U nas zapłacisz kartą
Rak skóry na nosie - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia
Nowotwór skóry – profilaktyka i czynniki ryzyka
- Używaniu wodoodpornej emulsji z filtrem min. 30 SPF, przy czym warto aplikować ją kilka razy w ciągu dnia
- Przebywaniu w cieniu, szczególnie należy chronić swoją skórę między 11:00 a 15:00
- Noszeniu kapelusza, który ochroni głowę
- Zakładaniu okularów słonecznych z filtrem UV, zabezpieczających gałkę oczną, często atakowaną przez czerniaka
- Ponadto w grupie podwyższonego ryzyka znajdują się członkowie rodziny w której pojawił się przypadek raka skóry, osoby po 60-tym roku życia, w tym częściej panowie. Nowotwór może pojawić się również u dorosłych, którzy w dzieciństwie doznali poparzenia słonecznego, ponieważ choroba ta ujawnia się nawet po 20-30 latach. Wiadomo również, że korzystanie z solarium poważnie podnosi ryzyko zachorowania na nowotwór skóry.
Szacuje się, że dorosły człowiek posiada 10-50 znamion, tzw. pieprzyków. Średnio 1 na 200 000 zmienia się w najgroźniejszy nowotwór, czyli czerniaka. Każdą zatem nową zmianę skórną, która wyda się niepokojąca, należy pokazać lekarzowi pierwszego kontaktu lub dermatologowi. Cechy atypowych pieprzyków określa się za pomocą kryteriów ABCDE, (pochodzących od pierwszych liter angielskich słów: Asymmetry, Border, Color, Dimension i Evolution), co oznacza w praktyce: A – asymetria – nieproporcjonalność zmiany skórnej, gdy jedna jej połowa znacznie różni się od drugiej. Pieprzyki o regularnych, owalnych kształtach raczej nie są groźne dla zdrowia B – brzegi – poszarpane, ząbkowane, nierówne krawędzie, to znak, że należy je skonsultować C – czerwone i czarne – czerniak może przybrać różne kolory, w tym również błękitne i szare, szczególnie bacznie należy przyjrzeć się wszystkim, które są o wiele ciemniejsze od pozostałych, a na pewno wtedy, gdy otacza je czerwona obwódka D – duży rozmiar – wszystkie znamiona o średnicy większej niż 5 mm powinny być natychmiast skontrolowane przez lekarza. Można to sprawdzić prostym testem ołówka, czyli przyłożyć jego końcówkę do pieprzyka – jeśli wystaje poza obwód, należy natychmiast udać się do dermatologa E – ewolucja – czerniak stale się zmienia, rośnie, może mieć różne kolory i swędzieć. Często wyrasta poza powierzchnię skóry. Jeśli tak się dzieje, należy bezzwłocznie udać się do specjalisty
Rak skóry – jakie są jego rodzaje?
Rak skóry może występować w kilku postaciach. Jego najbardziej złośliwym typem jest czerniak, który może rozwijać się nie tylko pod wpływem łagodnych zmian przedrakowych, ale także ze zmian barwnikowych (przebarwień). Dlatego osoby z plamami pigmentacyjnymi powinny zwrócić szczególną uwagę na wszelkie pojawiające się zmiany.
Rak podstawnokomórkowy skóry
Rak podstawnonabłonkowy skóry najłatwiej rozpoznać po obecności strupowatych zmian. Strup po jakimś czasie odpada, pozostawiając trudno gojącą się rankę, która ponownie pokrywa się strupem. Jest to powtarzalny proces. Zmiany te najczęściej występują na skórze głowy lub szyi, a ich obecność powinna skłonić do konsultacji z dermatologiem.
Rak płaskonabłonkowy skóry
Ten rodzaj raka skóry początkowo rozwija się przede wszystkim w miejscach wystawionych na działanie promieni słonecznych. Z czasem, w swojej złośliwej formie, może mieć tendencję do przerzutów w różne części organizmu. Ten rodzaj raka zwykle ma postać guzka o poszarpanych, nierównych krawędziach. Podobnie jak w przypadku raka podstawnonabłonkowego w jego przebiegu pojawiają się strupowate ranki.
