U nas zapłacisz kartą
Szkarlatyna - Objawy, Luszczenie się Skóry i Metody Leczenia
Chorują dzieci w przedszkolach
Chorują najczęściej dzieci pomiędzy 2. a 10. rokiem życia, nie oznacza to jednak, że starsze dzieci i osoby dorosłe są zupełnie bezpieczni. Niestety u dorosłych objawy są bardziej nasilone i uciążliwe oraz długotrwałe. Nie ma też konkretnych danych mówiących o możliwych wadach płodu, jeśli zarażona zostanie kobieta w ciąży. Sugeruje to, że wirus nie zagraża ciężarnym, zalecana jest jednak dodatkowa ostrożność przy kontakcie z osobą zarażoną.
Przebieg choroby zwykle rozpoczyna się ogólnym rozbiciem, bólami mięśni i stanem podgorączkowym lub gorączką trwającą 1-2 dni, może też wystąpić bardzo wysoka temperatura ciała, utrzymująca się dłużej niż dwa dni. Rzadko obserwowane są biegunka i wymioty. Następnie pojawia się ból gardła i pęcherzyki otoczone czerwoną obwódką na łukach podniebiennych (herpangina).
Pęcherzyki mogą być wypełnione przezroczystym lub mlecznym płynem, łatwo pękają i pozostawiają po sobie zmiany przypominające afty. Wysypka ma postać plamek, grudek i pęcherzyków wypełnionych płynem (analogicznie do zmian w jamie ustnej). Może występować na całym ciele, ale przede wszystkim zajmuje dłonie, stopy i usta. U niemowląt często pojawia się w okolicy okołopieluszkowej. W zasadzie im bliżej tułowia i głowy, tym mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia wysypki, a skóra owłosiona głowy niemal nigdy nie jest zajęta, inaczej niż w przypadku ospy wietrznej, kiedy to pęcherzyki pojawiają się często na głowie i całym tułowiu.
Wysypka zwykle ustępuje do tygodnia, czasem po 10 dniach. Zmiany mogą być swędzące, choć nie jest to zbyt częste, niekiedy są niestety bardzo bolesne – szczególnie na skórze w okolicy opuszków palców i pod paznokciami. Charakterystyczne dla choroby jest łuszczenie się skóry na dłoniach i stopach oraz zmiany na paznokciach, łącznie z ich rozwarstwianiem i łuszczeniem się całych płytek paznokciowych. Objawy te pojawiają się dość późno, średnio ok 1,5 miesiąca po infekcji, kiedy to wszyscy zdążyli już zapomnieć o nieprzyjemnym wirusie.
Powikłania po szkarlatynie
Szkarlatyna najczęściej nie powoduje powstawania groźnych powikłań, choć w ostrzejszym przebiegu choroby obserwuje się czasem zapalenie ucha środkowego, mięśnia sercowego, wątroby lub stawów. W większości przypadków objawy stopniowo ustępują w ciągu kilku dni, a najdłużej utrzymuje się złuszczanie się naskórka. Powikłania szkarlatyny po nieprawidłowym leczeniu (lub jego braku) takie jak gorączka reumatyczna zdarzają się już wyjątkowo rzadko.
Reakcją na infekcje wirusowe lub bakteryjne może być także kłębuszkowe zapalenie nerek, które jest efektem walki organizmu z paciorkowcami (w przypadku szkarlatyny) lub np. pneumokokami czy gronkowcami (w przypadku innych infekcji). Choroba ta najczęściej przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie.
Co ciekawe, na szkarlatynę można zachorować kilka razy, jednak nie więcej niż trzy, gdyż są trzy typy toksyny bakteryjnej.
Data publikacji: 31.08.2023
Data aktualizacji: 15.02.2024
Bibliografia
- W. Hryniewicz, P. Albrecht, A. Radzikowski, Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego, Warszawa 2016, www.antybiotyki.edu.pl/pdf/Rekomendacje2016.pdf.
- L.Szenborn, Płonica, „ Pediatria po Dyplomie", nr 06, 2012.
Jak przebiega leczenie szkarlatyny?
Polega ono na zastosowaniu antybiotyku (fenoksymetylopenicyliny), po którym chory przestaje zarażać w ciągu 24 godzin. Należy ściśle przestrzegać zaleceń lekarskich dotyczących stosowania zapisanego leku i nie skracać okresu jego stosowania, ponieważ może to doprowadzić do wytworzenia nosicielstwa paciorkowców. Fenoksymetylopenicylinę stosuje się 2 razy dziennie przez 10 dni. Dodatkowo stosuje się leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i obniżające temperaturę. Należy pamiętać o odpowiednim nawodnieniu, aby zapobiec odwodnieniu organizmu. Leczenie zazwyczaj prowadzone jest w domu, choć w przypadku ciężkiego przebiegu, zwłaszcza u dzieci oraz wystąpienia powikłań, chorego kieruje się do szpitala.
Wyleczenie szkarlatyny domowymi sposobami nie jest możliwe i może doprowadzić do groźnych powikłań.
Jak chronić się przed zachorowaniem?
Jedynym sposobem zapobiegania jest unikanie kontaktu z osobami chorymi. Chorzy powinni być izolowani przez 24 godziny od rozpoczęcia leczenia właściwym antybiotykiem.
Szkarlatyna w pytaniach i odpowiedziach
Zobacz także
Gorączka trzydniowa (rumień nagły, tzw. szósta choroba) Gorączka trzydniowa to częsta, łagodnie przebiegająca wysypkowa choroba zakaźna niemowląt i najmłodszych dzieci (ok. 90% w pierwszych 2 latach życia), bardzo rzadko po 4. roku życia.
Różyczka Najczęściej na różyczkę chorują dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, ale chorować mogą także osoby dorosłe.
Ospa wietrzna Ospa wietrzna jest najczęstszą chorobą zakaźną wieku dziecięcego. Szacuje się, że zakażonych jest nawet do 95% populacji.
Leczenie w zakażeniach paciorkowcowych Około półtora tygodnia temu u mojej 5-letniej córki pojawiła się drobna wysypka po wewnętrznych stronach obydwu ud. 3 dni temu Gabrysia zaczęła uskarżać się na ból gardła, a cały język został pokryty białym nalotem. Udałam się do lekarza na ostry dyżur. Pani doktor postawiła diagnozę: ostre zapalenie gardła o charakterze anginowym i przepisała Sumamed. Ale ja podejrzewam szkarlatynę. Co powinnam zrobić?
Leczenie szkarlatyny
Po skutecznym wykryciu zakażenia szkarlatyną, przeprowadza się jej leczenie poprzez podawanie antybiotyku z grupy penicylin. Leczenie trwa zwykłe około 10 dni i jest prowadzone w domu. Rzadko kiedy dochodzi do na tyle mocnego pogorszenia się stanu zdrowia, aby konieczna była hospitalizacja.
Dzieci, u których przeprowadzane jest leczenie szkarlatyny, powinny być całkowicie izolowane od zdrowych. Aby nie rozprzestrzeniać choroby, zarażone dziecko nie powinno kontaktować się fizycznie z innymi dziećmi przez okres minimum 24 godzin od momentu rozpoczęcia terapii antybiotykowej, choć dla bezpieczeństwa przyjmuje się okres około jednego tygodnia. W tym czasie choroba powinna zostać już trwale wygaszona i nie powinna zagrażać innym dzieciom w otoczeniu chorego.
