Wypadanie włosów a choroby autoimmunologiczne - Związek, Przyczyny i Rozwiązania
Wypadanie włosów w zatruciach
Wypadanie włosów obserwuje się u osób, u których doszło do zatrucia organizmu talem, arsenem lub rtęcią. Poważne zagrożenie – nie tylko dla włosów, ale dla całego organizmu – stanowią także ołów, kadm, tal i bar.
Na zatrucia najbardziej narażone są osoby, które pracują w przemyśle chemicznym, papierniczym, elektrotechnicznym, rafineriach ropy naftowej, elektrowniach węglowych czy metalurgii żelaza. Na kontakt z niekorzystnymi substancjami można zostać narażonym także w domu lub w ogrodzie, podczas remontu, nawożenia roślin czy stosowania trutek na gryzonie.
Niestety, metale ciężkie obecne są również w zanieczyszczonym powietrzu, w związku czym nie sposób całkowicie uniknąć kontaktu z nimi. Ich obecność we włosach można wykryć poprzez specjalistyczne badania – analizę pierwiastkową włosa.
Mechanizm łysienia i wypadania włosów na skutek stresu nie został jeszcze całkowicie poznany i opisany. Niemniej jednak, zależność pomiędzy długotrwałym napięciem emocjonalnym a stanem włosów jest niezaprzeczalnym faktem.
Jedna z teorii, która wyjaśnia, jak stres wpływa na wypadanie włosów, wskazuje na zaburzenia gospodarki hormonalnej oraz układu odpornościowego, do jakich dochodzi na skutek długotrwałego napięcia. Mają one negatywnie oddziaływać na cykl wzrostu oraz produkcji włosów. Mieszki włosowe zostają osłabione, a na skórze głowy obserwuje się proces łysienia.
Wypadanie włosów, którego przyczyną jest stres, ma charakterystyczny przebieg – na skórze głowy lub ciała (łysienie psychogenne często nie ogranicza się jedynie do skóry głowy) obecne są nieregularne, niewielkie ogniska łysienia.
Specyficznym typem łysienia psychogennego jest trichotillmania. Chorzy, którzy doświadczają tego zaburzenia, rozładowują napięcie emocjonalne poprzez autoagresję, objawiającą się wyrywaniem włosów (często jest to działanie nieświadome).
Objawy wypadania włosów
Dużo więcej włosów w wannie po kąpieli czy pod prysznicem. Dużo więcej włosów na szczotce po wyczesaniu. Przerzedzenia i prześwity na głowie w niektórych miejscach lub na całości głowy. Wszędzie w domu , na podłodze walające się włosy.
Są wskaźnikiem jakości odżywienia, niektórych chorób, zatrucia pokarmowego, przyjmowanych leków, zaburzeń hormonalnych, a więc czynników, które mogą wpłynąć negatywnie na ich wzrost. O istnieniu patologii w organizmie poza nadmiernym wypadaniem, świadczy również zmiana grubości, struktury i zabarwienia łodygi włosa.
Czym tak naprawdę jest włos? Dlaczego włosy nadmiernie wypadają? Warto przyjrzeć się czym tak naprawdę jest włos, co pozwoli na lepsze zrozumienie tematyki problemu nadmiernego wypadania włosów oraz zasadności wdrażania odpowiednich kuracji trychologicznych.
Włos jest umieszczony w mieszku włosowym. To żywy twór, połączony z układem krwionośnym, w związku z czym wszystko co jest we krwi lub czego nie ma, trafia do żywych komórek włosa, z których powstaje włos. Ponadto mieszek włosowy to najwrażliwszy miniorgan naszego organizmu. Właśnie dlatego jakość i ilość włosów jest uzależniona od tego co się dzieje w naszym organizmie oraz podkreśla się istotność przeprowadzania szczegółowego wywiadu medycznego podczas tego schorzenia celem zdiagnozowania i eliminacji przyczyny.
Wypadanie włosów – hormony
Jedną z najczęstszych przyczyn problemów z włosami, a w tym wypadania włosów są coraz powszechniej występujące zaburzenia hormonalne. Kobiety znacznie częściej niż mężczyźni cierpią na schorzenia autoimmunologiczne.
