Przyczyny i Rozwiązania Swędzenia Głowy po Przedłużaniu Włosów

Dlaczego swędzi skóra głowy?

Świąd skóry głowy jest dość powszechną dolegliwością, z którą pacjenci zgłaszają się w pierwszej kolejności do dermatologa. Bez względu na to, czy świąd skóry głowy występuje bez dodatkowych objawów, czy też towarzyszą mu zaczerwienienie, pieczenie, łuszczenie się naskórka, plamy, czy krostki, nigdy nie należy go lekceważyć.

Swędzenie skóry głowy może bowiem niekiedy wskazywać na schorzenia o różnym podłożu, wymagające interwencji lekarza. Przyczynami swędzenia skóry głowy mogą być zarówno choroby skóry, jak i dolegliwości ogólnoustrojowe, czy zaburzenia psychiczne.

Zdarza się jednak również, że ma ono charakter idiopatyczny, czyli pojawia się bez wyraźnej przyczyny.

Od czego swędzi skóra głowy? Wśród częstych przyczyn wymienić można:

  • łupież, czyli odmianę grzybicy skóry głowy fachowo określanej łojotokowym zapaleniem skóry,
  • inne formy grzybicy skóry głowy, którym towarzyszy świąd, a niekiedy też wypadanie włosów, łuszczenie się naskórka, podrażnienia w okolicach zmian,
  • łuszczyca – świądowi towarzyszy wypadanie włosów, pieczenie skóry, zaczerwienione plamy pokryte warstwą łuszczącego się naskórka, które poza obszarem głowy mogą również atakować kolana, łokcie, stopy, plecy, czy dłonie,
  • łysienie bliznowaciejące – dość rzadka odmiana łysienia, objawiająca się wypadaniem włosów, uporczywym świądem, pieczeniem i stanem zapalnym,
  • nadmierne przesuszenie – sucha swędząca skóra głowy może być efektem niewłaściwej pielęgnacji,
  • choroby neurologiczne i schorzenia na tle psychicznym,
  • nieodpowiednia higiena i pielęgnacja skóry głowy, używanie źle dobranych kosmetyków,
  • uczulenie na składniki kosmetyków do pielęgnacji skóry głowy, bądź podrażnienie spowodowane związkami chemicznymi obecnymi w preparatach fryzjerskich, np. farbach do włosów,
  • atopowe zapalenie skóry (AZS) – objawia się świądem skóry, łuszczącymi się zmiany, zaczerwienieniem i przesuszeniem. Schorzenie to należy do przewlekłych alergicznych chorób skóry, głównie o podłożu genetycznym, ale nie bez wpływu czynników psychologicznych (np. w postaci silnego stresu),
  • wszawica,
  • zapalenie mieszków włosowych, do którego przyczyniają się bakterie. Poza swędzeniem głowy na skórze mogą pojawić się krostki z ropą i zaczerwienie, a niekiedy dolegliwości bólowe.

Wszy i świerzb

Przyczyną swędzenia głowy bywają choroby pasożytnicze: wszawica oraz świerzb.

Świąd głowy jest głównym objawem wszawicy, czyli zakażenia skóry spowodowanego działaniem wszy głowowej. Wszy rozmnażają się na owłosionej skórze głowy, a do włosów przymocowując swoje jaja.


Jaja wszy (gnidy), fot. Adobe Stock

Po ukłuciach owadów (wszy żywią się krwią) na skórze pojawiają się rumieniowe swędzące grudki. Najczęściej wszy i gnidy można znaleźć za małżowinami usznymi. Leczenie polega na zastosowaniu preparatów z:

  • permetryną (szampon) - niszczy wszy i gnidy, preparat pozostawia się głowie na 10 minut, kurację należy powtórzyć po kilku dniach.
  • dimetykonem - preparat zwalcza wszy i gnidy, należy pozostawić go na włosach przez 1 godzinę, a po kilku dniach kurację powtórzyć.

Świąd skóry głowy to również główny objaw świerzbu - zakaźnej choroby wywołanej świerzbowcem ludzkim. Oprócz swędzenia głowy (głównie nocą i wieczorem) występują zmiany skórne: grudki z charakterystyczną zmianą w postaci tunelu łączącego grudki. Świerzb może być rozpoznany tylko w badaniu mikroskopowym. Leczenie świądu głowy w tym przypadku polega na stosowaniu:

  • permetryny (szampon),
  • leków przeciwhistaminowych,
  • emolientów.

Warto dodać, że o ile wszawica dotyczy przede wszystkim dzieci uczęszczających do żłobków, przedszkoli, mieszkających w domach dziecka, o tyle świerzb rozwija się głównie u osób nie zachowujących higieny (np. bezdomnych).

Leczenie problemu

Aby pozbyć się problemu, należy odnaleźć jego przyczynę. Warto zacząć od zmiany kosmetyków pielęgnacyjnych do włosów. Być może szampon, który stosujemy, zbyt mocno przesusza skórę głowy, co powoduje swędzenie.

Równowagę skóry mogą zakłócać również agresywne zabiegi stylizacyjne, np. suszenie włosów zbyt gorącym powietrzem, farbowanie, prostowanie. W tej sytuacji kondycja skóry nie poprawi się, dopóki nie ograniczymy lub nie zaprzestaniemy wykonywania tych zabiegów.

