U nas zapłacisz kartą
Wyprysk alergiczny na twarzy - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Przyczyny wyprysku kontaktowego alergicznego
Wyprysk kontaktowy alergiczny rozwija się w efekcie powtarzającego się kontaktu skóry z alergenami. Alergeny te mają zdolność pobudzania układu immunologicznego, który odpowiada syntezą przeciwciał w reakcji nadwrażliwości typu późnego. Oznacza to, że objawy alergii skórnej pojawiają się po kilkudziesięciu godzinach. Pierwszym etapem rozwoju reakcji alergicznej jest faza indukcji, czyli prezentowanie alergenu układowi odpornościowemu. Nasilenie odpowiedzi immunologicznej organizmu zależna jest od rodzaju alergenu, stanu skóry w miejscu kontaktu z alergenem, stężenia alergenu i czasu ekspozycji. W kolejnym etapie, określanym jako okres wylęgania dochodzi do pojawienia się objawów wyprysku kontaktowego. Każdy kolejny kontakt nawet z minimalnymi ilościami alergenu prowadzi do wystąpienia reakcji nadwrażliwości opóźnionej.
Alergenami kontaktowymi prowadzącymi do wystąpienia alergicznego wyprysku kontaktowego jest bardzo dużo, a te najczęściej występujące to:
- metale przejściowe, cechujące się wysoką reaktywnością, zazwyczaj są to takie metale jak nikiel, chrom, kobalt, pallad, metale te mogą występować w biżuterii, ponadto na kontakt z nimi narażone są osoby zatrudnione w rozmaitych gałęziach przemysłu,
- konserwanty stosowane w kosmetykach czy wyrobach przemysłowych,
- kosmetyki zawierające olejki eteryczne czy konserwanty,
- żywice epoksydowe,
- stosowane zewnętrznie leki, takie jak gentamycyna, neomycyna, chloramfenikol, balsam peruwiański.
Jak się objawia kontaktowy wyprysk alergiczny?
U podłoża tego typu zmian skórnych leży nadwrażliwość na niektóre związki, powodowana nieprawidłową reakcją immunologiczną organizmu. Reakcja zapalna skóry objawia się grudkami wysiękowymi, pęcherzykami wypełnionymi płynem surowiczym, dość uporczywym swędzeniem, zaczerwienieniem. W zależności od tego, jak silny jest stan zapalny i jak długo trwa, objawy kontaktowego wyprysku alergicznego mogą się zmieniać (nasilać). 2
Wyprysk kontaktowy o charakterze alergicznym ma postać ostrą lub przewlekłą. Czas trwania i przebieg zapalenia skóry zależy od wielu czynników, m.in. od tego, jak długi jest kontakt z alergenem, jak silne jest stężenie tego alergenu, jakie podejmuje się środki zaradcze etc. Czasami udaje się uporać z problemem w kilka tygodni, a czasami leczenie trwa kilka lat, nie przynosząc spodziewanych efektów.
Jakie są przyczyny wyprysku kontaktowego?
Istnieje ponad 2 tys. substancji, które mogą wywoływać alergiczny wyprysk kontaktowy. Z wieloma z nich każdy styka się na co dzień. Mogą to być składniki perfum, farb do włosów, czy kosmetyków, proszków do prania, niektóre leki, chemikalia stosowane przy produkcji odzieży czy butów, elementy ubrań, biżuteria, a nawet przedmioty codziennego użytku (np. rękawiczki, klamki, paski). Najczęstszymi alergenami są: guma, nikiel, chrom, kobalt, formaldehyd. 2
Podjęcie stosownego leczenia wymaga diagnozy – trzeba oznaczyć alergen, który wywołuje wyprysk uczuleniowy. Robi się w tym celu tzw. testy płatkowe, które umożliwią rozpoznanie alergenu. Gdy już wiadomo, co jest przyczyną problemu, należy unikać kontaktu z danym alergenem. 3
Alergiczny wyprysk kontaktowy leczy się miejscowo, a niekiedy także przyjmując przeciwhistaminowe środki doustne, które działają przeciwświądowo. Zmiany skórne traktuje się różnie, w zależności od stopnia ich zaawansowania. Lekarze zalecają zwykle kortykosteroidy (zwężające naczynia krwionośne) w postaci maści lub kremu. 4 Jednym ze stosowanych kortykostroidów jest octan hydrokortyzonu, który nie tylko obkurcza naczynia krwionośne, ale również poprzez swoje miejscowe działanie przeciwzapalne i przeciwświądowe, skutecznie likwiduje objawy alergicznego wyprysku kontaktowego. Octan hydrokortyzonu to substancja czynna, która w dawce 10 mg/g od niedawna dostępna jest bez recepty w produkcie Maxicortan. Można go stosować u dorosłych i dzieci powyżej 12 roku życia. Nie należy stosować go dłużej niż 7 dni bez konsultacji z lekarzem.
