U nas zapłacisz kartą
Wyprysk łojotokowy na twarzy - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Częstość występowania łojotokowego zapalenia skóry (ŁZS)
Łojotokowe zapalenie skóry jest jedną z najczęstszych chorób skóry. W populacji ogólnej wynosi częstość występowania wynosi 1–3%, a u chorych z upośledzeniem odporności 34–83%. Istnieją dwa szczyty zachorowań w 2.–12. miesiącu życia oraz w okresie dojrzewania i u młodych dorosłych. Nieco częściej obserwuje się je u mężczyzn.
- skórze głowy,
- w fałdach nosowo-wargowych,
- uszach,
- brwiach,
- klatce piersiowej lub
- w górnej okolicy pleców.
Wykwity rumieniowo-złuszczające pojawiają się też na skórze brwi oraz za małżowiną uszną, dodatkowe zmiany skórne mogą wystąpić także w okolicy fałdów pachowych i w zgięciach stawowych.
Pacjenci z łojotokowym zapaleniem skóry mogą odczuwać niewielki świąd skóry. Przewlekły stan zapalny na skórze głowy czy w obrębie brwi może spowodować przerzedzenie włosów. Szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku łojotokowe zapalenie skóry może prowadzić do erytrodermii, czyli uogólnionego stanu zapalnego skóry.
Diagnoza - jakie badania przeprowadza się przy podejrzeniu łojotokowego zapalenia skóry (ŁZS)
Rozpoznanie łojotokowego zapalenia skóry ustala się na podstawie badania dermatologicznego. W typowych przypadkach nie są wymagane żadne badania dodatkowe, lekarz rozpoznaje chorobę na podstawie charakterystycznego wyglądu zmian skórnych i informacji uzyskanych od pacjenta na temat przebiegu choroby. W uzasadnionych sytuacjach, zwłaszcza w przypadku różnicowania z łuszczycą lub zmianami skórnymi o charakterze wyprysku, może być konieczne wykonanie biopsji i pobranie wycinków do badania histopatologicznego.
U niemowląt leczenie łojotokowego zapalenia skóry (ŁZS) polega na stosowanie środków zmiękczających i nawilżających (emolientów), które wpływają na rozluźnienie łusek (np. olej mineralny, oliwa z oliwek lub wazelina). Dermokosmetyki te nanosi się na głowę dziecka przed kąpielą, a następnie spłukuje i pocierając ściereczką lub szczotką do włosów dla niemowląt można usunąć łuski.
Łagodne łojotokowe zapalenie owłosionej skóry głowy można leczyć dostępnymi bez recepty szamponami przeciwłupieżowymi (zawierającymi siarczek selenu, pirytionian cynku lub dziegcie). Korzystne może być także używanie szamponu z olejkiem z drzewa herbacianego. Długotrwałą kontrolę objawów może zapewnić stosowanie szamponów przeciwgrzybiczych zawierających ketokonazol lub cyklopiroks, które stosuje się codzienne lub przynajmniej 2–3 razy w tygodniu przez kilka tygodni, aż do uzyskania rezultatu. Następnie, w zapobieganiu nawrotom można stosować te szampony raz w miesiącu. Należy przestrzegać zaleceń dotyczących ich stosowania, m.in. zapewnić odpowiednio długi (ok. 5 min) czas pozostawienia ich na skórze głowy. W cięższej postaci choroby lekarz może zalecić stosowanie szamponu z glikokortykosteroidami.
W leczeniu łojotokowego zapalenia skóry twarzy i tułowia mają zastosowanie zarówno leki przeciwzapalne, jak i przeciwgrzybicze. Do leków przeciwzapalnych należą miejscowe glikokortykosteroidy (stosowane pod nadzorem lekarza) oraz inhibitory kalcyneuryny (takrolimus i pimekrolimus). Tę ostatnią grupę można stosować bezpiecznie nawet na skórę twarzy i przez dłuższy czas. W leczeniu zmian na owłosionej skórze głowy wykorzystuje się także pirytonian cynku, dziegcie, ichtiol czy siarkę. W bardziej nasilonych postaciach łojotokowego zapalenia skóry lekarz może rozważyć leczenie lekami przeciwgrzybiczymi stosowanymi doustnie.
