U nas zapłacisz kartą
Siła po samoleczeniu - Odrodzenie po ciemnościach
Skutki samouszkodzeń ciała
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że samookaleczanie się nie rozwiązuje problemów psychicznych. Jeśli przynosi ulgę, to na krótko, a skutki, jakie za sobą niesie, są poważne. Przede wszystkim na ciele powstają blizny, które mogą pozostać na całe życie. Może dojść także do infekcji ran, stanu zapalnego, który spowoduje konieczność wizyty u lekarza. Z tym wiąże się często dodatkowy wstyd dla Pacjenta. Dlatego w przypadku pojawienia się myśli o samookaleczaniu należy zasięgnąć jak najszybciej fachowej pomocy psychologa i psychiatry.
Samookaleczanie się jest w każdym przypadku wskazaniem do konsultacji z psychiatrą. Podczas pierwszej wizyty lekarz zbiera wywiad od Pacjenta i zazwyczaj zaleca terapię. W czasie psychoterapii terapeuta dąży do odkrycia przyczyny samookaleczania się i znalezienia rozwiązania dla sytuacji powodującej autoagresję. Przepracowanie problemu powodującego samookaleczanie się powoduje zaniechanie takich zachowań.
Jak pomóc dziecku?
W przypadku zaobserwowania samookaleczania się u nastolatka ważne jest wsparcie rodziców i próby dialogu. Nie wolno karać swojego dziecka za okaleczanie się, nie powinno się także przenosić cierpienia na siebie (pytania typu: Dlaczego mi to robisz?). Nie wolno krytykować, ani straszyć konsekwencjami takiego zachowania (np. komentarze: Czy wiesz, jak będziesz wyglądać z tymi bliznami za kilka lat?). Jeśli rodzic nie wie, jak poradzić sobie z problemem, powinien zasięgnąć pomocy doświadczonego psychologa.
Metody wsparcia
W przypadku zaobserwowania u nastolatka lub młodego dorosłego ran lub blizn wskazujących na to, że dochodzi do aktów samookaleczania się, należy jak najszybciej zasięgnąć porady fachowca – psychiatry lub psychologa. Można także udać się po wsparcie do ośrodka interwencji kryzysowej, gdzie doświadczony psycholog interwent udzieli pomocy. Zazwyczaj osoby, które okaleczają się, robią to w miejscach niewidocznych – na udach, czy na ramionach, zakrywając blizny ubraniami z długimi rękawami czy nogawkami. Jednak rodzice mogą zauważyć ślady i wtedy powinni zasięgnąć fachowej pomocy, bowiem nie zawsze potrafią rozmawiać z dzieckiem tak, jak jest to wskazane w takich sytuacjach.
Usuwanie blizn po samookaleczeniu przy pomocy zabiegów laserowych
Leczenie laserowe blizn po samookaleczeniu najczęściej zalecane jest w przypadku większych blizn i głębszego uszkodzenia skóry. Jednocześnie jest to bardzo skuteczna metoda na pozbycie się tych nieestetycznych niedoskonałości. Podczas zabiegów laserowych, które są całkowicie bezpieczne, wykorzystywany jest sprzęt najnowszej technologii, który pozwala maksymalnie precyzyjnie skierować wiązkę światła do skóry właściwej i tkanki podskórnej w miejscu, w którym znajduje się blizna. Pozwala to na regenerację i odbudowę uszkodzonej skóry.
W trakcie zabiegu w miejscu blizny dochodzi do ponownego uszkodzeń skóry, jednak uszkodzenia te są zdecydowanie mniejsze w porównaniu z pierwotnymi. Następnie dochodzi do stymulacji procesu odbudowy skóry, a ponadto do pobudzenia produkcji kolagenu, który naturalnie odpowiada za jędrność i elastyczność skóry. Już po pierwszym zabiegu z wykorzystaniem lasera blizny stają się mniej widoczne, natomiast ich całkowite usunięcie może wymagać serii składającej się z kilku lub kilkunastu zabiegów w zależności od grubości i głębokości blizny.
Usuwanie blizn powstałych na skutek samookaleczenia jest w zasadzie zabiegiem całkowicie bezinwazyjnym i niemal bezbolesnym. W trakcie zabiegu można odczuwać lekki dyskomfort spowodowany odczuwaniem pieczenia lub mrowienia w miejscu, na które kierowana jest wiązka światła emitowana przez laser. Dla zapewnienia sobie większego komfortu podczas zabiegu można poprosić o zastosowanie środka znieczulającego w postaci maści lub kremu. Najnowocześniejsze lasery posiadają również możliwość kierowania chłodnego powietrza w trakcie zabiegu na miejsce, na które skierowany jest laser.