1 Rożalski M., Blicharz L., Samochocki Z., Nadwrażliwość kontaktowa na nikiel u pacjentów chorych na atopowe zapalenie skóry, Dermatol Rev/Przegl Dermatol 2017, 104, s. 135.
2 Kieć-Świerczyńska M., Zasady diagnostyki, orzecznictwa i profilaktyki chorób zawodowych skóry, Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi 2010, s. 20-25.
3 Dobek J., Panaszek B., Alergologia w praktyce lekarza POZ. Lekarz POZ, 2016, 2(2), s. 129.
4 Śpiewak R., Alergia kontaktowa – diagnostyka i postępowanie. Alergia Astma Immunologia 2007, 12 (3): 109-127.
Wyprysk kontaktowy – objawy
Objawy mogą pojawić się w różnych lokalizacjach na ciele. Najczęściej wyprysk kontaktowy pojawia się na dłoniach, a także na twarzy. Możliwe jest także wystąpienie zmian na stopach. Objawy wyprysku alergicznego to przede wszystkim zaczerwienienie skóry, a także grudki wysiękowe. Rumieniowi skóry towarzyszy pojawienie się licznych grudek i pęcherzyków, a zmianom skórnym może towarzyszyć świąd. Wysypka skórna jest niewyraźnie odgraniczona od otoczenia i ustępuje bez pozostawiania śladów. Czas utrzymywania się zmian skórnych to od kilku tygodni do wielu miesięcy.
W przypadku niealergicznego wyprysku kontaktowego pojawia się zaczerwienienie skóry, pęcherzyki skórne, nadżerki, strupki. Objawom tym towarzyszy świąd i ból.
Domowe sposoby na uczulenia skórne
W trosce o zdrowie skóry pacjentów zmagających się z alergiami istotne jest zastosowanie odpowiednich metod pielęgnacyjnych. Kluczową rolę w utrzymaniu skóry w dobrej kondycji pełnią emolienty, które nie tylko intensywnie nawilżają, ale również przynoszą ulgę w stanach zapalnych. Ponadto zaleca się wykorzystanie środków o działaniu antyseptycznym, zawierających nanosrebro czy chlorowodorek oktenidyny, które skutecznie chronią przed infekcjami bakteryjnymi, zwłaszcza w sytuacjach, gdy skóra jest podrażniona i występuje ryzyko rozdrapywania swędzących zmian. Emolienty są niezbędne w pielęgnacji skóry osób w każdym wieku, od niemowląt po dorosłych, a ich znaczenie rośnie w przypadku diagnozy atopowego zapalenia skóry.
Aby złagodzić uczulenie, warto sięgnąć również po żel z aloesu oraz produkty zawierające pantenol czy alantoinę. Leczenie objawowe alergii skórnej można wesprzeć również poprzez stosowanie takich preparatów jak naturalna maść z rumianku, która wykazuje właściwości przeciwzapalne. W przypadku alergii skórnej warto również rozważyć stosowanie maści dziegciowej, która nie tylko łagodzi stany zapalne i świąd, ale również działa bakteriobójczo. Wśród roślin o udowodnionym działaniu przeciwalergicznym wyróżnia się pachnotkę zwyczajną, z której wyciąg jest dostępny w formie tabletek w aptekach.