Co robić w przypadku wystąpienia objawów łojotokowego zapalenia skóry?
W przypadku pojawienia się pierwszych zmian u dziecka na owłosionej skórze głowy wskazane jest delikatne wyczesywanie łuski za pomocą miękkich szczotek niemowlęcych po wcześniejszym zastosowaniu preparatów rozmiękczających łuskę. Natomiast w razie rozwoju bardziej nasilonego stanu zapalnego z wykwitami sączącymi lub w łojotokowym zapaleniu skóry zajmującym rozległe powierzchnie, w tym okolicę pieluszkową, wskazana jest konsultacja dermatologiczna.
Rozpoznanie łojotokowego zapalenia owłosionej skóry głowy zwykle nie nastręcza trudności diagnostycznych. W przypadku pojawienia się zmian poza skórą głowy w diagnostyce różnicowej łojotokowego zapalenia skóry u niemowląt należy brać pod uwagę m.in. atopowe zapalenie skóry. Atopowe zapalenie skory różni się od łojotokowego zapalenia skóry późniejszym początkiem (zwykle po 3. miesiącu życia), nasilonym świądem, często dodatnim rodzinnym wywiadem atopowym oraz bardzo suchą skórą.
Egzema - jakie jednostki chorobowe obejmuje?
Egzema to potoczna nazwa na pewną grupę schorzeń dermatologicznych. Pacjenci pod pojęciem egzemy mają często na myśli następujące dermatozy:
- wyprysk kontaktowy (czyli kontaktowe zapalenie skóry) - w schorzeniu tym pod wpływem kontaktu z alergenem dochodzi do powstawania na skórze zmian zapalnych, mających postać grudek wysiękowych i pęcherzyków. Zmiany skórne mogą powstawać pod wpływem różnorodnych czynników, mających kontakt ze skórą. Do czynników, mogących wywoływać objawy należą niektóre metale, m.in. kobalt i nikiel (które znajdują się na przykład w guzikach ubrań) lub tworzywa sztuczne, guma, czy chrom (znajdujący się na przykład w zapałkach i barwnikach materiałów). Objawy choroby mogą również powodować niektóre kosmetyki czy farby do włosów,
- wyprysk zawodowy - najczęściej pojawia się na twarzy i dłoniach, pod wpływem kontaktu z metalami (chrom, nikiel, kobalt), składnikami gumy, ale i tworzywami epoksydowymi (epoksydy stosowane są w przemyśle lakierniczym czy elektrotechnicznym),
- wyprysk łojotokowy - u podłoża tej dermatozy leży występowanie łojotoku, choć przypadłość ta nie zawsze towarzyszy temu schorzeniu. Najczęstsza lokalizacja zmian skórnych w tym przypadku to owłosiona skóra głowy, twarz, okolice zauszne, a także okolice mostka i okolica międzyłopatkowa. Przyczyn występowania wyprysku łojotokowego upatruje się m. in. w infekcji grzybiczej i zaburzeniach hormonalnych,
- wyprysk potnicowy - najczęściej występuje na skórze dłoni i stóp. Zmiany skórne w tym przypadku przyjmują postać pęcherzyków. Objawy te mogą wynikać z narażenia na alergeny takie jak nikiel, czy kobalt. Co ciekawe, wykwity na dłoniach mogą towarzyszyć również grzybicy zlokalizowanej w obrębie stóp, co wynika z alergicznego odczynu na antygeny grzyba,
- atopowe zapalenie skóry (AZS) - to schorzenie również często potocznie nazywane jest egzemą. AZS to przewlekła choroba skóry, a w jej etiologii znaczącą rolę odgrywają zarówno czynniki genetyczne, immunologiczne, jak i środowiskowe. Objawy atopowego zapalenia skóry pojawiają się typowo już we wczesnym dzieciństwie.
