U nas zapłacisz kartą
Jakie Są Przyczyny Pryszczy w Okolicach Węzłów Chłonnych?
Powiększone węzły chłonne (limfadenopatia) – przyczyny, diagnostyka
Układ odpornościowy ma za zadanie bronić organizm przed infekcją. Układ odpornościowy obejmuje: narządy i naczynia limfatyczne, obecne w tych narządach i krążące komórki uczestniczące w reakcjach immunologicznych oraz wydzielane przez nie przeciwciała, cytokiny i inne czynniki. Narządy limfatyczne to grasica, szpik kostny, grudki limfatyczne samotne i skupione, migdałki, wyrostek robaczkowy, węzły chłonne i śledziona.
- Grasica jest w pełni rozwinięta w momencie urodzenia człowieka. Składa się z dwóch płatów, a każdy z wielu płacików. W płacikach można wyróżnić część korową i cześć rdzenną, otoczona jest torebką łącznotkankową. Na komórkach zrębu grasicy występują w dużym stężeniu cząsteczki głównego układu zgodności tkankowej. Ma to znaczenie dla czynnościowego dojrzewania limfocytów T. Prekursory tymocytów dostają się do grasicy w życiu płodowym najpierw z wątroby potem ze szpiku. Szpik kostny dostarcza je również po urodzeniu, choć w mniejszym stopniu. Prekursory tymocytów ulegają w grasicy intensywnej proliferacji i różnicowaniu w limfocyty T. Po opuszczeniu grasicy limfocyty T zasiedlają obszary grasiczozależne narządów limfatycznych, a część z nich krąży w ustroju. W krwi dorosłego człowieka stanowią one średnio 72% wszystkich limfocytów.
- Szpik kostny jest gąbczastą tkanką zlokalizowaną w kościach, m.in. w mostku, kręgach, żebrach, czaszce, kościach miednicy, a także w kościach długich kończyn górnych i dolnych, w której wytwarzane są wszystkie komórki krwi – erytrocyty, granulocyty, monocyty i płytki krwi, również limfocyty. Szpik kostny pełni rolę centralnego narządu limfatycznego, w którym powstają limfocyty B. Ze szpiku limfocyty B przechodzą do krwi, gdzie stanowią ok. 13% wszystkich limfocytów. Komórki plazmatyczne powstające w trakcie odpowiedzi immunologicznej limfocytów B osiadają ponownie w szpiku, gdzie jest też syntetyzowana większość przeciwciał obecnych we krwi.
Co zrobi lekarz, jeśli zgłosimy się z powiększeniem węzłów chłonnych?
Ze względu na częste występowanie powiększonych węzłów chłonnych, lekarz na pewno rozpocznie wizytę od starannie zebranego wywiadu, który pomoże ustalić najbardziej prawdopodobną przyczynę występowania limfadenopatii.
- kiedy wystąpiło powiększenie węzłów chłonnych
- czy towarzyszyły mu objawy infekcji – zapalenie i ból gardła, gorączka, wysypka, biegunka, ból brzucha itd.
- czy wystąpiły objawy miejscowego stanu zapalnego: ból, obrzęk, zaczerwienienie, wyciek ropnej treści
- czy pacjent w ostatnim czasie miał kontakt ze zwierzętami (podrapanie przez kota, psa itd)
- czy występują inne dolegliwości, jak zmęczenie, utrata masy ciała, nocne poty, krwawienia bez istotnej przyczyny.
W badaniu lekarz zwróci uwagę na to, w jakiej okolicy znajdują się powiększone węzły chłonne, sprawdzi również inne okolice ciała, w których powiększone węzły chłonne mogą wystąpić. Ponadto wykluczy zapalenie gardła i innych odcinków układu oddechowego, a w badaniu brzucha oceni ew. obecność powiększenia wątroby i/lub śledziony.
W przypadku stwierdzenia cech infekcji niezbędne może się okazać wykonanie badań dodatkowych lub zlecenie odpowiedniego leczenia, w tym w razie potrzeby antybiotyku.
Należy pamiętać, że antybiotyk jest przeznaczony jedynie do leczenia zakażeń bakteryjnych, nie jest skuteczny wobec zakażeń wywoływanych przez wirusy, jak np. katar, przeziębienie, większości zapaleń gardła (poza anginą), zapalenia oskrzeli.
- morfologia z rozmazem ręcznym (jest to szczególnie ważne, aby rozmaz wykonany był ręcznie, czyli oceniony przez diagnostę pod mikroskopem – pozwala to na precyzyjne rozróżnienie komórek zdrowych od zmienionych nowotworowo krwinek)
- ocena parametrów stanu zapalnego, jak OB i CRP
- w przypadku niektórych infekcji – badanie prób wątrobowych, takich jak ASPAT i ALAT oraz LDH.