Hormony tarczycy odgrywają istotną rolę w produkcji nowych włosów oraz utrzymywaniu mieszków włosowych w odpowiedniej kondycji. Zaburzenia pracy narządu mogą skutkować łysieniem, osłabieniem i przerzedzeniem fryzury.
Wypadanie włosów obserwuje się w przebiegu niedoczynności tarczycy (m.in. przy chorobie Hashimoto, a także przy nadprodukcji hormonów T3 i T4 (np. przy nadczynności tarczycy spowodowanej chorobą Gravesa).
Utrata włosów najczęściej rozpoczyna się kilka miesięcy po pojawieniu się choroby i ma charakterystyczny przebieg: wypadanie włosów jest rozproszone, dotyczy całej skóry głowy. Włosy stają się równomiernie rzadkie, bez cofnięcia linii włosów czy wystąpienia łysych obszarów.
Co ważne, choroby tarczycy często współistnieją z innymi chorobami autoimmunologicznymi, np. z łysieniem plackowatym. Wypadanie włosów może być nasilone również na skutek przyjmowania leków stosowanych w zaburzeniach tarczycy, przede wszystkim metimazolu i propylotiouracylu.
Innym częstym zaburzeniem hormonalnym u kobiet jest hiperprolaktynemia, która towarzyszy chociażby laktacji. Natomiast nadczynności tarczycy towarzyszyć może łysienie plackowate.
Wzrost poziomu androgenów
Zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn występuje łysienie androgenowe, spowodowane zbyt wysokim poziomem męskich hormonów płciowych we krwi. Dlaczego włosy wypadają u mężczyzn?
U mężczyzn u podłoża łysienia androgenowego leżą predyspozycje genetyczne – zachodzi nasilona przemiana męskiego hormonu płciowego do aktywnej biologicznie pochodnej DHT. Jednocześnie zwiększa się wrażliwość mieszków włosowych na jego działanie. Ponadto skraca się cykl życia włosa, a macierz włosa ulega ścieńczeniu. Mieszki włosowe ulegają stopniowemu zanikowi, co przyczynia się do nadmiernego wypadania włosów, a ich utrata następuje w bardzo charakterystyczny sposób – najpierw powstają zakola, a potem przerzedzają się włosy na czubku głowy. Ostatecznie następuje całkowita utrata włosów z niemal całej głowy, za wyjątkiem jej obrzeży.
Jak powstrzymać wypadanie włosów?
Bardzo ważną rolę odgrywa świadoma codzienna pielęgnacja włosów z użyciem naturalnych kosmetyków. Dobre składy szamponów i odżywek do włosów wzmocnią włosy i będą prowadziły do odżywienia skóry głowy. Istotny jest także poprawny styl życia, czyli odpowiednia ilość snu, unikanie stresu i powstrzymanie się od palenia papierosów. Zdrowa dieta bogata w witaminy i minerały również będzie odgrywać dużą rolę w zachowaniu zdrowia całego organizmu i dobrej kondycji włosów.
Specjaliści podkreślają, aby unikać w diecie cukru i chemicznych dodatków, które przyczyniają się do zaburzenia różnorodnych procesów w organizmie.
Poprzez zapobieganie wypadaniu włosów rozumiemy również stosowanie odpowiedniej suplementacji witamin i składników odżywczych. Ogromną rolę odgrywa regularne poddawanie się badaniom, które pozwolą wykryć różnego rodzaju zaburzenia. Wczesne podjęcie leczenia pozwoli uzyskać oczekiwane efekty i szybko pozbyć się problemu wypadających włosów. Bardzo ważna w zapobieganiu chorobom skóry głowy jest świadomość pacjentów i w razie potrzeby szybka wizyta u specjalisty.
Dr n. med. Piotr Turkowski
Chirurg plastyczny, lekarz medycyny estetycznej, trycholog, specjalista transplantacji włosów. Jedyny oficjalnie zarejestrowany w Warszawie członek międzynarodowej światowej organizacji chirurgii odtwórczej włosów (ISHRS), zrzeszającej najlepszych na świecie specjalistów w tej dziedzinie.
U nas zapłacisz kartą