Rak kolczystonabłonkowy skóry
To rodzaj tzw. niebarwnikowego raka skóry, co oznacza, że jego obecność nie wiąże się ze zmianami pigmentacyjnymi w obrębie skóry. Rak kolczystonabłonkowy jest jednym z najczęstszych nowotworów skóry.
Jego typową cechą są rozległe nacieki, gwałtowny rozwój oraz duża tendencja do przerzutów w całym organizmie. Przy łagodnej formie nowotworu rokowania są dość dobre, jednak przejście choroby w fazę ostrą czy zaawansowaną daje małe szanse na przeżycie.
Raki skóry – rozpoznanie
Rozpoznanie raka skóry ustala się na podstawie oglądania zmiany skórnej, także pod dermatoskoptem oraz badania histopatologicznego wyciętej zmiany lub rzadziej – fragmentu zmiany pobranego do badania. Lekarz zbada też węzły chłonne w okolicy, w której znajduje się nowotwór.
- terapię fotodynamiczną – metodę nieinwazyjną, pozwalającą na niszczenie tkanki nowotworowej, bez zbędnych uszkodzeń tkanki zdrowej, polega na wykorzystaniu reakcji fototoksycznej, do której dochodzi w wyniku zastosowania substancji fotouczulającej i światła o odpowiedniej dla danej substancji długości fali, jest użyteczna w przypadku stanów przedrakowych (zwłaszcza rogowacenia słonecznego), w pewnych odmianach raka podstawnokomórkowego i wczesnych raka kolczystokomórkowego. Zaletami terapii fotodynamicznej są: selektywność, oszczędzenie zdrowej otaczającej skóry, zadowalające wyniki kosmetyczne, wielokrotność stosowania, zastosowanie w każdym wieku, niezależnie od obciążeń ogólnych pacjenta i w dowolnej okolicy ciała
- 5% maść 5-fluorouracylową lub imikwimod – w przypadku drobnych i powierzchownych ognisk
- radioterapię (obecnie rzadko stosowaną), jest to najlepsza metoda leczenia u osób, które nie mogą być poddane zabiegowi chirurgicznemu lub kriochirurgicznemu ze względu na stan ogólny bądź warunki miejscowe, oraz u osób niewyrażających zgody na leczenie tymi metodami
- chemoradioterapiaę, czyli podawanie leków uwrażliwiających na działanie radioterapii, a następnie radioterapię
- laser CO2
- interferon α-2 oraz rekombinowany interferon β we wstrzyknięciach doogniskowych w przypadku leczenia raków podstawnokomórkowych, metoda ta jednak jest żmudna, droga i długookresowa,
- leki systemowe, czyli działające na cały organizm.
Czy rak skóry boli?
Rak skóry na ogół nie powoduje bólu, jednak warto mieć na uwadze specyfikę niektórych zmian nowotworowych. Te, które mają tendencję do tworzenia się strupów i ich odpadania (np. rak płaskonabłonkowy), mogą wywoływać dolegliwości bólowe związane m.in. z odsłonięciem pewnego fragmentu skóry i jego narażeniem na kontakt z czynnikami zewnętrznymi. Jest to zwykle czas, w którym odpada stary strup i tworzy się nowy. Na dalszych etapach ból może pojawiać się niezależne od obecnego stanu rany.
Rokowania w przypadku raka skóry są różne. Najlepsze rokowania występują przy nowotworze podstawnokomórkowym, szczególnie gdy nowotwór zostanie stosunkowo wcześnie wykryty.
Całkiem dobre rokowania są także przy raku kolczystokomórkowym, pod warunkiem że zostanie on rozpoznany na dość wczesnym etapie, zanim dojdzie do przerzutów. Należy jednak mieć na względzie fakt, że ten rodzaj nowotworu ma dość dużą tendencję do przerzutów. Ich wystąpienie diametralnie obniża rokowania.
W przypadku czerniaka – najzłośliwszej postaci raka skóry, rokowania na początkowych etapach są dość dobre i przy odpowiednim leczeniu szansa na przeżycie wynosi nawet 90%. Natomiast im dalej choroba postępuje, tym bardziej szanse te ulegają zmniejszeniu.
Przy nowotworach można przyjąć ogólną zasadę, że im wcześniej zmiany te zostaną wykryte i będą odpowiednio leczone, tym większe są szanse na przeżycie. Wraz z rozwojem choroby obniża się efektywność leczenia i rośnie ryzyko śmierci.
