U nas zapłacisz kartą
Pryszcze u 10-latki - Przyczyny, Leczenie i Porady
Trądzik młodzieńczy - przyczyny, powikłania, leczenie
Trądzik młodzieńczy to choroba skóry, która występuje powszechnie u osób w wieku nastoletnim. Objawami trądziku młodzieńczego są zmiany skórne zlokalizowane przede wszystkim na twarzy i szyi, w górnej części pleców i na ramionach. W leczeniu trądziku młodzieńczego stosuje się dermokosmetyki, leki stosowane miejscowo (kremy, maści) oraz leki stosowane doustnie. Obecnie dysponujemy lekami, które umożliwiają skuteczne leczenie trądziku młodzieńczego.
Trądzik jest przewlekłą chorobą zapalną mieszków łojowo-włosowych zależną od hormonów – androgenów. Mieszki łojowo-włosowe są to w uproszczeniu wgłobienia skóry, z dna których wyrasta włos, a do przewodu wyprowadzającego dołączony jest gruczoł łojowy.
Mieszki znajdujące się na twarzy, plecach i górnej części klatki piersiowej mają specyficzne cechy. Widoczne na powierzchni skóry otworki – tzw. pory, stanowią ich ujścia. Z mieszków w tych okolicach wyrastają delikatne włosy, które mogą być zupełnie niewidoczne, natomiast gruczoły łojowe są przerośnięte, zawierają bardzo dużo komórek produkujących widoczną na powierzchni skóry wydzielinę – łój.
Trądzik młodzieńczy – pielęgnacja
- prawidłowym oczyszczeniu cery za pomocą delikatnych preparatów przeznaczonych do skóry trądzikowej (płyny micelarne, żele i pianki lub mydła o kwaśnym pH 5,0–7,0). Nie należy stosować zwykłych mydeł (zasadowych) i toników na bazie alkoholu. Podczas mycia nie można pocierać mocno skóry.
- nawilżaniu skóry odpowiednimi preparatami przeznaczonymi do skóry trądzikowej- najlepiej bez emulgatorów, substancji drażniących i zapachowych, oznaczonymi jako niekomedogenne
- stosowaniu preparatów o działaniu przeciwzaskórnikowym i przeciwłojotokowym (np. zawierających α- lub β-hydroksykwasy w niewielkich stężeniach)
- stosowaniu ochrony przeciwsłoneczej – preparatów przeciwsłonecznych (SPF ≥30).
Nie należy stosować mechanicznego oczyszczania skóry, ponieważ zabiegi te mogą prowadzić do powstawania blizn i przebarwień.
Trądzik młodzieńczy - leczenie
W leczeniu trądziku ważna jest odpowiednia pielęgnacja, stosowanie odpowiednich dermokosmetyków (bez recepty) oraz przestrzeganie zaleceń lekarza dotyczących stosowania leków.
Trądzik młodzieńczy - leki stosowane miejscowo na receptę
- Antybiotyki (erytromycyna, klindamycyna). Obydwa leki działają równie skutecznie, głównie na wykwity zapalne. Są bardzo dobrze tolerowane. Z ich stosowaniem łączy się jednak możliwość wystąpienia lekooporności (również na inne bakterie występujące na skórze), dlatego nie powinny być samodzielnie stosowane.
- Retinoidy (pochodne wit. A: tretynoina, izotretynoina, adapalen, tazaroten) (dostępne tylko na receptę). Wszystkie działają wybitnie korzystnie przeciwzaskórnikowo (a zatem na pierwsze wykwity trądzikowe), a ponadto mają działanie przeciwzapalne. Z ich aplikacją łączy się jednak możliwość wystąpienia różnie nasilonego podrażnienia skóry (zaczerwienienia, złuszczania, pieczenia). Nie są to jednak, jak często mylnie się rozpoznaje, objawy uczulenia i można im zapobiegać, zmniejszając początkowo częstość smarowania (np. co drugi dzień) i stosując jednocześnie specjalne preparaty nawilżające skórę. Retinoidy znajdują zastosowanie w łagodnych/średnio ciężkich, a nawet ciężkich postaciach trądziku (w tych ostatnich w połączeniu z terapią ogólną). Zaleca się je obecnie także w terapii podtrzymującej po zakończeniu cyklu leczenia ogólnego. Powinno się je stosować na noc, gdyż powodując zwiększoną wrażliwość skóry mogą potęgować reakcje posłoneczne (choć same nie są światłouczulające).
