U nas zapłacisz kartą
Swędzenie i łuszczenie się skóry - Przyczyny, Leczenie i Porady
Swędzenie skóry głowy – co powoduje nieprzyjemne objawy?
Dr n. med. Piotr Turkowski > Blog > Choroby włosów > Swędzenie skóry głowy – co powoduje nieprzyjemne objawy?
Istnieje wiele przyczyn tego zjawiska i na pewno każdy chociaż raz doświadczył tego nieprzyjemnego stanu. Niektóre powody świądu skóry głowy – łojotokowe zapalenie skóry, mają też wpływ na całą skórę, która się przetłuszcza. Inne stany – np. kontaktowe zapalenie skóry, wpływają na wrażliwą i suchą skórę głowy. Wyróżnia się też inne przyczyny swędzenia skóry głowy, które nie są zależne od typu skóry i włosów – np. wszawica.
- W przypadku łojotokowego zapalenia skóry etiologia schorzenia nie jest do końca znana. Uważa się jednak, że ma ona podłoże immunologiczne i wynika z dysfunkcji pracy gruczołów łojowych, które znajdują się obok mieszków włosowych. Objawy dodatkowo nasila występowania drożdżaków z rodzaju Malassezia.
- Podłoże swędzącej skóry głowy może też stanowić atopowe zapalenie skóry – choroba uwarunkowana genetycznie. Czynnikiem zaostrzającym objawy jest m.in. zanieczyszczenie środowiska, alergen pokarmowy, grzyby Malassezia lub Candida albicans czy czynniki psychiczne.
- Innym powodem świądu skóry głowy jest grzybica. W zależności od jej rodzaju obserwuje się ogniska łysienia, które są połączone z łuszczeniem powierzchni skóry, a także bolesne nacieki lub guzki zapalne z wydobywającą się treścią ropną.
- Dodatkowo przy swędzącej skórze głowy Pacjenci często podejrzewają u siebie łuszczycę. Objawia się ona charakterystycznymi zmianami skórnymi, które wynikają z zaburzonego procesu regeneracji naskórka. Wyróżniają się wyraźną granicą, czerwonym/ brunatnym kolorem i złuszczaniem się płatów naskórka z powierzchni zmiany.
- Inną przyczyną powodującą świąd głowy, jest alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Powodują je drobnocząsteczkowe hapteny, które przenikają do skóry i wywołują odpowiedź układu immunologicznego. Żeby pojawił się wyprysk, Pacjent musi mieć pewne predyspozycje do alergii kontaktowej na hapten. Może to być np. nikiel, formalina czy substancje zapachowe.
Wszy i świerzb
Przyczyną swędzenia głowy bywają choroby pasożytnicze: wszawica oraz świerzb.
Świąd głowy jest głównym objawem wszawicy, czyli zakażenia skóry spowodowanego działaniem wszy głowowej. Wszy rozmnażają się na owłosionej skórze głowy, a do włosów przymocowując swoje jaja.
Jaja wszy (gnidy), fot. Adobe Stock
Po ukłuciach owadów (wszy żywią się krwią) na skórze pojawiają się rumieniowe swędzące grudki. Najczęściej wszy i gnidy można znaleźć za małżowinami usznymi. Leczenie polega na zastosowaniu preparatów z:
- permetryną (szampon) - niszczy wszy i gnidy, preparat pozostawia się głowie na 10 minut, kurację należy powtórzyć po kilku dniach.
- dimetykonem - preparat zwalcza wszy i gnidy, należy pozostawić go na włosach przez 1 godzinę, a po kilku dniach kurację powtórzyć.
Świąd skóry głowy to również główny objaw świerzbu - zakaźnej choroby wywołanej świerzbowcem ludzkim. Oprócz swędzenia głowy (głównie nocą i wieczorem) występują zmiany skórne: grudki z charakterystyczną zmianą w postaci tunelu łączącego grudki. Świerzb może być rozpoznany tylko w badaniu mikroskopowym. Leczenie świądu głowy w tym przypadku polega na stosowaniu:
- permetryny (szampon),
- leków przeciwhistaminowych,
- emolientów.
Warto dodać, że o ile wszawica dotyczy przede wszystkim dzieci uczęszczających do żłobków, przedszkoli, mieszkających w domach dziecka, o tyle świerzb rozwija się głównie u osób nie zachowujących higieny (np. bezdomnych).
Łojotokowe zapalenie skóry
Swędzenie skóry głowy bardzo często wynika z łojotokowego zapalenia skóry. Szacuje się, że problem dotyczy nawet 16% ludzi. Inne objawy, oprócz świądu, to:
- pieczenie skóry,
- ból,
- uczucie kłucia lub ucisku skóry,
- zmniejszenie swędzenia po umyciu głowy szamponem.
Objawy łojotokowego zapalenia skóry mogą być mylące i przypominać inne schorzenia, np. łuszczycę, dlatego konieczne jest wykonanie trichoskopii. Jest to badanie skóry głowy i włosa, które pozwala obejrzeć zmiany w bardzo dużym powiększeniu.
W leczeniu swędzenia głowy i pozostałych symptomów stosuje się łagodne kosmetyki zawierające selen lub pyrytionian cynku oraz środki keratolityczne (usuwające martwy naskórek), zaś w poważniejszych przypadkach przepisane przez dermatologa preparaty przeciwgrzybicze (np. ketokonazol, cyklopiroksolamina ) i przeciwzapalne .