U nas zapłacisz kartą
Szkarlatyna - Objawy, Luszczenie się Skóry i Metody Leczenia
Jak wygląda przebieg szkarlatyny?
Okres wylęgania płonicy jest krótki i zależy od intensywności zainfekowania oraz drogi wniknięcia bakterii do organizmu. Zazwyczaj pierwsze objawy pojawiają się od 2 do 5 dni od zakażenia. Początkowo obserwuje się nagły wzrost temperatury ciała nawet do 40˚C, osłabienie, bóle brzucha, osłabienie oraz silny ból gardła. W drugiej dobie objawów najczęściej pojawia się wysypka, która ma charakter drobnoplamistych zmian skórnych (porównuje się ją do śladów po uderzeniu szczoteczką). Zazwyczaj w 4–5 dniu trwania choroby obserwuje się żywo różowy język z widocznymi brodawkami (przypominający truskawkę lub malinę). Po około 7 dniach obserwuje się złuszczanie skóry twarzy, po 14 dniach skóra tułowia a po około 3 tygodniach widoczne jest złuszczanie skóry dłoni i stóp.
Objawy szkarlatyny u dorosłych często są podobne do tych, które występują, gdy chorują dzieci.
- gorączka – w przypadku płonicy charakteryzuje się ostrym początkiem, a temperatura ciała gwałtownie wzrasta nawet do 40˚C,
- osutka skórna – pojawia się zazwyczaj w drugiej dobie choroby i ma postać drobnoplamistych zmian skórnych przypominających ślady po uderzeniu szczoteczką, wysypka skórna występuje na całym ciele, z wyjątkiem tzw. trójkąta Fiłatowa, czyli obszaru pomiędzy nosem a brodą, osutka skórna najlepiej widoczna jest na twarzy, pośladkach oraz w okolicy pachowej i pachwinowej,
- wymioty, biegunka, bóle brzucha – częściej występują u dzieci niż dorosłych,
- „język malinowy” – język jest żywo czerwony lub różowy z widocznymi brodawkami, co razem daje obraz przypominający owoc maliny lub truskawki, początkowo może pojawić się biały nalot na języku, który stopniowo zanika,
- zmiany na błonach śluzowych jamy ustnej – żywoczerwone lub krwotoczne plamki na podniebieniu miękkim i łukach gardłowych, niekiedy zmiany mogą się zlewać ze sobą, w przypadku szkarlatyny przebiegającej z anginą obserwuje się początkowo obrzęknięte i zaczerwienione migdałki podniebienne, a następnie białawe naloty na ich powierzchni, dodatkowo może wystąpić zapalenie węzłów chłonnych,
- złuszczanie się naskórka – po 7 dniach od początku choroby skóra zaczyna się łuszczyć na twarzy, po 2 tygodniach na tułowiu, a po 3 tygodniach obserwuje się drobnopłatowe złuszczanie się naskórka dłoni i stóp, objaw złuszczania nie występuje jednak w każdym przypadku osoby z płonicą.
Powikłania po szkarlatynie
Szkarlatyna najczęściej nie powoduje powstawania groźnych powikłań, choć w ostrzejszym przebiegu choroby obserwuje się czasem zapalenie ucha środkowego, mięśnia sercowego, wątroby lub stawów. W większości przypadków objawy stopniowo ustępują w ciągu kilku dni, a najdłużej utrzymuje się złuszczanie się naskórka. Powikłania szkarlatyny po nieprawidłowym leczeniu (lub jego braku) takie jak gorączka reumatyczna zdarzają się już wyjątkowo rzadko.
Reakcją na infekcje wirusowe lub bakteryjne może być także kłębuszkowe zapalenie nerek, które jest efektem walki organizmu z paciorkowcami (w przypadku szkarlatyny) lub np. pneumokokami czy gronkowcami (w przypadku innych infekcji). Choroba ta najczęściej przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie.
Co ciekawe, na szkarlatynę można zachorować kilka razy, jednak nie więcej niż trzy, gdyż są trzy typy toksyny bakteryjnej.
