U nas zapłacisz kartą
Objawy, przyczyny i skuteczne sposoby łagodzenia wysypki i swędzenia skóry
Świąd – diagnostyka
Pierwszym etapem w diagnostyce świądu jest dokładny wywiad lekarski, który powinien zawierać informacje odnośnie lokalizacji świądu, towarzyszących mu zmian skórnych, pory dnia, w której występują dolegliwości, czynników, które go zaostrzają i czasu trwania dolegliwości. Istotne mogą okazać się również informacje pozornie niezwiązane z samym świądem. Ważne są między innymi informacje odnośnie spadku masy ciała, nocnych potów, gorączki, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, restrykcji dietetycznych, używanych kosmetyków, kontaktu ze zwierzętami lub cyklu miesiączkowego. Istotne są również przebyte oraz aktualne choroby, przyjmowane leki i stosowane używki.
Kolejnym etapem jest badanie fizykalne, podczas którego lekarz ocenia stan skóry i jej przydatków, co pozwala wstępnie wykluczyć lub potwierdzić choroby dermatologiczne i pasożytnicze jako przyczynę dolegliwości. Następnie konieczne jest dokładne badanie internistyczne, pozwalające wykryć odchylenia wskazujące na określone jednostki chorobowe, takie jak powiększenie wątroby, świadczące o jej schorzeniach czy powiększenie węzłów chłonnych, mogące wskazywać na choroby układu krwiotwórczego.
Często konieczne są badania dodatkowe, zarówno laboratoryjne, histopatologiczne, jak i obrazowe. Ich rodzaj zależy od podejrzewanej przyczyny świądu i odchyleń zdiagnozowanych w badaniu przedmiotowym. Należą do nich między innymi badania hormonów tarczycy, glikemia, próby wątrobowe, parametry oceniające funkcję nerek, RTG klatki piersiowej lub pobranie wycinków skórnych do badania histopatologicznego.
Świąd skóry - przyczyny. Choroby skóry
Świąd jest jednym z objawów atopowego zapalenia skóry. Często nasila się w nocy i utrudnia sen, szczególnie najmłodszym. Ważne jest, aby wzmocnić uszkodzoną barierę ochronną właściwą pielęgnacją, opierającą się na emolientach, które w swoim składzie powinny zawierać substancje odżywcze, wzmacniające barierę ochronną oraz przeciwświądowe. Na rynku dostępne są także preparaty bez sterydów, które można kupić bez recepty, które są bezpieczne nawet od pierwszych dni życia.
Na jednej lub wielu części ciała (przy osłabieniu orgaznimu, które jest jednym z powodów narażenia na grzyby, częstym jest występowanie grzybicy w więcej niż jednym miejscu na ciele) np. na narządach płciowych pojawiają się czerwone, łuszczące się lub pokryte drobnymi łuseczkami swędzące plamy. To pierwszy objaw zakażenia grzybiczego, którym można się zarazić, dotykając skóry lub korzystając z przyborów higienicznych czy ręczników chorego. Paznokcie stają się żółtawe, zielono-żółtawe, pogrubione i się kruszą (w przypadku dermatofitów), lub występuje na nich zaczerwienienie i obrzęk na wałach okołopaznokciowych (przy drożdżakach). Przyczyną zakażenia grzybicą, zwłaszcza u dzieci, może być też głaskanie kota lub kontakt z glebą.
Nasza rada: Kup w aptece dostępny bez recepty preparat (krem, żel lub lakier do paznokci) i regularnie (chyba że w ulotce zaleca się inne stosowanie preparatu) smaruj nim chore miejsce. Jeśli po 1-2 tygodniach nie nastąpi zdecydowana poprawa, zgłoś się do dermatologa.
Na ciele pojawiają się czerwonawe lub wyraźnie różowe swędzące plamy. Niekiedy zmieniają się one w rozległe, swędzące pęcherze. W ten sposób objawia się wyprysk, zapalenie skóry oraz uczulenie po kontakcie z trującą rośliną.
Nasza rada: Ponieważ trudno odróżnić poszczególne dolegliwości, lepiej zastosować łagodne środki. Przede wszystkim przyjmij dostępny bez recepty środek przeciwuczuleniowy. Następnie zmyj skórę letnią wodą z dodatkiem delikatnego mydła lub płynu do kąpieli. Po osuszeniu ciała, bolące miejsca posmaruj kremem lub maścią z hydrokortyzonem. Przez kilka dni nie używaj dezodorantów i perfum. Noś przewiewne ubranie z naturalnych włókien. Jeżeli nie nastąpi poprawa, idź do lekarza.
