatny kolor i stopniowo zamierają. Elementy kwiatu, takie jak słupki, pręciki i płatki, ciemnieją i zasychają. Grzyb może przerastać do szypułki, co prowadzi do zamierania całych kwiatostanów. Owoce truskawek również są narażone na działanie szarej pleśni. Porażenie działek kielicha i dna kwiatowego powoduje deformacje, zamieranie, brunatnienie i gnicie owoców. Niedojrzałe truskawki mogą zasychać, podczas gdy na dojrzałych owocach pojawia się charakterystyczny nalot pleśni. Wszystko to prowadzi do znacznego obniżenia jakości i ilości zbieranych owoców.
Szara pleśń atakuje wszystkie naziemne części rośliny. Pierwsze objawy można zauważyć na kwiatach, które ciemnieją i czasem zamierają. Następnie grzyb przenosi się na owoce, które miękną, gniją i pokrywają się białawym, pylącym nalotem. Porażone owoce nie nadają się do spożycia i mogą być szkodliwe dla zdrowia.
Pielęgnacja truskawek po zbiorach
Truskawki kończą lub całkowicie zakończyły już owocowanie ale to nie oznacza, że możemy zaprzestać ich pielęgnacji. Od prac wykonanych na truskawkowej grządce po zbiorze owoców zależy dalsza kondycja i zdrowotność roślin, a także przetrwanie zimy i owocowanie w roku następnym.
Odchwaszczanie truskawek i spulchnianie ziemi
Dlatego po zbiorach truskawki nadal odchwaszczamy, a także usuwamy pozostałe podgniłe owoce i liście z objawami porażenia przez choroby grzybowe.
Należy usuwać także wyrastające rozłogi, aby nie osłabiały rośliny matecznej. Jeżeli chcemy pozyskać nowe sadzonki truskawek, część rozłóg możemy pozostawić aby się ukorzeniły (bliżej jesieni będzie można je odciąć i przesadzić w nowe miejsce). W przeciwnym jednak wypadku, usuwamy wszystkie rozłogi.
Warto także delikatnie spulchnić ziemię między rzędami truskawek. Jeżeli zagony z truskawkami ściółkowaliśmy słomą, można podczas spulchniania, wierzchnią warstwę ziemi wymieszać z pozostałą ściółką, która stopniowo ulegnie rozkładowi i użyźni glebę.
Spulchnianie ziemi i usuwanie chwastów między truskawkami
Fot. depositphotos
Koszenie truskawek po zbiorze
W praktyce usunięcie starych liści wykonuje się około 2-3 tygodnie po zbiorach truskawek (wypada to zazwyczaj na przełomie lipca i sierpnia) poprzez przycięcie wszystkich roślin na wysokości około 5 cm. Ścięte liście i inne pozostałości należy wygrabić z grządek i usunąć. Zabiegu tego nie należy opóźniać aby truskawki zdążyły wytworzyć nowe liście i pąki przed nadejściem zimy.
Takie cięcie wykonujemy w przypadku truskawek 2 i 3 letnich. Należy go zaniechać w przypadku młodych, jednorocznych truskawek, zaś w przypadku roślin 4-letnich i starszych warto pomyśleć o likwidacji uprawy i posadzeniu nowych sadzonek truskawek (truskawki dobrze owocują maksymalnie przez 4 lata).
