U nas zapłacisz kartą
Zdjęcia stanów przedrakowych skóry - Piękno w Diagnozie i Zapobieganiu
Stany przedrakowe i raki skóry – charakterystyka, przyczyny, leczenie
Rogowacenie słoneczneNajpowszechniej występującym stanem przedrakowym skóry jest rogowacenie słoneczne, zwane także rogowaceniem starczym. Pojawia się w konsekwencji nadmiernej ekspozycji skóry na promieniowanie UV, które uszkadza komórki naskórka i prowadzi do powstawania w nich mutacji.Do jego objawów należą szorstkie w dotyku, szarożółte lub szarobrązowe przebarwienia, obejmujące miejsca zbyt często wystawiane na słońce, np. twarz, skórę głowy, uszy, dłonie lub dekolt. Na zmienionej skórze istnieje wysokie ryzyko wystąpienia raka płaskonabłonkowego, dlatego bardzo ważne jest szybkie usunięcie przebarwień. W tym celu stosuje się krioterapię lub elektrokoagulację.
LeukoplakiaCharakteryzuje się występowaniem białych plam lub tarczek o regularnym kształcie i wyraźnych granicach, najczęściej w okolicach dna jamy ustnej, języka, warg, kącików ust lub linii zgryzowej zębów. Może również pojawić się w okolicy sromu. Pośród jej przyczyn wymienia się palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, niedopasowane protezy zębowe, kandydozę oraz zaniedbania higieniczne. Leczenie polega na usunięciu zmian (za pomocą laseroterapii, kriochirurgii lub elektrokoagulacji), a także wyeliminowaniu czynników, które podrażniają błonę śluzową, rezygnacji z używek i wprowadzeniu odpowiedniej higieny jamy ustnej lub okolic intymnych.
Posłoneczne zapalenie czerwieni wargowejZapalenie czerwieni wargowej spowodowane jest regularną i nadmierną ekspozycją warg na słońce. Występuje bardzo często u osób, które pracują na dworze (np. u rybaków, rolników, pracowników budowlanych) i objawia się obrzękiem, bólem, łuszczeniem naskórka oraz strupami w obrębie ust, a także pękaniem ich kącików. Nieleczone może przekształcić się w raka płaskonabłonkowego. W leczeniu stosuje się maści przeciwzapalne i złuszczające oraz (przy większych zmianach) elektrokoagulację.
Co robić w razie pojawienia się niepokojących zmian na skórze?
W razie pojawienia sie niepokojących zmian na skórze należy zgłosić się do lekarza. Nie należy stosować na własną rękę żadnych sposobów leczenia niezaleconych przez lekarza.
W pierwszej kolejności zmiana skórna zostaje oceniona przez lekarza w badaniu wzrokowym i palpacyjnym (dotykiem). Istnieje możliwość oceny zmiany na skórze za pomocą dermoskopu (specjalnej lupy). Inne metody oceny zmiany to biopsja i pobranie wycinka, a następnie badanie uzyskanego materiału pod mikroskopem.
Rogowacenie starcze
Rogowacenie starcze nazywane jest także rogowaceniem słonecznym. Najczęściej powstaje u osób starszych lub przewlekle narażonych na działanie promieni słonecznych. Zwykle obydwa te procesy nakładają się na siebie. Czasami zmiany skórne występują też u osób młodszych. Niejednokrotnie jest to związane z wykonywanym zawodem lub uprawianym sportem (żeglarze, rolnicy).
Zmiany lokalizują się najczęściej na skórze twarzy i głowy (zwłaszcza na skroniach, uszach, czole, łysinie u mężczyzn), dłoni, rzadziej na podudziach albo przedramionach. Skóra jest sucha i łuszczy się, ma szarożółte zabarwienie, przebarwienia i odbarwienia, jest mało sprężysta, pokryta głębokimi zmarszczkami, pogrubiała przy nadmiernej ekspozycji na słońce lub ścieńczała w przypadku zmian starczych. W tak zmienionej skórze pojawiają się pojedyncze lub mnogie ogniska rogowacenia słonecznego. Wyglądają one jak suche zrogowacenia, czasami o nierównej powierzchni, zwykle o średnicy kilku milimetrów. Zrogowacenia przylegają ściśle do skóry, a w przypadku ich zdrapania obnaża się różowa, sącząca lub lekko krwawiąca powierzchnia. Wykwity takie mogą utrzymywać się wiele lat.
W części przypadków rozwijają się z nich raki podstawnokomórkowe lub kolczystokomórkowe. O przekształcaniu się rogowacenia słonecznego w nowotwór świadczy jego powiększanie się, naciekanie podstawy (obwódka zapalna, stwardnienie) i skłonność do krwawienia, pojawiająca się nawet po tak drobnym urazie, jak wytarcie skóry ręcznikiem.
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?
Pacjentowi zaleca się wizyty kontrolne zgodnie z zaleceniami lekarza. Zwykle obejmują one kontrole w okresie po zabiegu operacyjnym, a następnie co 3 miesiące w ciągu pierwszego roku oraz co 6 miesięcy w ciągu kolejnych lat. Ważne jest samobadanie, czyli oglądanie samodzielnie skóry przez pacjenta i w razie zauważenia niepokojących zmian niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza.
Ze względu na fakt, że promieniowanie słoneczne jest najważniejszym czynnikiem sprzyjającym powstawaniu raka skóry, głównym celem profilaktyki jest ograniczenie ekspozycji na UV, które powinno polegać na stosowaniu preparatów z filtrami przeciwsłonecznymi, ubrań ochronnych, ograniczeniu czasu spędzanego na wolnym powietrzu w godzinach największego nasłonecznienia i przebywanie w cieniu. W ciągu ostatnich 30 lat odkryto wiele mechanizmów mających wpływ na powstawanie różnych nowotworów skóry. Odkrycia te przyczyniły się do stworzenia środków ochronnych i chemioprewencyjnych, które zwiększają możliwości zapobiegania nowotworom.
Chemioprewencja to dziedzina powstała w wyniku oddziaływania wiedzy odnoszącej się do: kancerogenezy (powstawania komórek nowotworowych), biologii komórki, badań przesiewowych w kierunku raka lub wczesnego jego wykrywania. Na podstawie badań wiadomo, że selen chroni przed wystąpieniem raka podstawnokomórkowego, a retinoidy przed rogowaceniem słonecznym. Coraz popularniejszą formą zapobiegania nowotworom skóry jest zażywanie polifenoli (zawartych np. w zielonej herbacie), które mają właściwości antyoksydacyjne.
Najważniejszym elementem profilaktyki raka skóry jest unikanie promieniowania UV i maksymalne skrócenie czasu ekspozycji skóry na bezpośrednie promieniowanie słoneczne. Stosowanie preparatów przeciwsłonecznych jako pierwszej linii obrony przeciwnowotworowej oparte jest na wynikach kontrolowanych badań przeprowadzonych u pacjentów z dużym ryzykiem rozwoju raka, które wykazały, że codzienne używanie produktów o szerokim spektrum ochrony zmniejszyło liczbę zmian typu rogowacenia słonecznego.