U nas zapłacisz kartą
Zdjęcia Złośliwego Włókniaka - Piękno i Wyrazistość Diagnozy
Specjalizacje medyczne - test wiedzy
Typy czerniaka
Czerniaki to nowotwory złośliwe, wywodzące się z komórek barwnikowych skóry, czyli melanocytów. Znajdują się one pod warstwą nabłonka płaskiego, w warstwie podstawnej skóry. To właśnie te komórki wytwarzają melaninę, barwnik nadający kolor naszej skórze, działający jak naturalny filtr podczas opalania. Na skutek długotrwałej ekspozycji na promieniowanie UV może dojść do uszkodzenia fizjologicznych systemów naprawczych melanocytów i przemiany w komórkę nowotworową. Klasyfikując nowotwór pod względem sposobu rozrostu, wyróżnia się 4 podstawowe typy czerniaka:
Czerniak szerzący się powierzchownie (ang. superficial spreading melanoma, SSM)
Najpopularniej występujący typ, głównie u ludzi młodych. Czerniak szerzący się powierzchownie stanowi 70% wszystkich przypadków czerniaków. Zgodnie z nazwą, guz ten wzrasta w obrębie powierzchniowej warstwy skóry, wnikając głębiej dopiero w zaawansowanym stadium. Zwykle swój początek bierze od zmian barwnikowych, popularnych znamion o nieregularnym kształcie. Ich kolor może różnić się i waha się od brązowego, czerwonego aż po niebieski. Rozwój tego typu zmian nowotworowych jest często powolny i trwa wiele miesięcy, a nawet lat.
Czerniak wywodzący się z plamy soczewicowatej (ang. lentigo maligna melanoma, LMM)
Ten rodzaj czerniaka najczęściej dotyka osób starszych (głównie u kobiet po 70 roku życia). Podobny do zmian szerzących się powierzchownie, uwidacznia się w postaci beżowej lub brązowawej plamy. Najczęściej związany jest z długotrwałą ekspozycją na słońce, występuje prawie zawsze na twarzy, uszach lub górnej części tułowia. Charakter tego typu zmian jest łagodny, a ich wzrost bardzo powolny.
Czerniak akralny (ang. acrolentiginous melanoma, ALM)
Wariant czerniaka najczęściej diagnozowany u Afroamerykanów i ludności Wschodu, rzadko występuje u rasy białej (zaledwie 5% przypadków czerniaka). Wywodzi się z plamy soczewicowatej i również rozwija się w powierzchniowych warstwach skóry. Zwykle umiejscawia się na podeszwach stóp i dłoniach, w postaci nieregularnych znamion o wrzodziejącej powierzchni. Szczególnym, rzadkim podtypem jest tzw. czerniak podpaznokciowy. Czerniak akralny generalnie postępuje szybciej niż dwa powyższe typy (SSM, LMM) i może dawać przerzuty.
Czerniak guzkowy - leczenie
Leczenie czerniaka guzkowego uwarunkowane jest przede wszystkim stadium zaawansowania klinicznego i patologicznego nowotworu. Generalnie polega ono na radykalnym wycięciu zmiany, razem z około 1-centymetrowym marginesem skóry (dla nowotworu do 2 mm grubości).
Jeżeli grubość naciekania jest większa, stosuje się również szerszy margines zdrowej skóry, często z położoną pod nią powięzią.
Jeżeli w obrębie węzła wartowniczego po badaniu histopatologicznym wykryte zostaną przerzuty guza, prawdopodobnie niezbędne będzie wykonanie tzw. limfadektomii radykalnej, czyli chirurgicznego usunięcia wszystkich lokalnych węzłów chłonnych.
Czasami, jeśli zabieg operacyjny nie mógł być kompletny, lub gdy występują przerzuty do kości, jako leczenie uzupełniające wprowadza się radioterapię.
Z kolei chemioterapia w leczeniu czerniaka złośliwego jest mało skuteczna (zaledwie około 20% pacjentów wykazuje pozytywną odpowiedź na leczenie) i dlatego też – rzadko stosowana.
Największą nadzieją w leczeniu czerniaka guzkowego są tzw. terapie celowane. Polegają one na blokowaniu charakterystycznych dla komórek nowotworowych mutacji i szlaków metabolicznych.
Jednym z takich najbardziej znaczących „miejsc” w genomie czerniaków złośliwych jest mutacja somatyczna genu BRAF, występująca u ponad połowy chorych.
Mutacja ta powoduje zwiększoną reaktywność szlaku kinaz MAPK, związanym z niekontrolowanym podziałem, różnicowaniem komórek i ogólnie rozwojem nowotworu.
Lekami „celowanymi”, skierowanymi specyficznie na zablokowanie działania zmutowanego białka BRAF, są m.in.:
- vemurafenib,
- dabrafenib
- oraz trametynib.
Leki te zostały zarejestrowane do leczenia chorych na zaawansowane, najczęściej przerzutowe czerniaki skóry z mutacją BRAF.
Jak pozbyć się włókniaka?
Włókniaki miękkie nie stanowią zagrożenia dla życia, ale mogą być problemem natury estetycznej. Na szczęście można je usunąć i jest na to kilka możliwości:
- interwencja chirurgiczna – mechaniczne usuniecie zmiany poprzez wycięcie za pomocą nożyczek lub skalpela. Zabieg jest przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym
- Interwencja kriochirurgiczna – zabieg wykonuje się przy użyciu strumienia ciekłego azotu u bardzo niskiej temperaturze. Pod jego wpływem włókniak zostaje wymrożony i odpada
- laser frakcyjny CO2 – zabieg podczas którego woda śródkomórkowa zmienia się w parę, dzięki czemu włókniak może „wyparować”.
- elektrokoagulacja włókniaka – włókniak usuwany jest przy użyciu prądu o wysokiej częstotliwości
Włókniaki twarde można usuwać w drodze interwencji chirurgicznej bądź iniekcji sterydowych. Odbywa się to pod okiem lekarza.