Powiększone węzły chłonne a nowotwory
Węzły chłonne zajęte przez proces nowotworowy są najczęściej znacznie powiększone, niebolesne, twarde, o ograniczonej ruchomości (nie można przesunąć ich pod skórą) i tworzą pakiety. Do objawów alarmowych towarzyszących limfadenopatii i sugerujących nowotwór należą: nocne poty, gorączka utrzymująca się powyżej 2 tygodni (przy braku uchwytnej przyczyny) spadek masy ciała powyżej 10% w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Określone grupy węzłów chłonnych są najczęściej pierwszym miejscem przerzutów nowotworów narządów wewnętrznych. Jest to spowodowane tym, iż zbierają one chłonkę z tych organów i wraz z nią do węzłów docierają komórki nowotworowe. Powiększenie węzłów chłonnych nadobojczykowych najczęściej wiąże się z procesem nowotworowym.
W każdym przypadku stwierdzenia powiększonych węzłów chłonnych należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu. W celu wprowadzenia dalszej diagnostyki istotne znaczenie mają następujące dane: wiek chorego, wywiad chorobowy, charakterystyka powiększonych węzłów chłonnych oraz ich lokalizacja. Każdorazowo należy przeprowadzić diagnostykę różnicową, czyli wykluczyć kolejne przyczyny powiększenia węzłów chłonnych u danego pacjenta.
Zapamiętaj: Powiększone węzły chłonne wymagają konsultacji lekarskiej.
Do podstawowych badań laboratoryjnych wykonywanych w przypadku limfadenopatii należą morfologia krwi z rozmazem oraz CRP i OB – wykładniki stanu zapalnego. Wyniki tych badań mogą wskazywać, czy powiększone węzły chłonne są związane z chorobą infekcyjną, czy nowotworową. W przypadku infekcji bakteryjnej konieczne jest włączenie odpowiedniej antybiotykoterapii. Diagnostykę obrazową zleca się przede wszystkim w celu uwidocznienia grup węzłów chłonnych, których nie można wyczuć podskórnie – przede wszystkim węzłów chłonnych klatki piersiowej i jamy brzusznej. W tym celu wykonuje się badania podstawowe – USG jamy brzusznej oraz RTG klatki piersiowej. Diagnostykę obrazową poszerza się o badania bardziej dokładne – tomografię komputerową oraz rezonans magnetyczny.
O czym świadczy lokalizacja powiększonych węzłów chłonnych
Okolica, w której znajdują się powiększone węzły chłonne, może być cenną wskazówką pomagającą ustalić przyczynę dolegliwości. Najczęściej powiększeniu ulegają węzły stanowiące miejsce spływu płynu tkankowego (tzw. chłonki), a więc stanowiące swoistą wartownię danego regionu. Lekarz, dzięki znajomości dróg spływu chłonki może zlokalizować zajęte chorobowo struktury lub narządy i precyzyjnie pokierować diagnostyką i leczeniem.
Powiększone węzły chłonne pod pachą
- bakteryjnych zakażeń skóry okolicy pachowej, a nawet dalszych części kończyny górnej
- odpowiedzi na szczepienie podane w ramię po tej samej stronie w ostatnim czasie, u niemowląt po szczepieniu przeciwko gruźlicy – powiększony węzeł chłonny w okolicy pachowej może być obecny nawet przez wiele tygodni
- zapalenie piersi u kobiet karmiących, w połączeniu z objawami w obrębie piersi po tej samej stronie
- nowotwór piersi, nowotwory wywodzące się z układu krwiotwórczego
- trądzik odwrócony (hidradenitis suppurativa)
- choroba kociego pazura.
Powiększone węzły chłonne na szyi
- infekcji górnych partii dróg oddechowych – gardła, ucha itd.
- zmian próchniczych w obrębie zębów
- zapalenia jamy ustnej
- zapalenia ślinianek
- lokalnego zakażenia
- chorób infekcyjnych, np. mononukleozy zakaźnej
- choroby Kawasakiego
- nowotworów zlokalizowanych w obrębie głowy lub szyi lub nowotworów układu krwiotwórczego (białaczek, chłoniaków).
Powiększone węzły chłonne pachwinowe
- zakażenia skóry, tkanek miękkich, róża
- choroby zakaźne manifestujące się uogólnionym powiększeniem węzłów chłonnych: toksoplazmoza, mononukleoza zakaźna, cytomegalia, zakażenie HIV
- choroby przenoszone drogą płciową
- choroby nowotworowe.
Przyczyny powiększonych węzłów chłonnych
Do powiększenia węzłów chłonnych może dochodzić w następujących przypadkach:
- Infekcje o etiologii wirusowej (najczęstsza przyczyna limfadenopatii), bakteryjnej oraz pasożytniczej,
- Choroby autoimmunologiczne, takie jak toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, twardzina układowa i inne,
- Nowotwory: białaczki, chłoniaki i przerzuty nowotworowe do węzłów chłonnych,
- Nadwrażliwość na niektóre leki np. allopurinol (stosowany przy leczeniu dny moczanowej), czy kaptopril (stosowany doraźnie przy leczeniu nadciśnienia tętniczego),
- Ukąszenia,
- Po szczepieniach ochronnych,
- Sarkoidoza,
- Choroby metaboliczne i spichrzeniowe.
