U nas zapłacisz kartą
Sure, here it is -htmlCopy codeSymptomy czerniaka - Wczesne oznaki, które warto znać
Czy można go uniknąć? – ryzyko zachorowania na czerniaka
Co ważne – czerniak skóry to nowotwór, którego możemy uniknąć, stosując się do zasad bezpiecznego korzystania ze słońca. Unikając oparzeń słonecznych, przed którymi chroni stosowanie kosmetyków z wysokim filtrem i przebywanie na słońcu w odpowiednich godzinach, możemy znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju raka skóry. Profilaktyka czerniaka nie wymaga od nas wielkich wyrzeczeń, stanowiąc skuteczny sposób przeciwdziałania rozwojowi jednego z najgroźniejszych złośliwych nowotworów skóry.
Czerniak skóry jest bardzo groźnym nowotworem złośliwym, który wywodzi się z komórek barwnikowych skóry. Często powstaje na podłożu znamienia barwnikowego, które jest wystawiane na promieniowanie ultrafioletowe podczas przebywania na słońcu oraz w solarium. Znaczenie sztucznego opalania w solarium w przypadku ryzyka rozwoju raka skóry jest większe niż w przypadku kąpieli słonecznych, co ma związek m.in. z wysoką dawką promieniowania, która dociera do skóry w krótkim czasie, powodując szybką zmianę jej barwy. Nie oznacza to jednak, że opalanie się na słońcu jest mniej groźne. I w tym przypadku promieniowanie ultrafioletowe dociera do skóry, oddziałując na nią w niekorzystny sposób, comoże doprowadzić do rozwoju czerniaka.
Co ważne – promieniowanie słoneczne nie jest groźne jedynie dla skóry, ale także oczu, które powinny być chronione przez wysokiej jakości okulary blokujące promieniowanie UVA i UVB. Niestety, większość chętnie kupowanych okularów nie blokuje szkodliwego promieniowania.
Czym jest czerniak złośliwy?
Czerniak jest nowotworem złośliwym, a dokładniej najbardziej złośliwą formą raka skóry. Termin „rak skóry” odnosi się do różnego rodzaju nowotworów skóry. Istnieje biały rak skóry, w tym bazalioma (rak podstawnokomórkowy) i rak płaskonabłonkowy, oraz czarny rak skóry (czerniak złośliwy). Główną różnicą pomiędzy obiema tymi formami choroby jest ich rozwój biologiczny: biały rak skóry praktycznie nigdy lub bardzo rzadko tworzy przerzuty i prawie zawsze można go usunąć chirurgicznie. Natomiast czerniak złośliwy wykazuje inne zachowanie i ma tendencję do rozwoju przerzutów we wczesnych fazach. Czarny rak skóry jest bardziej niebezpieczny od białego, ponieważ komórki nowotworowe mogą szybko się rozprzestrzeniać w organizmie poprzez krwiobieg lub układ limfatyczny, a przerzuty są obserwowane już w momencie rozpoznania.
Głównym czynnikiem ryzyka wystąpienia raka skóry jest promieniowanie ultrafioletowe (UV). Podstawowym źródłem naturalnego promieniowania UV jest słońce. Intensywna ekspozycja na słońce może powodować białego raka skóry oraz czerniaka złośliwego, dlatego też istotne znaczenie ma rozsądne korzystanie ze słońca (odpowiednia odzież i nakrycie głowy, krem przeciwsłoneczny o wystarczająco wysokim współczynniku ochrony przeciwsłonecznej, regularne smarowanie kremem, unikanie palącego słońca itp.). Szczególnie wrażliwa jest skóra dzieci, która wymaga intensywnej ochrony. Natomiast osoby korzystające z solariów są narażone na sztuczne promieniowanie UV, które również uszkadza skórę, częste wizyty zwiększają ryzyko wystąpienia czerniaka. Wpływ oparzeń słonecznych na ryzyko wystąpienia raka skóry został gruntownie zbadany. Liczba oparzeń słonecznych, szczególnie w dzieciństwie i okresie dojrzewania, jest bezpośrednio związana z ryzykiem wystąpienia raka skóry. W związku z tym należy pamiętać, że skóra niechroniona przed promieniowaniem UV ulega również uszkodzeniu pod wpływem słońca lub solarium, nawet jeśli nie dochodzi do oparzeń słonecznych. Innym czynnikiem ryzyka jest typ karnacji. Nie każdy jest w równym stopniu podatny na czerniaka. U osób o jasnej karnacji i jasnych włosach rak skóry występuje znacznie częściej niż u osób o ciemnej karnacji, lecz oparzeń słonecznych nie można całkowicie wykluczyć nawet u osób o bardzo ciemnej skórze. Więcej informacji na temat rodzajów skóry i ochrony przeciwsłonecznej można znaleźć tutaj. Do grupy ryzyka należą również osoby z licznymi znamionami barwnikowymi (nabytymi), przypadkami raka skóry w rodzinie oraz osoby z obniżoną odpornością.
Jak wygląda czerniak skóry? – objawy czerniaka
Trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie: jak wygląda czerniak? Zmiana nowotworowa, która wywodzi się z komórek barwnikowych, może mieć różny wygląd. Czerniak złośliwy może przypominać swoim wyglądem pieprzyk, niewielki guzek, a także podskórny krwiak. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na:
- zmiany, które pojawiają się nagle i szybko się powiększają,
- pieprzyki, które zaczynają się niesymetrycznie rozrastać i uwypuklać,
- swędzące i piekące plamki, guzki i narośla na skórze,
- zmiany na skórze o średnicy powyżej 6 mm,
- zmiany o nierównomiernej lub zmieniającej się barwie,
- zmiany o poszarpanych lub karbowanych brzegach.
Czerniak nie musi mieć czarnej barwy. Zdecydowanie częściej zmiany nowotworowe mają kolor brązowy, niebieskawy, a także beżowy. Zdarza się, że nowotwór skóry powoduje odbarwienia w obrębie zmian barwnikowych. Potencjalnym zagrożeniem rozwoju czerniaka jest każda zmiana na skórze o dużej średnicy, poszarpanych brzegach, nieregularnej powierzchni i kolorze, a także szybkim wzroście.
Czerniak to rak skóry, który szybko daje przerzuty. Komórki nowotworowe rozprzestrzeniają się w organizmie za pośrednictwem naczyń krwionośnych i naczyń limfatycznych, atakując m.in. węzły chłonne. Powiększenie węzłów chłonnych to jeden z objawów, które skłaniają do wizyty u lekarza oraz rozpoczęcia diagnostyki. Niestety, zmiany w obrębie węzłów chłonnych mogą wskazywać na regionalne i odległe przerzuty.
Czerniak błon śluzowych może przypominać swoim wyglądem krwiak. Zmiana nowotworowa pod paznokciem zwykle ma kolor brązowy, fioletowy lub czarny. Może mieć postać pręgi lub plamy, powodując np. ubytek paznokcia. W tym przypadku nie mamy do czynienia ze zmianą, która znika wraz ze wzrostem paznokcia, ale utrzymuje się stale, powstając np. w okolicy wału paznokciowego.