Przed przystąpieniem do zabiegu należy skonsultować się z lekarzem, by przede wszystkim określić długość serii. Ponadto warto już wcześniej dowiedzieć się na jakie efekty można liczyć. Dodatkowo trzeba pamiętać, że całkowite usunięcie blizn lub zmniejszenie ich widoczności zależy od takich czynników jak wiek osoby poddającej się zabiegowi, głębokość i wielkość blizn, ich umiejscowienie, stopień starzenia się skóry oraz stopień starzenia się samej blizny, bowiem stare blizny są trudniejsze w leczeniu w porównaniu z bliznami stosunkowo świeżymi.
Skutki samookaleczenia
Osoba, która samookalecza się ponosi skutki w każdej strefie życia: fizycznej, emocjonalnej i społecznej.
- w strefie fizycznej:
- pozostają ślady na ciele pod postacią blizn,
- może wystąpić niekontrolowany krwotok,
- może wystąpić infekcja,
- w sferze emocjonalnej:
- poczucie wstydu i winy, samotność
- obniżone poczucie samooceny,
- poczucie beznadziejności,
- uzależnienie od samookaleczenia,
- w sferze społecznej:
- unikanie bliskich osób,
- krytyka i brak wsparcia ze strony innych osób, które nie rozumieją sytuacji,
- trudności w relacjach ze względu na kłamanie o uszkadzaniu ciała.
Kiedy szukać profesjonalnej pomocy
Jeśli zauważysz u swojego dziecka oznaki samookaleczenia, ważne jest, abyś natychmiast poszukał profesjonalnej pomocy.
Twój lekarz może skierować Cię do psychologa, aby Twoje dziecko mogło otrzymać odpowiednie wsparcie. Dziecku może zostać zaproponowane doradztwo lub terapia, podczas której może porozmawiać z psychologiem o tym, co czuje i jak sobie z tym radzić. Rozmowa z psychologiem jest niezbędna, aby pomóc dziecku przezwyciężyć impuls do wyrządzenia sobie krzywdy. Psychoterapia może wyposażyć dziecko w narzędzia do nauki umiejętności rozwiązywania problemów i zdrowych sposobów radzenia sobie z uczuciami i emocjami.
Pamiętaj, że jeśli Twoje dziecko samookalecza się, nie robi tego, by zwrócić na siebie uwagę, ale by poradzić sobie z problemami. Potrzebuje Twojego wsparcia i wskazówek, aby czuć się bezpiecznie i mieć pewność, że może spróbować pozytywnych sposobów radzenia sobie z problemami.
Samookaleczenia przyjmują różną postać u różnych osób i mają wiele przyczyn. Niezależnie od przyczyny, rozmowa na ten temat z dzieckiem i znalezienie odpowiedniego wsparcia oraz pomocy sprawi, że z czasem dziecko będzie w stanie lepiej sobie z tym poradzić. Sytuacja może się poprawić.
Przyczyny samookaleczania
Do samookaleczania dochodzi zazwyczaj w wyniku stresującej sytuacji, a sam akt autoagresji jest próbą rozładowania napięcia, emocji, frustracji. Cierpienie fizyczne ma być sposobem na złagodzenie bólu psychicznego. Jednak każdy przypadek samookaleczania się jest inny i może być spowodowany innymi przyczynami – może do niego dochodzić także w wyniku molestowania seksualnego lub dorastania w rodzinie dysfunkcyjnej albo problemów w szkole. Zazwyczaj samookaleczanie się dotyczy nastolatków i młodych dorosłych, bowiem młodzi ludzie mają największy problem z opanowaniem emocji, często sprzecznych. Są zagubieni, dodatkowo odczuwają lęk przed nadchodzącą przyszłością, a presja rodziców czy otoczenia nie pomaga, a wręcz wymusza na nich zachowania, na które nie mają ochoty.
Czynniki ryzyka samouszkodzeń ciała u dzieci i nastolatków
Powody podejmowania zachowań autodestrukcyjnych mogą być różne, jednak można wyodrębnić kilka okoliczności powodujących, że zagrożenie takim sposobem radzenia sobie z trudnościami jest większe. Samookaleczeniu sprzyjają:
- presja rodziny lub rówieśnicza,
- przeżywanie silnego stresu, lęku, napięcia emocjonalnego,
- niska samoocena,
- poczucie winy (związane np. z tym, że nastolatek nie może sprostać stawianym przed nim zadaniom),
- uczucie samotności,
- autyzm,
- depresja.
Może się także zdarzyć, że samookaleczenie jest próbą szantażu emocjonalnego (psychomanipulacji) w celu wymuszenia na otoczeniu oczekiwanego zachowania, zyskaniu czegoś, na co do tej pory nie było przyzwolenia.
Przyczyn samookaleczania się może być dużo, uznaje się, że do aktów autoagresji dochodzi, kiedy nie ma możliwości znalezienia innego ujścia emocjom (ból fizyczny maskuje ból psychiczny), albo są one aktem wołania o zwrócenie uwagi na dziecko. Każdy przypadek powinien być rozpatrywany indywidualnie.
