U nas zapłacisz kartą
Objawy, przyczyny i skuteczne sposoby łagodzenia wysypki i swędzenia skóry
Inne przyczyny swędzenia skóry wieczorem
Świąd skóry, który nasila się wieczorem lub w nocy może być jednym z objawów postępującej niewydolności nerek i wątroby. W tym przypadku pojawiają się także inne objawy np. przewlekłe zmęczenie, osłabienie, zaburzenia w oddawaniu moczu, a także żółtaczka. W zależności od przyczyny niewydolności narządów wewnętrznych świąd ma różne nasilenie oraz może obejmować całe ciało lub jedynie fragmenty skóry.
Do częstych przyczyn, które powodują swędzenie skóry w nocy, zaliczamy także niektóre choroby endokrynologiczne np. zaburzenia w wydzielaniu hormonów tarczycy, schorzenia psychiczne oraz przyjmowanie niektórych leków. Nasilający się w nocy świąd jest także typowy dla niektórych chorób przebiegających z upośledzeniem naturalnych mechanizmów odporności np. AIDS.
Warto wiedzieć, że świąd może być objawem cholestazy, niektórych nowotworów, a także postępującej niewydolności nerek i zakażeń pasożytniczych. Jeżeli nie towarzyszą mu zmiany skórne i przebiega z osłabieniem, utratą masy ciała oraz przewlekłym zmęczeniem, to wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej!
Świąd skóry a choroby zakaźne
Świąd skóry może być związany z chorobami zakaźnymi, jednak w tym przypadku, nie występuje on jedynie wieczorem i w nocy. Swędzenie oraz zmiany skórne wywołuje m.in. ospa wietrzna, liszajec zakaźny i odra. W przebiegu chorób zakaźnych świąd może nasilać się w nocy na skutek rozgrzania ciała. Zwykle towarzyszy mu gorączka oraz inne objawy np. grypopodobne.
Swędzenie skóry jedynie wieczorem lub w nocy zawsze jest niepokojącym objawem, zwłaszcza jeżeli świądowi nie towarzyszy zaczerwienienie skóry, wysypka lub inne zmiany skórne. Nocny świąd skóry jest jednym z objawów niedoboru żelaza o różnym podłożu, a także poważnej choroby nowotworowej, czyli ziarnicy złośliwej. W tym przypadku charakterystycznym objawem jest świąd, który pojawia się w nocy. Początkowo występuje on w obrębie nóg, a następnie obejmuje całe ciało. Ziarnica złośliwa wywołuje bardzo nieprzyjemny, palący świąd skóry, który wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej.
Co może być przyczyną uogólnionego świądu?
Przyczyn świądu może być wiele. Zwykle objaw ten wynika z chorób skóry – w tym infekcji, chorób pasożytniczych, alergii lub miejscowych podrażnień. Zdarza się jednak, że świąd spowodowany jest chorobą, która nie dotyczy samej skóry, ale narządów wewnętrznych.
Choroby nerek i wątroby a świąd
Przyczyną uogólnionego świądu może być np. niewydolność nerek. Szacuje się, że u 80% chorych dializowanych występuje świąd. Może mieć on charakter uogólniony lub być zlokalizowany w okolicy przetoki do dializ. Dość częstą przyczyną świądu są także choroby wątroby i dróg żółciowych, w tym zapalenie dróg żółciowych, zapalenia wątroby, marskość czy cholestaza , czyli zastój żółci w drogach żółciowych. Charakterystyczne dla świądu w chorobach wątroby jest jego nasilenie w obrębie dłoni i stóp.
Choroby nowotworowe a świąd
Poważnymi schorzeniami, których objawem może być świąd, są choroby nowotworowe. Objaw ten może być powodowany przez nowotwory układu krwiotwórczego, w tym chorobę Hodkina lub czerwienicę, a także przez nowotwory lite różnych narządów, w tym prostaty, piersi i przewodu pokarmowego, w których najczęściej stanowi tzw. zespół paranowotworowy, lub jest objawem towarzyszących mu dermatoz, neuropatii lub wtórnego zajęcia skóry przez nowotwór. Ponadto może wynikać również z samego leczenia nowotworu, np. chemio- lub radioterapii.
Choroby układu nerwowego i zaburzenia psychiczne a świąd
Świąd bywa również objawem choroby układu nerwowego. Może być on wywołany m.in. przez guzy ośrodkowego układu nerwowego, zmiany poudarowe czy stwardnienie rozsiane. Może być także objawem zaburzeń o podłożu psychicznym. Wywołać go mogą silny stres, emocje, jak również może być objawem towarzyszącym depresji, zaburzeniom obsesyjno-kompulsyjnym, lękowym, urojeniowym lub nadużywaniu substancji psychoaktywnych.
