U nas zapłacisz kartą
Zdjęcia stanów przedrakowych skóry - Piękno w Diagnozie i Zapobieganiu
Raki skóry – charakterystyka, przyczyny, leczenie
Rodzaje i przyczyny występowaniaRak skóry bardzo często rozwija się na tkankach, na których wcześniej wystąpiły stany przedrakowe skóry. Choć dotychczas zwykle atakował osoby powyżej 60. roku życia, z najnowszych badań wynika, że obecnie diagnozuje się go u coraz młodszych pacjentów. W zależności od postaci, w jakiej występuje (podstawnokomórkowa lub kolczystokomórkowa), może dawać zupełnie różne objawy.Do jego przyczyn należą nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV, czynniki chemiczne (np. pochodne ropy naftowej, środki ochrony roślin) lub czynniki mechaniczne (np. drażnienie błony śluzowej u palaczy). Raki skóry znacznie częściej dotykają również osób o obniżonej odporności.
Rak podstawnokomórkowyWystępuje w postaci przezroczystego, białawego lub upigmentowanego guzka o błyszczącej i gładkiej powierzchni, najczęściej na twarzy, nosie, małżowinie usznej, szyi lub dłoni. Jest nowotworem miejscowo złośliwym, co oznacza, że może naciekać na okoliczne tkanki oraz narządy i niszczyć je, jednak nie ma zdolności tworzenia przerzutów. W przypadku szybkiego rozpoznania i wdrożenia leczenia nie stanowi ryzyka dla życia pacjenta.Podstawowym sposobem leczenia jest chirurgiczne usunięcie zmiany wraz ze szczegółową oceną, czy na pewno została ona wycięta w całości. Każdorazowo przeprowadza się także badanie histopatologiczne usuniętego guzka.
Rak kolczystokomórkowyTen rodzaj raka skóry może objawiać się zmianami o różnym charakterze, jednak najczęściej przyjmuje postać brodawkowatych, nierzadko pokrytych strupem owrzodzeń, które łuszczą się i rogowacieją. Zazwyczaj umiejscowione są one w okolicach twarzy, małżowin usznych, skóry głowy, dłoni, prącia lub sromu. Rak kolczystokomórkowy cechuje się znaczą złośliwością i dużą skłonnością do niszczenia okolicznych tkanek oraz narządów na skutek naciekania. Jest groźniejszy od raka podstawnokomórkowego, ponieważ może tworzyć przerzuty.Podstawą leczenie, podobnie jak w przypadku raka podstawnokomórkowego, jest chirurgiczne usunięcie zmiany (z zachowaniem marginesu zdrowej skóry) oraz pozabiegowe badanie histopatologiczne. W przypadku dużych zmian w miejscu, z którego zostały usunięte, może być konieczne przeprowadzenie zabiegu plastyki lub przeszczepu skóry. U osób ze stwierdzonymi przerzutami do innych narządów stosuje się także radioterapię lub chemioterapię.
Raki skóry - objawy
Rozpoznanie raka kolczystokomórkowego można ustalić na podstawie obecności rozwijającego się powoli pojedynczego guza lub owrzodzenia o nacieczonej podstawie i wyniosłych brzegach. Może też być wykwitem przypominającym bliznę. Owrzodzenie i krwawienie zmiany to objawy późne, które występują w zmianach nowotworowych o znacznym zaawansowaniu. Objawem świadczącym o zaawansowaniu choroby mogą być również stwierdzone przerzuty w węzłach chłonnych regionalnych (w okolicy pachowej – przy zmianach na kończynach górnych, w okolicy pachwinowej – przy zmianach na kończynach dolnych, w węzłach chłonnych szyjnych – przy zmianach w obrębie głowy i szyi).
W przypadku wystąpienia powyższych objawów należy się zgłosić do lekarza rodzinnego, dermatologa w miejscu zamieszkania lub do Regionalnego Centrum Onkologicznego w mieście wojewódzkim.
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?
Pacjentowi zaleca się wizyty kontrolne zgodnie z zaleceniami lekarza. Zwykle obejmują one kontrole w okresie po zabiegu operacyjnym, a następnie co 3 miesiące w ciągu pierwszego roku oraz co 6 miesięcy w ciągu kolejnych lat. Ważne jest samobadanie, czyli oglądanie samodzielnie skóry przez pacjenta i w razie zauważenia niepokojących zmian niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza.
Ze względu na fakt, że promieniowanie słoneczne jest najważniejszym czynnikiem sprzyjającym powstawaniu raka skóry, głównym celem profilaktyki jest ograniczenie ekspozycji na UV, które powinno polegać na stosowaniu preparatów z filtrami przeciwsłonecznymi, ubrań ochronnych, ograniczeniu czasu spędzanego na wolnym powietrzu w godzinach największego nasłonecznienia i przebywanie w cieniu. W ciągu ostatnich 30 lat odkryto wiele mechanizmów mających wpływ na powstawanie różnych nowotworów skóry. Odkrycia te przyczyniły się do stworzenia środków ochronnych i chemioprewencyjnych, które zwiększają możliwości zapobiegania nowotworom.
Chemioprewencja to dziedzina powstała w wyniku oddziaływania wiedzy odnoszącej się do: kancerogenezy (powstawania komórek nowotworowych), biologii komórki, badań przesiewowych w kierunku raka lub wczesnego jego wykrywania. Na podstawie badań wiadomo, że selen chroni przed wystąpieniem raka podstawnokomórkowego, a retinoidy przed rogowaceniem słonecznym. Coraz popularniejszą formą zapobiegania nowotworom skóry jest zażywanie polifenoli (zawartych np. w zielonej herbacie), które mają właściwości antyoksydacyjne.
Najważniejszym elementem profilaktyki raka skóry jest unikanie promieniowania UV i maksymalne skrócenie czasu ekspozycji skóry na bezpośrednie promieniowanie słoneczne. Stosowanie preparatów przeciwsłonecznych jako pierwszej linii obrony przeciwnowotworowej oparte jest na wynikach kontrolowanych badań przeprowadzonych u pacjentów z dużym ryzykiem rozwoju raka, które wykazały, że codzienne używanie produktów o szerokim spektrum ochrony zmniejszyło liczbę zmian typu rogowacenia słonecznego.