U nas zapłacisz kartą
Rak skóry nosa - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia
Rak podstawnokomórkowy (carcinoma basocellulare)
Rak podstawnokomórkowy (carcinoma basocellulare) jest jednym z najczęstszych nowotworów skóry. To rak o miejscowej złośliwości, tzn. cechuje go powolny przebieg – rozrasta się miejscowo, naciekając podłoże i może wywołać zniszczenie tkanek otoczenia. Rak podstawnokomórkowy niezwykle rzadko powoduje przerzuty (jeden przerzut na 4000 raków). Częściej występuje u osób w starszym wieku. Objawem raka podstawnokomórkowego jest perełkowaty guzek o błyszczącej i gładkiej powierzchni. Guzek taki może się rozrastać odśrodkowo, tworząc większą zmianę. Raki podstawnokomórkowe zwykle są umiejscowione na twarzy – głównie na czole, w okolicach oczodołów i nosa, na plecach, rzadziej na kończynach górnych i dolnych. Wyróżnia się kilka odmian raków podstawnokomórkowych.
Fot. Rak podstawnokomórkowy (owrzodzenie w okolicy ciemieniowej skóry owłosionej głowy)
Czerniak: objawy i samobadanie
Czerniak występuje znacznie rzadziej niż rak podstawnokomórkowy i płaskonabłonkowy. Stanowi jednak główną przyczynę zgonu z powodu nowotworu złośliwego skóry, ponieważ ma tendencję do błyskawicznego rozprzestrzeniania się drogą naczyń krwionośnych, w ciągu zaledwie 3 miesięcy może zaatakować cały organizm. Należy podkreślić, że nie każdy pieprzyk jest czerniakiem, z drugiej strony nowotwór złośliwy może przybrać formę pieprzyka.
Specjaliści przypominają, aby regularnie badać nowe i obecne zmiany. Warto przy tym kierować się metodą ABCDE, która pozwala szybko wykryć podejrzane pieprzyki. Badając znamię, sprawdź, czy spełnia poniższe kryteria:
- ma nierówny kształt, nie jest owalny ani kolisty,
- ma poszarpane brzegi, w związku z tym nie odcina się wyraźnie od skóry,
- niejednolity kolor (niepokojące zmiany są wielobarwne, granatowe lub czerwone),
- ma powyżej 6 mm średnicy,
- jest nowy lub szybko zmienia kolor, kształt, grubość albo rozmiar.
Czy raki skóry występują często?
Przyjmuje się, że raki skóry stanowią 8–10% wszystkich nowotworów złośliwych, z czego 70–80% to raki podstawnokomórkowe, a ok. 20% raki kolczystokomórkowe. Nowotwory te są częstsze w krajach słonecznych, np. w Australii czy południowych regionach Stanów Zjednoczonych. Wielu autorów podkreśla stały wzrost liczby zachorowań na raki skóry (raka podstawnokomórkowego i kolczystokomórkowego) w krajach europejskich.
Raki skóry powstają pod wpływem czynników fizycznych, chemicznych, mechanicznych i biologicznych. Z czynników osobniczych należy wymienić: fototyp skóry (bardziej narażone są osoby z I lub II fototypem, tzn. osoby o włosach blond lub rudych, licznych piegach i niebieskich oczach), typ barwnika, wiek (w starszym wieku częściej występują nowotwory skóry łagodne i złośliwe), stan immunologiczny (u osób poddawanych immunosupresji częściej obserwowano raki skóry).
Wyróżnia się dwa rodzaje barwnika: eumelaninę – barwnik brązowoczarny, zmniejszający wrażliwość skóry na ekspozycję słoneczną (występuje u osób o ciemnej karnacji, ciemnych włosach i oczach), oraz feomelaninę – barwnik żółtoczerwonobrązowy, o działaniu prokancerogennym (sprzyjającym rozwojowi nowotworów), tzn. pod wpływem UV powstają wolne rodniki odpowiedzialne za uszkodzenia genetyczne komórek (charakterystyczny dla osób rudych, z blond włosami i jasną skórą). Zwiększona ilość feomelaniny i mała ilość eumelaniny predysponują do rozwoju nowotworów skóry.
- UVA – o długości fali 320–400 nm
- UVB – o długości fali 280–320 nm
- UVC – o długości fali 200–280 nm.
Najbardziej mutagenna frakcja UVB jest pochłaniana przez DNA keratynocytów, powodując zaburzenia regulacji genów tkankowych, liczne mutacje i w konsekwencji transformację nowotworową komórek. Badania wskazują, że frakcja UVA ma również udział w fotokancerogenezie, prawdopodobnie jednak odgrywa znacznie mniejszą rolę niż UVB. Korzystanie z urządzeń emitujących UVA, ze sztucznych źródeł promieniowania ultrafioletowego (np. solaria) powoduje sytuację, w której UVA działa synergistycznie z UVB i nasila jego szkodliwe działanie na skórę.
Rak skóry: leczenie
Zanim lekarz postawi diagnozę, wykona badanie fizykalne, zwracając przy tym szczególną uwagę na węzły chłonne w rejonie, w którym znajduje się podejrzana zmiana. Ponadto przeanalizuje wyniki badania histopatologicznego, a także uporządkuje informacje zebrane podczas szczegółowego wywiadu. Sposób leczenia jest uzależniony od rodzaju, lokalizacji i wielkości raka skóry. Najprawdopodobniej specjalista zaleci usunięcie nowotworu skóry wraz z marginesem tkanki zdrowej.
Kriochirurgia, czyli wymrażanie zmian skórnych, przynosi najlepsze efekty w przypadku:
- guzów na małżowinach usznych, nosie lub powiekach,
- zmian nowotworowych nad tkanką kostną lub chrzęstną,
- raka podstawnokomórkowego o wyraźnych brzegach.
Do innych metod leczenia nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry zaliczamy radioterapię, terapię fotodynamiczną i laser CO2. W przypadku niewielkich i powierzchownych ognisk nowotworowych specjalista może zalecić imikwimod lub 5% maść 5-fluorouracylową. Jeśli lekarz rozpozna raka podstawnokomórkowego, może do niego bezpośrednio wstrzykiwać interferon α-2 i rekombinowany interferon ß. Należy jednak podkreślić, że wspomniana metoda jest kosztowna, żmudna i długoterminowa.
Nowotwór złośliwy skóry można wyleczyć prawie w 100%, pod warunkiem, że zostanie wykryty we wczesnym stadium. Jeśli zauważysz niepokojącą zmianę, bezzwłocznie skontaktuj się z lekarzem.
- Aktualności (33)
- Blog (20)
- Choroby dermatologiczne (3)
- Choroby endokrynologiczne (7)
- Choroby ginekologiczne (17)
- Choroby i dolegliwości (41)
- Choroby kardiologiczne (4)
- Choroby laryngologiczne (10)
- Choroby proktologiczne (1)
- Choroby urologiczne (16)
- Diagnostyka (15)
- O zabiegach (11)
- Problemy estetyczne (22)
- Profilaktyka (6)