Świąd - badanie
- początek objawów i czas ich trwania,
- charakter świądu (lokalizacja, narastanie w czasie, czynniki nasilające lub łagodzące świąd),
- dotychczasowe działania podjęte w celu zwalczenia świądu domowymi sposobami,
- niedawne zmiany stosowanych środków piorących, myjących, kontakt z chemikaliami, zwierzętami,
- aktualna dieta,
- uczulenia,
- przebyte i towarzyszące, przewlekłe choroby,
- przyjmowane leki, w tym leki ziołowe, bez recepty, suplementy diety.
W następnej kolejności przeprowadzone zostanie badanie ze szczególnym uwzględnieniem zmian skórnych okolicy najbardziej dotkniętej świądem. Aby wykluczyć choroby ogólnoustrojowe, które mogą być przyczyną prezentowanych dolegliwości lekarz może zlecić badania dodatkowe obejmujące przede wszystkim badania laboratoryjne krwi (m.in. morfologia, wskaźniki zapalenia, stężenie hormonów tarczycy), alergiczne testy skórne, pobranie próbki ze zmian chorobowych na skórze w celu wykonania badań mikrobiologicznych.
Dalsze postępowanie zależne jest od prawdopodobnej przyczyny świądu.
Zobacz także
Swędzenie (świąd) pochwy i sromu Przyczyną świądu pochwy i sromu jest najczęściej reakcja podrażnieniowa na środki higieny osobistej (płyny, mydła, kremy, a nawet papier toaletowy czy podpaski), płyn/proszek do prania bielizny lub podrażnienie mechaniczne. Swędzenie pochwy i sromu może być spowodowane infekcjami intymnymi w obrębie narządu rodnego.
Świąd odbytu Świąd odbytu to nieprzyjemne uczucie w okolicy odbytu powodujące potrzebę drapania się. Często nasila się po wypróżnieniu, zwłaszcza przy biegunce oraz przed zaśnięciem. Swędzenie odbytu może powodować znaczny dyskomfort. Zwykle swędzenie jest spowodowane chorobami zapalnymi, zakaźnymi, układowymi, nowotworowymi i okolic odbytu (np. hemoroidami, szczeliną odbytu), a także nieprawidłową higieną odbytu. Leczenie zależy od przyczyny świądu odbytu.
Wysypka – zdjęcia, rodzaje i przyczyny (wysypka alergiczna, grudkowa, plamista)
Wysypka (plamki, grudki, pęcherzyki, rumień na skórze) może pojawić się na całym ciele lub tylko na brzuchu, twarzy, rękach czy plecach. Mogą jej towarzyszyć inne objawy, m.in swędzenie czy obrzęk. Wysypka u dorosłych rzadziej niż u dzieci ma podłoże infekcyjne, a częściej powodują ją zapalne choroby skóry.
fot. Adobe Stock
Wysypka to rodzaj zmian na skórze zmieniających jej wygląd i fakturę. Może obejmować całe ciało lub wybrane jego części np. zgięcia stawowe, brzuch, policzki. Wysypce mogą towarzyszyć inne objawy, takie jak: świąd, podwyższona temperatura, złe samopoczucie, zmiany w badaniach laboratoryjnych czy inne objawy ogólne. Wszystkie wysypki wymagają konsultacji z lekarzem, najlepiej dermatologiem.
Z uwagi na różnorodny obraz kliniczny oraz wieloczynnikową etiologię, wysypki skórne często stanowią problem diagnostyczny nawet dla doświadczonego dermatologa. W postawieniu rozpoznania pomocny bywa nie tylko obraz zmian skórnych, ale także ich lokalizacja, czas trwania choroby, świąd lub jego brak, wiek pacjenta czy też obecność innych objawów ogólnych (np. podwyższonej temperatury)
– mówi dr n. med. Joanna Sułowicz, specjalista dermatolog-wenerolog, lekarz medycyny estetycznej z SCM estetic w Krakowie.
Istnieją zmiany skórne, których lokalizacja jest bardzo typowa i niejednokrotnie pozwala na ustalenie rozpoznania, na przykład:
- w łuszczycywysypka typowo lokalizuje się na łokciach, kolanach i na skórze głowy owłosionej,
- w atopowym zapaleniu skóry wysypka zajmuje zgięcia łokciowe, podkolanowe i towarzyszy jej silny świąd,
- obecność swędzących zmiany o różnorodnym obrazie klinicznym (grudki, pęcherzyki, zmiany pokrzywkowe i rumieniowe) umiejscowione w okolicy łokci, kolan, pośladków czy tez skóry owłosionej głowy w pierwszej kolejności sugerują opryszczkowate zapalenie skóry, będące skórną manifestacją nietolerancji glutenu,
- swędzące fioletowe grudki umiejscowione w okolicy nadgarstków, kostek lub okolicy krzyżowej nasuwają podejrzenie liszaja płaskiego.
