Przyczyny swędzenia skóry i wypadania włosów - Jak sobie z nimi poradzić?

Czym się charakteryzuje przesuszona skóra głowy?

Swędzenie skóry głowy to także objaw przesuszania skóry, które występuje bez wyraźnego łuszczenia się naskórka. Kłopot zwykle wynika z nieodpowiedniej pielęgnacji, działania czynników zewnętrznych, zmian hormonalnych. Przyczyną nadmiernej suchości skóry głowy są też choroby dotyczące zaburzenia budowy i czynności naskórka czy choroby ogólnoustrojowe. Szybka poprawa skóry głowy jest zauważana przy zastosowaniu dermokosmetycznych szamponów. Dodatkowym wsparciem w leczeniu tego schorzenia jest mezoterapia w gabinecie medycyny estetycznej.

Mieszek włosowy jest szczeliną w skórze, z której wyrasta włos (sprawdź budowę włosa tutaj). Każdy mieszek ma własny gruczoł łojowy, jaki produkuje sebum nawilżające skórę głowy. Na spodzie mieszka jest brodawka, a dookoła niej znajduje się macierz złożona z komórek włosowych. Komórki te stopniowo rosną i dojrzewają, aby przebić skórę jako nowy włos. Niestety czasem powstaje stan zapalny w obrębie mieszka włosowego. Wynika to z bakterii bytujących w skórze (bakterie paciorkowca ropnego i gronkowca złocistego). W efekcie pojawiają się ropne grudki, zaczerwienienie i świąd. W zależności od patogenu, w trakcie leczenia stosuje się różne antybiotyki i leki przeciwgrzybicze, które zaleca dermatolog.

Oznaki świądu

  • Wyraźna zmiana zachowania: nerwowość, niepokój, zdenerwowanie, skomlenie, ocieranie o meble, krzaki, tarzanie, kompulsywne, uporczywe drapanie
  • Zmiany dermatologiczne: strupy, rany, krosty, zaczerwienione miejsca, miejscowe wyłysienie, kropki na skórze. Pies próbując przynieść sobie ulgę w świądzie, może doprowadzić własną skórę do opłakanego stanu. Często tak mocno pies się drapie, że narusza powłokę skóry, co szybko prowadzi do wtórnych infekcji. Jak łatwo się domyślić, stan ten pogarsza samopoczucie zwierzaka
  • Ruchy głową: pochylanie, potrząsanie, ocieranie, drapanie się w skórę głowy
  • Wydzielina z uszu
  • Ukąszenie owadów: muchy, komary, meszki, osy. Ukąszenia insektów mogą powodować drobne zmiany skórne. Najczęściej krostka czy opuchnięcie szybko znikają samoczynnie, lecz jeśli zmiana się utrzymuje, a pies sygnalizuje świąd, należy skontaktować się z kliniką weterynaryjną
  • Ektopasożyty: inwazja pasożytów zewnętrznych może objawiać się silnym świądem. Do pasożytów zewnętrznych najczęściej atakujących psy należą pchły, kleszcze, świerzbowce (drążący i uszny), wszy, wszoły
  • Infekcje bakteryjne lub grzybiczne
  • Alergia: to jedna z najczęstszym, a zarazem najtrudniejsza do zidentyfikowania przyczyna świądu u psów. Układ immunologiczny psa może reagować uczuleniowo na: składniki karmy (białko zwierzęce, mleko, zboże, konserwanty, wzmacniacze smaku, barwniki, środki zapobiegające zbrylaniu), chemię domową, pyłki drzew i traw, środki ochrony roślin, roztocza, pleśń, rośliny leśne itp.
  • APZS (Atopowe Pchle Zapalenie Skóry) to przypadłość alergiczna, której przyczyną jest białko zawarte w ślinie pcheł
  • Reakcja na stres

Swędzenie głowy neurogenne

Swędzenie skóry głowy może być objawem chorób związanych z układem nerwowym: centralnym lub obwodowym. Do takiego rozpoznania skłania występowanie parestezji, niedoczulicy lub przeczulicy i innych objawów neurologicznych. Konieczne jest wykonanie podstawowych badań (morfologii, glukozy), a także badań neurologicznych (EMG, przewodnictwa nerwowego) i obrazowych, np. rezonansu magnetycznego.

Swędzenie głowy może też wynikać z cukrzycy, która z czasem prowadzi do uszkodzenia nerwów obwodowych (neuropatia cukrzycowa). Najczęściej jednak świąd dotyczy w tym przypadku dłoni i stóp.

