U nas zapłacisz kartą
Wyprysk pieniążkowaty - Objawy, Przyczyny i Sposoby Leczenia
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy): przyczyny, objawy i leczenie
Kontaktowe zapalenie skóry (inaczej wyprysk kontaktowy) to miejscowa skórna reakcją nadwrażliwości w wyniku bezpośredniego kontaktu z określonymi substancjami chemicznymi lub drażniącymi. Wyprysk kontaktowy może mieć podłoże alergiczne, wynikać z podrażnienia, mieć związek z wykonywaną pracą (np. przewlekłym narażeniem dłoni na określoną substancję) lub ze światłem słonecznym. W leczeniu najważniejsze jest unikanie substancji powodujących wyprysk kontaktowy.
Wyprysk kontaktowy to choroba polegająca na tworzeniu się zmian skórnych pod wpływem kontaktu z alergenami kontaktowymi (są to często substancje chemiczne) u uczulonych na nie osób. Czasem potocznie mówi się na wyprysk kontaktowy „egzema”, co nie jest jednoznaczne z kontaktowym zapaleniem skóry, ponieważ słowo egzema oznacza wyprysk, czyli chorobę skóry o podłożu zapalnym niezwiązaną z zakażeniem, w której dochodzi do zapalenia jej wierzchnich warstw (naskórka i warstwy brodawkowatej skóry właściwej). Egzema nie jest więc nazwą konkretnej choroby, tylko określa rodzaj zmian skórnych, które występują w danej chorobie skóry.
- alergiczne – związane z odpowiedzią układu odpornościowego na alergeny,
- z podrażnienia – nie jest to prawdziwe uczulenie i takie zmiany mogą się pojawić u wszystkich osób, które mają kontakt, np. z silnymi substancjami używanymi w środkach czystości, farbami, lakierami, smarami, cementem,
- zawodowe – wywołane przez czynniki szkodliwe w miejscu pracy, w większości przypadków jest to kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) z podrażnienia,
- fotoalergiczne lub fototoksyczne – zapalenie skóry może być wywołane przez alergen lub substancję drażniącą powstającą dopiero po zadziałaniu światła słonecznego.
Jak często występuje alergiczny wyprysk kontaktowy? (tu: czy występuje rodzinnie)
Tak jak wspomniano, wyprysk jest często występującą jednostką dermatologiczną, przy czym w populacji dorosłych dominuje kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia wywołane drażniącym działaniem substancji zewnętrznych na skórę człowieka, takich jak detergenty, rozpuszczalniki, kwasy i zasady. U dzieci występowanie tej postaci wyprysku jest co prawda możliwe, jednak ze względu na brak kontaktu z wymienionymi substancjami należy ona do rzadkości, częściej stwierdza się alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. W przypadku alergicznego wyprysku kontaktowego nie obserwuje się podłoża genetycznego ani występowania rodzinnego. Obecność chorób atopowych (astmy, alergicznego nieżytu nosa, atopowego zapalenia skóry) nie zwiększa ryzyka rozwoju tego schorzenia, chociaż w populacji dzieci z rozpoznaniem atopowego zapalenia skóry, ze względu na uszkodzenia naskórka, ta postać wyprysku może się rozwinąć niezależnie.
Alergiczny wyprysk kontaktowy cechuje się występowaniem różnorodnych zmian skórnych. Jak już wspomniano, podstawowym wykwitem jest grudka, która przekształca się w pęcherzyk, a ten z kolei w sączącą nadżerkę, pokrywającą się z czasem strupkiem. Zmiany te lokalizują się na rumieniowym podłożu, są wyraźnie odgraniczone od zdrowej skóry i mogą się ze sobą zlewać, tworząc rozległe ogniska. Zmianom skórnym towarzyszy nasilony świąd, a w okresie gojenia obserwuje się złuszczanie naskórka. W fazie przewlekłej dominuje pogrubienie naskórka, może nawet dochodzić do jego bolesnych pęknięć. Zmiany lokalizują się zwykle w miejscu kontaktu z uczulającym alergenem. W przypadku niklu, który jest jednym z najczęstszych alergenów, zmiany skórne mogą być umiejscowione na pleckach dziecka (w miejscu przylegania do skóry metalowych zapinek), w okolicy pępka (z powodu kontaktu z metalowym guzikiem) czy na nadgarstku (w wyniku kontaktu z metalowym paskiem od zegarka).
Wyprysk pieniążkowaty - zapobieganie
Występowaniu zmian sprzyjają różne czynniki - w tym stres, wtórne infekcje oraz nadmierne wysuszenie skóry. Choć zmianom tym nie można całkowicie zapobiec, prawdopodobieństwo pojawienia się wyprysku pieniążkowatego można zmniejszyć. W tym celu warto:
- nawilżać skórę
- unikać stosowania mydła
- nosić ubrania o naturalnym składzie, przewiewne i luźne
- nawilżać powietrze w pomieszczeniu
Czytaj też:
- Egzema czyli wyprysk - rodzaje, przyczyny, leczenie
- Kontaktowe zapalenie skóry - diagnostyka i leczenie. Jak zapobiegać wypryskowi kontaktowemu?
- Atopowe zapalenie skóry: przyczyny, objawy i leczenie
- Łojotokowe zapalenie skóry: przyczyny, objawy, leczenie
Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.
Blokując reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.
Wyłącz AdBlock i odśwież stronę.
Studentka kierunku lekarskiego na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi. Jej największą pasją jest medycyna. Uwielbia też sport, głównie bieganie i taniec. Chciałaby swoich przyszłych pacjentów leczyć tak, aby widzieć w nich człowieka, nie tylko chorobę.
Wyprysk pieniążkowaty – leczenie
Jak wyleczyć wyprysk pieniążkowaty? Lekarze przepisują zwykle glikokortykosteroidy (w postaci maści, żeli, kremów), a także preparaty przeciwalergiczne. Jeśli choroba jest szczególnie mocno zaawansowana, konieczna może być kortykoterapia. Jeśli natomiast doszło do zakażenia bakteryjnego, dermatolog przepisuje dodatkowo antybiotyki. W leczeniu mogą przydać się także środki przeciwhistaminowe, wapń i kwas askorbinowy.
Podczas choroby ważna jest odpowiednia pielęgnacja. Należy dbać o odpowiednie natłuszczenie i nawilżenie skóry, dzięki czemu można zapobiec jej nadmiernemu odwodnieniu. Pacjent powinien stosować na co dzień emolienty oraz środki pozbawione mydła. Musi unikać również kąpieli bąbelkowych. Te części ciała, na których widoczne są zmiany skórne, nie powinny być przegrzewane. Warto także pamiętać o regularnym obcinaniu paznokci – zmniejszy to ryzyko drapania.
Lekarze dokonują diagnozy na podstawie wywiadu z pacjentem oraz obrazu klinicznego. Z reguły nietrudno jest rozpoznać wyprysk pieniążkowaty, jednak specjaliści mogą dodatkowo zlecić badanie histopatologiczne wycinka ze zmiany chorobowej. Podczas niego pobiera się niewielki fragment tkanki, a następnie zakłada się jeden lub dwa szwy. Badanie przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym, w celu wykluczenia grzybicy. Czasem dermatolodzy zlecają również testy płatkowe, aby wykluczyć alergie.
Źródła:
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4475258/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10559579/
