U nas zapłacisz kartą
Rak skóry po opalaniu - Przyczyny, Objawy i Sposoby Zapobiegania
Czy opalanie zwiększa ryzyko zachorowania na raka skóry?
Ekspozycja na promieniowanie słoneczne to główny czynnik, zwiększający ryzyko zachorowania na nowotwór złośliwy skóry. W Stanach Zjednoczonych, promieniowanie słoneczne uważane jest za przyczynę 70% nowych przypadków czerniaka skóry. Za efekt ten odpowiada głównie promieniowanie UVB. Powoduje ono uszkodzenie DNA. Komórki wyposażone są w liczne mechanizmy naprawcze, które mają zdolność „usuwania szkód”. Nie zawsze jednak funkcjonują one w pełni sprawnie, a czasami powstałych uszkodzeń jest na tyle dużo, że przekracza to zdolność komórek do ich naprawy.
Ryzyko rozwoju nowotworu skóry jest większe nie tylko u osób, które eksponują ciało na naturalne promieniowanie UV, ale również u tych, które korzystają z solarium. Im wcześniej zaczyna się korzystać z solarium, tym większe niesie to zagrożenie dla skóry.
Rak skóry po opalaniu rozwija się często wiele lat później. Groźna konsekwencja opalania nie pojawia się od razu, a dodatkowo nie dotyczy każdej osoby która intensywnie się opala. Jest to zapewne jeden z powodów, dla którego opalanie się ma wciąż tak wielu zwolenników.
Nowotwór skóry nie jest jedynym zagrożeniem, które niesie ze sobą intensywne opalanie. O innych konsekwencjach ekspozycji ciała na promieniowanie słoneczne można przeczytać w artykule: Promieniowanie UV – jak się przed nim chronić?
Rak skóry – objawy
Jak wygląda czerniak? To zmiana na skórze, która najczęściej rozwija się na podłożu skóry niezmienionej. Rzadziej dochodzi do przekształcenia się istniejącej już, innej zmiany na skórze w zmianę nowotworową. Objawy, które mogą wskazywać na czerniaka, to:
- nieregularność, asymetria zmiany skórnej,
- nierówne brzegi,
- różnorodne zabarwienie zmiany – w jej obrębie są miejsca jaśniejsze i ciemniejsze,
- duży rozmiar zmiany – średnica przekracza 5 mm,
- uwypuklenie nad powierzchnię otaczającej skóry.
Jest to tzw. skala ABCDE (Asymmetry, Borders, Color Diameter, Elevation), która może pomóc pacjentom zwrócić uwagę na pewne cechy zmian skórnych, które mogą świadczyć o rozwoju nowotworu. Nie jest ona jednak idealna. Czerniak może mieć też bardzo niecharakterystyczny, niewzbudzający niepokoju wygląd. Z tego powodu, warto regularnie kontrolować skórę u dermatologa, który najlepiej będzie w stanie określić, czy dana zmiana na skórze może być zmianą nowotworową. Na pewno niepokojące są zmiany które krwawią, ulegają owrzodzeniu lub przekształceniu (zmienia się ich wygląd, rozmiar). Pamiętajmy również o tym, że czerniak może rozwinąć się nie tylko na skórze, ale także na błonach śluzowych, pod paznokciem oraz w obrębie oka.
Rak skóry – jakie są jego rodzaje?
Rak skóry może występować w kilku postaciach. Jego najbardziej złośliwym typem jest czerniak, który może rozwijać się nie tylko pod wpływem łagodnych zmian przedrakowych, ale także ze zmian barwnikowych (przebarwień). Dlatego osoby z plamami pigmentacyjnymi powinny zwrócić szczególną uwagę na wszelkie pojawiające się zmiany.
Rak podstawnokomórkowy skóry
Rak podstawnonabłonkowy skóry najłatwiej rozpoznać po obecności strupowatych zmian. Strup po jakimś czasie odpada, pozostawiając trudno gojącą się rankę, która ponownie pokrywa się strupem. Jest to powtarzalny proces. Zmiany te najczęściej występują na skórze głowy lub szyi, a ich obecność powinna skłonić do konsultacji z dermatologiem.
Rak płaskonabłonkowy skóry
Ten rodzaj raka skóry początkowo rozwija się przede wszystkim w miejscach wystawionych na działanie promieni słonecznych. Z czasem, w swojej złośliwej formie, może mieć tendencję do przerzutów w różne części organizmu. Ten rodzaj raka zwykle ma postać guzka o poszarpanych, nierównych krawędziach. Podobnie jak w przypadku raka podstawnonabłonkowego w jego przebiegu pojawiają się strupowate ranki.
Rak kolczystonabłonkowy skóry
To rodzaj tzw. niebarwnikowego raka skóry, co oznacza, że jego obecność nie wiąże się ze zmianami pigmentacyjnymi w obrębie skóry. Rak kolczystonabłonkowy jest jednym z najczęstszych nowotworów skóry.
Jego typową cechą są rozległe nacieki, gwałtowny rozwój oraz duża tendencja do przerzutów w całym organizmie. Przy łagodnej formie nowotworu rokowania są dość dobre, jednak przejście choroby w fazę ostrą czy zaawansowaną daje małe szanse na przeżycie.