Jeśli jednak to nie pomaga, konieczna jest wizyta u dermatologa. Lekarz oceni, czy pacjent nie zmaga się z chorobą skóry. Często może nią być łojotokowe zapalenie skóry, które powoduje uporczywy świąd i występowanie czerwonych, łuszczących się plam na ciele. Gdy zdiagnozuje problem, przepisze leki sterydowe, maści lub specjalne kosmetyki zawierające siarkę i selen, które pozwolą wyeliminować problem.

Co stosować na swędzenie skóry głowy?

Oczywiście kluczowe jest wspomniane już leczenie przyczynowe. W przypadku nieustępujących objawów o znacznym nasileniu powinniśmy udać się do dermatologa, który stwierdzi istnienie lub brak schorzeń dermatologicznych.

Zapamiętaj: Świąd skóry głowy jest spotykany dość powszechnie. Szacuje się, że zjawisko to może dotyczyć nawet 25% całej populacji – pojawia się w równym stopniu u kobiet, jak i u mężczyzn.

Doraźną ulgę w swędzeniu skóry głowy można również osiągnąć przez stosowanie środków przeciwświądowych w postaci maści, kremu czy sprayu z glikokortykosteroidami lub lekami przeciwhistaminowymi (przeciwalergicznymi), część z nich jest dostępna bez recepty. Jeśli przyczyną jest tylko nadmierna suchość warto rozważyć terapię z zastosowaniem preparatów nawilżająco-natłuszczających, zwanych emolientami, które łagodzą dolegliwości świądowe i doskonale odbudowują barierę ochronną skóry, przywracając jej prawidłowy stopień nawilżenia. Istotne jest ponadto utrzymywanie właściwego poziomu higieny skóry owłosionej głowy (odpowiednio częste mycie, najlepiej delikatnymi szamponami hipoalergicznymi).

Swędzenie skóry głowy jest bardzo rozpowszechnionym objawem oraz bardzo uciążliwym, mogącym prowadzić do znacznego obniżenia jakości życia pacjenta. Dlatego tak ważne jest znalezienie przyczyny, które jest kluczowe w pozbyciu się problemu.

Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski, PZWL, Warszawa 2005
Dermatologia pediatryczna, W.L. Weston, J.G. Morelli, Edra Urban & Partner, Wrocław 2018, wyd. 2
Dermatologia w praktyce. Część 1, Magdalena Czarnecka-Operacz, PZWL, Warszawa 2018
mp.pl

  • zdrowego stylu życia,
  • ciąża i połóg,
  • zdrowy rozwój dziecka,
  • sprawność, mobilność i suplementacja
  • relaks, stres i psychologia,
  • zapobieganie i leczenie raka.

Swędzenie skóry głowy – leczenie

Leczenie jest uzależnione od przyczyny.

  • Jeśli winowajcą jest kosmetyk, należy go odstawić i zastąpić delikatniejszym produktem oraz pamiętać by zawsze dobrze wypłukiwać szampon, najlepiej letnią wodą.
  • Leczenie łupieżu sprowadza się najczęściej do stosowania preparatów przeciwgrzybiczych np. szampon z ketokonazolem lub/oraz pozbycie się innych czynników wywołujących. Jeśli przyczyną jest grzybica dermatolog przepisze nam leki przeciwgrzybicze np. cyklopiroksolamine, ketokonazol, ekonazol.
  • Leczenie łuszczycy obejmuje leczenie miejscowe m.in glikokortykosteroidami, analogami wit D, retinoidami, kwasem salicylowym a także leczenie ogólne fototerapią, metotreksatem (spowalniającymi namnażanie się szybko dzielących się komórek skóry), cyklosporyną A (hamującą układ odpornościowy), oraz lekami biologicznymi.
  • Podstawą leczenia atopowego zapalenia skóry jest wyeliminowanie alergenu oraz leczenie glikokortykosteroidami, lekami przeciwhistaminowymi. Niezwykle istotne jest odpowiednie nawilżanie i natłuszczanie skóry.
    Leczenie zapalenie mieszków włosowych o etiologii bakteryjnej polega na stosowaniu antybiotyków miejscowo, takich jak mupirocyna, kwas fusydowy czy retapamulina.
  • Niedoczynność tarczycy leczy się syntetyczną lewotyroksyną – hormonem identycznym jak ten produkowany przez tarczycę.
  • Jeśli swędzenie skóry głowy ma charakter psychiczny pomocna jest psychoterapia oraz standardowe leczenie chorób psychicznych np. lekami przeciwpsychotycznymi.

Może powstawać w samej skórze pleców, najczęściej w wyniku zapalenia lub innych zmian skórnych, może powstawać w wyniku uszkodzenia nerwów obwodowych, w ośrodkowym układzie nerwowym mózgu lub towarzyszyć zaburzeniom psychicznym.

Czytaj dalej...

Bo występują typowe lokalizacje na przykład dla zmian łuszczycowych czy grzybiczych, w tych samych obszarach pojawiać się mogą dolegliwości związane z alergią pokarmową, wypryskiem kontaktowym alergicznym i niealergicznym , a także wymienionymi wyżej chorobami wewnętrznymi.

Czytaj dalej...

Receptorami świądu są zakończenia włókien nerwowych typu C, które ulegają pobudzeniu pod wpływem substancji syntezowanych w nadmiarze przez organizm ludzki w przebiegu rozlicznych schorzeń i zaburzeń.

Czytaj dalej...

Doraźną ulgę w swędzeniu skóry głowy można również osiągnąć przez stosowanie środków przeciwświądowych w postaci maści, kremu czy sprayu z glikokortykosteroidami lub lekami przeciwhistaminowymi przeciwalergicznymi , część z nich jest dostępna bez recepty.

Czytaj dalej...