Także półpasiec, który często ujawnia się na głowie, powoduje neuropatyczne swędzenie skóry. Ten rodzaj swędzenia może dotyczyć 1/3 pacjentów z półpaścem.

Aby wyleczyć swędzenie należy w powyższych przypadkach leczyć choroby podstawowe. Metody zależą od ustalonej przez lekarza przyczyny.

Wszy i świerzb

Przyczyną swędzenia głowy bywają choroby pasożytnicze: wszawica oraz świerzb.

Świąd głowy jest głównym objawem wszawicy, czyli zakażenia skóry spowodowanego działaniem wszy głowowej. Wszy rozmnażają się na owłosionej skórze głowy, a do włosów przymocowując swoje jaja.


Jaja wszy (gnidy), fot. Adobe Stock

Po ukłuciach owadów (wszy żywią się krwią) na skórze pojawiają się rumieniowe swędzące grudki. Najczęściej wszy i gnidy można znaleźć za małżowinami usznymi. Leczenie polega na zastosowaniu preparatów z:

  • permetryną (szampon) - niszczy wszy i gnidy, preparat pozostawia się głowie na 10 minut, kurację należy powtórzyć po kilku dniach.
  • dimetykonem - preparat zwalcza wszy i gnidy, należy pozostawić go na włosach przez 1 godzinę, a po kilku dniach kurację powtórzyć.

Świąd skóry głowy to również główny objaw świerzbu - zakaźnej choroby wywołanej świerzbowcem ludzkim. Oprócz swędzenia głowy (głównie nocą i wieczorem) występują zmiany skórne: grudki z charakterystyczną zmianą w postaci tunelu łączącego grudki. Świerzb może być rozpoznany tylko w badaniu mikroskopowym. Leczenie świądu głowy w tym przypadku polega na stosowaniu:

  • permetryny (szampon),
  • leków przeciwhistaminowych,
  • emolientów.

Warto dodać, że o ile wszawica dotyczy przede wszystkim dzieci uczęszczających do żłobków, przedszkoli, mieszkających w domach dziecka, o tyle świerzb rozwija się głównie u osób nie zachowujących higieny (np. bezdomnych).

Na czym polega przebieg łuszczycy?

To przewlekła choroba zapalna skóry o podłożu autoimmunologicznym. Na pogorszenie kondycji skóry wpływają grzyby Malassezia, a samo schorzenie związane jest z niewłaściwym funkcjonowaniem układu odpornościowego. Prawidłowy cykl komórkowy w skórze trwa równo 28 dni. W tym czasie komórki skóry powstają, dojrzewają i obumierają i naturalnie się złuszczają. W łuszczycy układ odpornościowy sygnalizuje znacznie wcześniej, aby skrócić cały proces do 3-4 dni. Nowe komórki dojrzewają więc bardzo szybko, a stare nie nadążają się złuszczać. W efekcie na skórze powstaje gruba warstwa martwych komórek w formie łusek. Objawem są czerwone, łuszczące się, swędzące ogniska zapalne na skórze, które pokrywa srebrzysta łuska. Po zdrapaniu łuski odpadają w formie cienkich płatków i uwydatniają lśniącą powierzchnię.

W większości przypadków w trakcie leczenia łuszczycy stosuje się terapię zewnętrzną, która usuwa nadmierną warstwę łusek i hamuje nadmierną produkcję nowych komórek naskórka. Ważne jest też systematyczne nawilżanie i natłuszczanie skóry głowy, aby zapobiegać mikrouszkodzeniom skóry.

Doraźną ulgę w swędzeniu skóry głowy można również osiągnąć przez stosowanie środków przeciwświądowych w postaci maści, kremu czy sprayu z glikokortykosteroidami lub lekami przeciwhistaminowymi przeciwalergicznymi , część z nich jest dostępna bez recepty.

Czytaj dalej...

Swędzenie skóry zarówno o charakterze uogólnionym, jak i zlokalizowane w konkretnym miejscu na skórze niekoniecznie w bezpośrednim sąsiedztwie guza lub w konkretnej lokalizacji na ciele może zwiastować nowotwór.

Czytaj dalej...

Swędzenie skóry nóg , swędzenie łydek czy pleców może oznaczać reakcję nadwrażliwości na leki zarówno substancje czynne jak i pomocnicze , być efektem depilacji, zapalenia mieszków włosowych czy przesuszonej skóry.

Czytaj dalej...

Kąpiel taka powinna trwać kilkanaście minut, by ocet zdążył zadziałać na swędzącą skórę, nie powinna jednak przekraczać pół godziny, ponieważ długa kąpiel wysusza skórę i może w konsekwencji wzmóc świąd.

Czytaj dalej...