Data publikacji: 31.08.2023
Data aktualizacji: 15.02.2024
Bibliografia
- W. Hryniewicz, P. Albrecht, A. Radzikowski, Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego, Warszawa 2016, www.antybiotyki.edu.pl/pdf/Rekomendacje2016.pdf.
- L.Szenborn, Płonica, „ Pediatria po Dyplomie", nr 06, 2012.
Łuszczenie skóry w wyniku przesuszenia
Kiedy skóra twarzy łuszczy się i przesusza, musimy zwrócić szczególną uwagę na codzienny sposób jej pielęgnacji. Zdecydowanie należy unikać w tym przypadku wysuszających i drażniących kosmetyków na bazie alkoholu lub mydła, częstych kąpieli z użyciem silnych i perfumowanych kosmetyków oczyszczających, a także opalania się na słońcu lub w solarium. Jeżeli przyczyną przesuszania i łuszczenia się skóry na twarzy jest niewłaściwa pielęgnacja, powinniśmy przede wszystkim sięgnąć po dostępne w aptekach preparaty emoliencyjne – to znaczy kremy lub płyny, które dostarczają skórze lipidów, a tym samym wzmacniają jej naturalną barierę ochronną. Warto też regularnie stosować odżywczą i nawilżającą maseczkę do twarzy, która pomoże skórze szybciej się zregenerować, np. maskę mineralną Vichy. Nieestetycznych łusek na twarzy najszybciej pozbędziesz się stosując delikatny peeling – pamiętaj jednak, by w przypadku suchej, cienkiej i delikatnej skóry, nie pocierać nim za mocno naskórka i nie wykonywać go zbyt często. Zamiast peelingu mechanicznego (z drobinkami ściernymi) możesz też użyć łagodnego peelingu z kwasami bądź enzymatycznego.
- łuszczyca – choroba uwarunkowana genetycznie o podłożu autoimmunologicznym, jej charakterystycznymi objawami są ciemnoczerwone bądź brunatne łuszczące się grudki i krostki na twarzy, kolanach, łokciach i głowie,
- grzybica – łuszczeniu towarzyszy zwykle stan zapalny skóry i silne zaczerwienienie, a także pęcherzyki pojawiające się wokół złuszczających się miejsc na skórze,
- atopowe zapalenie skóry – jest to najczęstsza alergiczna choroba skóry o charakterze zapalnym, objawiająca się silnym świądem, zaczerwienieniem i łuszczeniem się skóry,
- wyprysk kontaktowy – kontaktowe zapalenie skóry spowodowane kontaktem z alergenem bądź czynnikiem podrażniającym.
Warto też wiedzieć, że łuszczenie się skóry może mieć związek z chorobami innymi niż dermatologiczne, przede wszystkim tarczycy (niedoczynność) czy wątroby (np. cholestaza u kobiet w ciąży). Każde podejrzane łuszczenie się skóry powinno być skonsultowane z lekarzem.
Szkarlatyna u dorosłych. Czy można się zarazić?
Choć szkarlatyna uznawana jest za chorobę, na którą zapadają głównie dzieci, dorosły także może się zarazić. Płonica u dorosłych zazwyczaj ma ostrzejszy przebieg niż u dzieci. Najczęściej obserwuje się ostry początek objawów, który jednak rzadko prowadzi do powstawania powikłań. Do najczęstszych symptomów szkarlatyny u dorosłych należą gorączka, ból gardła i wysypka skórna. W rzadkich przypadkach, przy skrajnie ostrym przebiegu choroby, może dojść do uszkodzenia wątroby, zapalenia mięśnia sercowego lub nerek. Niekiedy powikłaniem nieleczonej płonicy może być ropień okołomigdałkowy, zapalenie ucha środkowego lub zatok.
Szkarlatyna w ciąży
Kobiety w ciąży chore na płonicę powinny być pod stałą opieką lekarza. Szkarlatyna nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla kobiety w ciąży i dziecka. Stosuje się tu podobną kurację, jak u pozostałych osób, czyli antybiotykoterapię oraz leki łagodzące objawy chorobowe.
