U nas zapłacisz kartą
Testosteron a pryszcze - Mit czy rzeczywistość?
Hormony a trądzik
Jak już wspomniano, różnego rodzaju zaburzenia gospodarki hormonalnej wpływają na wzrost lub nagły spadek stężenia hormonów płciowych. To z kolei przekłada się na zwiększoną aktywność gruczołów łojowych i w efekcie nadprodukcję sebum, czego wynikiem są wykwity na skórze. Hormony płciowe, które w większym lub mniejszym stopniu mogą mieć wpływ na pojawianie się zmian na skórze, to:
- androgeny – to męskie hormony płciowe, które w mniejszych ilościach występują również u kobiet. Zalicza się do nich testosteron, dihydrotestosteron, androstendion oraz dehydroepiandrostendion (DHEA),
- testosteron – jeden z androgenów, męskich hormonów płciowych, który u mężczyzn ma wpływ na płodność i seksualność. W przypadku kobiet wpływa na libido i jest produkowany w jajnikach i nadnerczach,
- progesteron – żeński hormon płciowy, reguluje cykl menstruacyjny, a także odgrywa ważną rolę w okresie ciąży,
- estrogen – żeński hormon produkowany przez jajniki (u mężczyzn w bardzo nikłych ilościach powstaje w jądrach). U kobiet wpływa na nawilżenie i kondycję skóry, a także m.in. pracę układu sercowo-naczyniowego.
Największy wpływ na pojawienie się trądziku hormonalnego mają androgeny oraz testosteron. W przypadku żeńskich hormonów płciowych na wystąpienie zmian skórnych (np. pryszczy na brodzie) wpływ mają estrogeny. Jest to szczególnie zauważalne tuż przed nadejściem miesiączki lub w okresie menopauzalnym.
Zmiany hormonalne na twarzy – co na nie wpływa?
Wahania hormonalne mają znaczący wpływ na pojawienie się trądziku u osób dorosłych, jednak nie powinniśmy zapominać o tym, że nie jest to jedyny czynnik, który warunkuje obecność tej dermatozy. Istnieje bowiem szereg innych czynników, do których zalicza się:
- uwarunkowania genetyczne,
- skłonności osobnicze,
- choroby tarczycy,
- niewłaściwy styl życia,
- promieniowanie uv,
- przemęczenie,
- przewlekły stres,
- brak odpowiedniej ilości snu,
- zanieczyszczenie środowiska,
- używki (palenie tytoniu, spożywanie alkoholu),
- nieodpowiednio dobrana pielęgnacja (np. produkty silnie złuszczające i wysuszające),
- niewłaściwa dieta (produkty tłuste, przetworzone, o wysokim indeksie glikemicznym).
Summary
Testosterone is an important hormone for both men and women. If your testosterone levels are too low or high, you might develop symptoms that interfere with your daily life. A simple blood test can help you determine if your levels are in the normal range, which are 300–1,000 ng/dL for men and 15–70 ng/dL for women. Treatments are available if your testosterone levels are abnormal.
If you feel like your testosterone levels might be too high or too low, talk to your healthcare provider. They can help you decide if a blood test is warranted. If you need treatment, your provider can also help you understand the risks and benefits of different therapies.
Verywell Health uses only high-quality sources, including peer-reviewed studies, to support the facts within our articles. Read our editorial process to learn more about how we fact-check and keep our content accurate, reliable, and trustworthy.
- Harvard Health Publishing. Testosterone - what it does and doesn't do.
- University of Rochester Medical Center. Total testosterone.
- Tulane University. Endocrine system: types of hormones.
- Mount Sinai. Testosterone.
- MedlinePlus. Testosterone levels test.
- Zhu C, Yuan C, Ren Q, Wei F, Yu S, Sun X, et al. Comparative analysis of the effects of collection methods on salivary steroids. BMC Oral Health. 2021 Jul 16,21(1):352. doi: 10.1186/s12903-021-01722-w.
- Petering RC, Brooks NA. Testosterone therapy: review of clinical applications. AFP. 2017,96(7):441-449.
- Armanini D, Andrisani A, Bordin L, Sabbadin C. Spironolactone in the treatment of polycystic ovary syndrome. Expert Opin PHarmacother. 2016,17(13):1713-1715. doi:10.1080/14656566.2016.1215430
- de Melo AS, Dos Reis RM, Ferriani RA, Vieira CS. Hormonal contraception in women with polycystic ovary syndrome: choices, challenges, and noncontraceptive benefits. Open Access J Contracept. 2017,8:13–23. doi:10.2147/OAJC.S85543
- Riachy R, McKinney K, Tuvdendorj DR. Various Factors May Modulate the Effect of Exercise on Testosterone Levels in Men. J Funct Morphol Kinesiol. 2020 Nov 7,5(4):81. doi: 10.3390/jfmk5040081.
Stres jako czynnik
Stres jest uznawany za jedną z głównych przyczyn nasilających trądzik na brodzie . Mechanizmy, przez które stres wpływa na skórę, są złożone i wielowymiarowe.
- Hormonalna reakcja na stres : Stres może prowadzić do zwiększonej produkcji hormonów takich jak kortyzol, co z kolei może wpływać na produkcję sebum, przyczyniając się do powstawania pryszczy na brodzie.
- Dotykanie twarzy pod wpływem stresu : W stresujących sytuacjach ludzie często dotykają swojej twarzy, co może przenosić bakterie i zanieczyszczenia, prowadząc do powstawania wyprysków na brodzie.
- Negatywny wpływ na zdrowe nawyki : Stres może prowadzić do zaniedbywania zdrowych nawyków, takich jak odpowiednia dieta, higiena czy sen, co negatywnie wpływa na stan skóry.
- Techniki radzenia sobie ze stresem : Praktyki takie jak medytacja, ćwiczenia fizyczne, odpowiednia ilość snu i techniki relaksacyjne mogą pomóc w redukcji stresu, co może mieć pozytywny wpływ na redukcję krost na brodzie.
Dieta a trądzik
Chociaż związek między dietą a trądzikiem na brodzie nie jest w pełni zrozumiały, badania wskazują na kilka potencjalnych powiązań.
- Wysoki indeks glikemiczny : Produkty o wysokim indeksie glikemicznym, takie jak słodkie napoje, białe pieczywo i inne rafinowane węglowodany, mogą przyczyniać się do rozwoju trądziku przez wpływ na poziom cukru we krwi i insuliny.
- Mleko i produkty mleczne : Niektóre badania sugerują, że spożycie mleka, szczególnie o wysokiej zawartości tłuszczu, może wpływać na to, że występują pryszcze na brodzie, choć dane w tej kwestii są różne.
- Zdrowa dieta : Dieta bogata w owoce, warzywa, pełnoziarniste produkty i zdrowe tłuszcze może pomóc w utrzymaniu zdrowej skóry i potencjalnie zmniejszać ryzyko pojawienia się krost na brodzie.
- Woda : Pijąc wystarczająco dużo wody, można wspierać zdrowie skóry i ograniczać ryzyko pojawienia się wyprysków na brodzie.
Zarówno hormonalne, jak i dietetyczne czynniki mają istotny wpływ na rozwój trądziku na brodzie. Zrozumienie i dostosowanie diety, a także zarządzanie poziomem stresu i ewentualnymi problemami hormonalnymi, może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka pojawienia się trądziku i poprawy ogólnego stanu zdrowia skóry.