Świąd - badanie
- początek objawów i czas ich trwania,
- charakter świądu (lokalizacja, narastanie w czasie, czynniki nasilające lub łagodzące świąd),
- dotychczasowe działania podjęte w celu zwalczenia świądu domowymi sposobami,
- niedawne zmiany stosowanych środków piorących, myjących, kontakt z chemikaliami, zwierzętami,
- aktualna dieta,
- uczulenia,
- przebyte i towarzyszące, przewlekłe choroby,
- przyjmowane leki, w tym leki ziołowe, bez recepty, suplementy diety.
W następnej kolejności przeprowadzone zostanie badanie ze szczególnym uwzględnieniem zmian skórnych okolicy najbardziej dotkniętej świądem. Aby wykluczyć choroby ogólnoustrojowe, które mogą być przyczyną prezentowanych dolegliwości lekarz może zlecić badania dodatkowe obejmujące przede wszystkim badania laboratoryjne krwi (m.in. morfologia, wskaźniki zapalenia, stężenie hormonów tarczycy), alergiczne testy skórne, pobranie próbki ze zmian chorobowych na skórze w celu wykonania badań mikrobiologicznych.
Dalsze postępowanie zależne jest od prawdopodobnej przyczyny świądu.
Zobacz także
Swędzenie (świąd) pochwy i sromu Przyczyną świądu pochwy i sromu jest najczęściej reakcja podrażnieniowa na środki higieny osobistej (płyny, mydła, kremy, a nawet papier toaletowy czy podpaski), płyn/proszek do prania bielizny lub podrażnienie mechaniczne. Swędzenie pochwy i sromu może być spowodowane infekcjami intymnymi w obrębie narządu rodnego.
Świąd odbytu Świąd odbytu to nieprzyjemne uczucie w okolicy odbytu powodujące potrzebę drapania się. Często nasila się po wypróżnieniu, zwłaszcza przy biegunce oraz przed zaśnięciem. Swędzenie odbytu może powodować znaczny dyskomfort. Zwykle swędzenie jest spowodowane chorobami zapalnymi, zakaźnymi, układowymi, nowotworowymi i okolic odbytu (np. hemoroidami, szczeliną odbytu), a także nieprawidłową higieną odbytu. Leczenie zależy od przyczyny świądu odbytu.
Swędzenie skóry – reakcje alergiczne i AZS
Swędzenie skóry mogą wywoływać alergeny. Do częstych przyczyn świądu skóry zaliczamy m.in. alergeny pokarmowe i alergeny wziewne. Reakcja alergiczna może rozwinąć się także na skutek kontaktu skóry z czynnikiem alergizującym np. składnikami kosmetyków lub pozostałościami środków piorących i płynów zmiękczających, które znajdują się na tkaninach.
Alergicy często cierpią z powodu świądu. Reakcja alergiczna np. na alergeny obecne w pokarmach lub kontakt z roztoczami kurzu domowego może doprowadzić do pojawienia się nocnego świądu oraz atopowego zapalenia skóry (AZS).
Objawem atopowego zapalenia skóry jest m.in. swędzenie skóry, zaczerwienienie skóry, łuszczenie skóry, a także pękanie skóry, które powoduje powstawanie bolesnych ran. W przebiegu atopowego zapalenia skóry nieprzyjemne uczucie świądu może być wywołane np. niezdiagnozowaną alergią pokarmową oraz alergią wziewną lub innymi czynnikami, do których zaliczamy m.in. czynniki środowiskowe.
Atopowe zapalenie skóry częściej występuje u alergików, jednak może także rozwinąć się u osób, u których testy alergiczne nie wykryją żadnych nieprawidłowości. Za częste przyczyny rozwoju atopowego zapalenia skóry uznaje się m.in. zaburzenia mikrobiomu skóry. Atopowe zapalenie skóry najczęściej powoduje świąd, suchość i złuszczanie się naskórka na twarzy, w zgięciach łokci i pod kolanami, jednak zmiany mogą obejmować również większe fragmenty skóry, a nawet całe ciało. Charakterystyczne dla atopowego zapalenia skóry jest nasilanie się zmian w okresie jesienno-zimowym oraz stopniowe ustępowanie objawów w okresie wiosenno-letnim.
W przebiegu atopowego zapalenia skóry świąd często nasila się wieczorem, po prysznicu lub gorącej kąpieli, co ma związek z podrażnieniem skóry przez ciepłą wodę, a także niewłaściwie dobrane kosmetyki. Świąd może nasilać się także w nocy, jeżeli przegrzewamy skórę, śpiąc w zbyt ciepłej piżamie lub pod grubą kołdrą.
Nie wszyscy alergicy cierpią z powodu atopowego zapalenia skóry. Jeżeli uporczywy świąd pojawia się okresowo, to warto notować np. spożywane pokarmy oraz zapisywać inne możliwe przyczyny jego wystąpienia. Świąd może pojawić się po spożyciu np. pomidorów, ryb, owoców morza, a także innych pokarmów i napojów np. mleka. Dość często ma związek ze stosowanymi przez nas kosmetykami, które zawierają SLS-y, parabeny i inne substancje chemiczne.
