U nas zapłacisz kartą
Objawy raka skóry - jak je rozpoznać?
Przyczyny raka skóry
Większość raków skóry rozwija się na skutek oddziaływania na organizm czynników mutagennych, jednak choroby o podłożu nowotworowym mogą być także zapisane w naszych genach. Tak jest w przypadku niektórych zespołów wad wrodzonych oraz występowania rodzinnych predyspozycji do rozwoju czerniaka skóry.
Do najczęstszych przyczyn rozwoju raka skóry zaliczamy promieniowanie słoneczne. Ryzyko rozwoju nowotworu skóry znacząco zwiększa częste wystawianie skóry na bezpośrednie działanie słońca. Szczególnie niebezpieczne są poparzenia słoneczne, które powodują poważne uszkodzenia powierzchniowych warstw skóry. Chcąc zmniejszyć ryzyko rozwoju raka skóry, trzeba przede wszystkim unikać przebywania na słońcu w godzinach 11-15, pamiętać o zabezpieczaniu skóry kremami z wysokim filtrem, których aplikację trzeba systematycznie powtarzać, a także unikaniu kąpieli słonecznych i korzystania z solarium. Choć opalona skóra wpływa na naszą samoocenę, to opalanie się może doprowadzić do rozwoju bardzo trudnych w leczeniu chorób skóry.
Ważne! Wielokrotnie ryzyko zachorowania na raka skóry zwiększają poparzenia słoneczne w okresie dzieciństwa! Niemowlęta i małe dzieci bezwzględnie nie powinny przebywać na pełnym słońcu, jeżeli ich skóra nie została zabezpieczona kremem z filtrem powyżej 50 SPF.
Inne czynniki ryzyka rozwoju raka skóry to:
- ukończenie 50. roku życia,
- częsty kontakt z chemikaliami i innymi substancjami o mutagennym działaniu,
- częsty kontakt z promieniowaniem jonizującym,
- przewlekłe drażnienie skóry np. zbyt ciasną odzieżą.
Objawy raka skóry
Newsletter Medovita - przydatne informacje, dostęp do nowych e-booków przed premierą.Podstawowym problemem, który powinien skłonić pacjenta do pomyślenia o tym, że może on mieć raka skóry, jest pojawienie się na jego skórze nowej, dotychczas nieobecnej tam zmiany. Wzbudzić uwagę powinny wszelkie twory, które wystąpiły i które – mimo upływu czasu – nie zanikają. Podobnie zaniepokoić powinny zmiany, które stale zwiększają swoje wymiary.
Na skórze wystąpić mogą zarówno łagodne, jak i złośliwe nowotwory. W przypadku tych drugich wyróżnia się objawy raka skóry, które mogą wskazywać na złośliwość danej zmiany skórnej. Wśród takowych wymieniane są:
- nieregularność brzegów zmiany,
- nierównomierne zabarwienie zmiany,
- szybkie powiększanie się zmiany skórnej,
- występowanie dolegliwości związanych ze zmianą skórną, takich jak ból, świąd czy krwawienie ze zmiany skórnej,
- asymetria zmiany skórnej,
- uwypuklenie tworu skórnego powyżej poziomu zdrowej skóry.
Ogólnie nowotwory złośliwe skóry doprowadzają do występowania objawów miejscowych. Występowanie przerzutów i związanych z nimi dolegliwości uzależnione jest ściśle od typu raka skóry. Jak już wspomniano, rak podstawnokomórkowy skóry ogólnie nie daje przerzutów, a jedynie stopniowo nacieka okoliczne tkanki. Rak kolczystokomórkowy skóry ma już zdecydowanie większą tendencję do dawania przerzutów, jednakże zazwyczaj pojawiają się one w znajdujących się niedaleko od ogniska nowotworowego strukturach układu limfatycznego. Najgorzej bywa w przypadku czerniaka – ten rak skóry nie dość, że może szybko dawać przerzuty, to jeszcze mogą one umiejscawiać się w rozmaitych narządach – przerzuty czerniaka obserwować można bowiem np. w wątrobie, płucach czy mózgu.
Objawy
Czerniak może występować praktycznie wszędzie na skórze, dlatego też podczas regularnej samokontroli skóry nie wolno pomijać żadnych części ciała, w tym także tych rzadko narażonych na działanie promieni słonecznych lub trudnych do zbadania (podeszwy stóp, powierzchnia między palcami stóp, owłosiona skóra głowy, pośladki, okolice narządów płciowych itp.). Dobrym momentem na przeprowadzenie samokontroli, którą może ułatwić lustro/lusterko i jasne oświetlenie, jest moment po kąpieli pod prysznicem. Czerniak złośliwy często rozwija się z istniejących dotychczas zmian skórnych, często nietypowe znamiona są początkowym stadium czerniaka. Znamię (naevus, plama wątrobowa) może być wrodzone lub nabyte, predyspozycje genetyczne i ekspozycja na słońce są czynnikami sprzyjającymi powstawaniu znamion. Znamię samo w sobie jest całkowicie nieszkodliwe, lecz w niektórych przypadkach może rozwinąć się z niego czerniak. W przypadku zmiany kształtu, koloru i/lub rozmiaru oraz pojawienia się nowych znamion o nietypowym wyglądzie należy zgłosić się do lekarza. Tak zwana „zasada ABCDE” ułatwia rozpoznanie zmian, które wymagają konsultacji z dermatologiem:
A jak asymetria: znamię ma zwykle kształt symetryczny. Czerniaki rozrastają się w jednym kierunku (dwie połówki znamienia są nierówne).
B jak brzeg: łagodne znamiona są zazwyczaj okrągłe lub owalne i posiadają regularne kontury. Objawami czerniaka są mocno pofałdowane, poszarpane brzegi, nieregularne i zamazane granice z otaczającą skórą.
C jak czerwony, czarny (kolor): typowe dla czerniaka jest niejednorodne/nieregularne zabarwienie, spektrum kolorów waha się od naturalnego koloru skóry poprzez różne odcienie brązu po głęboką czerń.
D jak duży rozmiar lub dynamika: znamiona pozostają tej samej wielkości, natomiast czerniak powiększa się.
E jak ewolucja: znamię wystające powyżej 1 mm ponad poziom skóry z szorstką lub łuszczącą się powierzchnią może wskazywać na czerniaka.