- Nadtlenek benzoilu. Preparat, mający specyficzne działanie przeciwbakteryjne, które nie prowadzi do rozwoju lekooporności, ponadto wywierający słabe działanie przeciwzaskórnikowe. Lek ma jednak działanie drażniące podobne do obserwowanego po retinoidach. Zapobiegać mu można zaczynając terapię od mniejszych stężeń i rzadszych aplikacji. Nadtlenek benzoilu stosuje się zarówno w łagodnych, jak i bardziej nasilonych postaciach trądziku. Zalecany jest do stosowania w przerwach pomiędzy aplikacją miejscowych antybiotyków lub łącznie z nimi w celu zapobieżenia lekooporności.
- Kwas azelainowy (dostępne bez recepty). Jest to unikatowy lek, który teoretycznie działa na wszystkie zjawiska obserwowane w przypadku trądziku, a także na przebarwienia pozapalne. Działania te są jednak słabo wyrażone i najczęściej jest stosowany łącznie z terapią ogólną.
- Preparaty wspomagające: kwas salicylowy, kwas glikolowy. Związki te mają słabe działanie przeciwzaskórnikowe i przeciwzapalne i stosowane są głównie w preparatach wspomagających właściwe leczenie trądziku – lotionach, zmywaczach itp.
Trądzik młodzieńczy - czy można leczyć domowymi sposobami
W razie wystąpienia objawów trądziku należy się zgłosić do lekarza. Ważna jest też umiejętna pielęgnacja skóry, stosowanie produktów przeznaczonych do typu skóry, oznaczonych jako niekomedogenne, czyli niepowodujące powstawania zaskórników.
Popularne leczenie u kosmetyczki (poprzez „oczyszczanie” skóry) powoduje tylko opóźnienie włączenia prawidłowej terapii. Również stosowanie domowych sposobów (np. picia wywaru z bratków) nic nie daje. Na ogół od razu wiadomo, zarówno dla chorego, jak i rodziny, że powstające zmiany są trądzikiem. Istnieją jednak specyficzne sytuacje, które mogą sprawiać i sprawiają niekiedy problemy. Trądzik może się zacząć od pojedynczych wykwitów naciekowych (ryc. 8), które nie wyglądają na pierwszy rzut oka na trądzik. Dlatego w razie pojawienia się zmian tego typu, należy się zgłosić do lekarza.
Ryc. 8 Zmiany naciekowe
Jak pozbyć się pryszczy?
Ogólny przepis na pryszcze i nie tylko to: ograniczenie sytuacji stresowych, kontrolowanie poziomu hormonów, stosowanie odpowiednich, bezpiecznych dla problematycznej skóry kosmetyków, utrzymywanie zdrowej diety, a także zwracanie uwagi na warunki zewnętrzne. Warto także zażywać dobre suplementy diety, jak chociażby tabletki Royal Skin 500. Ponieważ jednak zmiany skórne pojawiają się w różnych miejscach – stąd takie określenie jak mapa pryszczy – powód i sposób zwalczania mogą się różnić w zależności od tego, gdzie pojawiają się krosty.
Pryszcze na czole
Nadmierna ilość wyprysków na czole może sugerować, że praca naszego układu trawiennego jest zaburzona. Jeśli w naszej diecie nie brakuje tłustych potraw, fast foodów czy gazowanych napojów – natychmiast trzeba je odstawić, ponieważ najprawdopodobniej to właśnie one odpowiadają za tworzenie się niepokojących zmian. Pryszcze na czole często są też spowodowane stresem i ogólnym zmęczeniem. Szczególnie uciążliwe są pryszcze między brwiami.
Pryszcze na policzkach
Pryszcze na policzkach zazwyczaj wiążą się z układem pokarmowym. Może to być nietolerancja jakiegoś składnika odżywczego czy zaburzona praca jelita grubego. Powodu należy też szukać w reakcji alergicznej.
Pryszcze na nosie
Nasz nos stale jest zaczerwieniony i pełen krost? Powodów może być kilka. W ten sposób objawiają się zaburzenia w pracy trzustki, dodatkowo nasza skóra reaguje w ten sposób, jeśli organizm nie radzi sobie z tłuszczem, cukrem czy innymi składnikami. Warto wówczas wykonać kompleksowe badania. Zbyt wysoki cholesterol bądź poziom cukru może być odpowiedzialny za zmiany skórne.
Pryszcze wokół ust
Ropne pryszcze tworzące się w pobliżu ust są z reguły wynikiem niewłaściwej higieny. Dlatego ważne jest, by zawsze dokładnie myć nie tylko ręce, ale także owoce i warzywa, które planujemy zjeść. Osoby ze skłonnościami do pryszczy powinny pilnować się, by w ciągu dnia nie dotykać nadmiernie twarzy, ponieważ w ten sposób przenoszone są zarazki. Prowadzi to zarówno do powstawania nowych niedoskonałości, jak i zaognienia tych już istniejących.
