U nas zapłacisz kartą
Wysypka po lekach - Fotograficzny przewodnik po objawach i leczeniu
Alergia polekowa - przyczyny, objawy i leczenie alergii na leki
Alergia polekowa (uczulenie na leki) to coraz częściej spotykany rodzaj uczulenia. Wszystko m.in. przez nieograniczony dostęp do leków i częste ich nadużywanie. Dotyczy to zwłaszcza antybiotyków. Jednak to nie jedyne leki, które mogą spowodować alergię polekową. Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy alergii polekowej i dowiedz się, na czym polega jej diagnoza i leczenie!
Spis treści
Alergia polekowa (uczulenie na leki) to chorobliwa reakcja organizmu na działanie leków, które są podawane w normalnych, zalecanych dawkach. Alergia na leki może być spowodowana nie tylko przez substancję czynną zwartą w leku, lecz także przez tzw. substancje pomocnicze, które się na niego składają.
Jak dochodzi do rozwoju alergii polekowej? Po pierwszym podaniu leku (zarówno drogą doustną, jak i dojelitowo lub dożylnie) układ odpornościowy "zapamiętuje" alergen i zaczyna tworzyć przeciw niemu przeciwciała. Dopiero przy kolejnym spożyciu leku (drugim, trzecim lub dziesiątym - to zależy od wrażliwości organizmu) pojawiają się objawy uczulenia.
Alergię na leki należy odróżnić od nadwrażliwości na leki, w przebiegu której nie bierze udział układ odpornościowy. W związku z tym przy nadwrażliwości na leki jej objawy mogą się pojawić już po pierwszym spożyciu leku. W przypadku alergii na leki koniczny jest wcześniejszy kontakt z alergenem, czyli lekiem.
Co robić, aby uniknąć zachorowania?
Nie ustalono, jakie środki pozwalają na uniknięcie zachorowania na pokrzywkę, niemniej jej nawroty z reguły skutecznie zwalczają wymienione powyżej leki oraz unikanie znanych, wyzwalających je czynników.
Wielu chorych z pokrzywką przewlekłą zauważa pogorszenie zmian pod wpływem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. aspiryny), zdenerwowania oraz diety. Prawdziwa alergia pokarmowa u nich jest rzadka, natomiast niektóre pokarmy mogą powodować nasilenie zmian – np. truskawki mogą spowodować wzrost wydzielania histaminy w organizmie, a alkohol rozszerza naczynia. Nie udowodniono niezbicie wpływu specjalnych diet, ale niektórzy chorzy (30–70%) odczuwają poprawę wyglądu skóry, unikając niektórych pokarmów (np. alkoholu, przypraw, konserwantów, barwników, surowych jarzyn i owoców).
Pokrzywka w pytaniach i odpowiedziach
Zobacz także
Pokrzywkowe zapalenie naczyń z hipokomplementemią Zapalenie naczyń z hipokomplementemią jest stwierdzane według różnych źródeł u od 2 do 20% pacjentów z przewlekłą pokrzywką. Najczęściej chorują kobiety po 50. rż.
Objawy chorób skóry (wykwity skórne) Wykwity skórne to zmiany na skórze, które są objawami chorób skóry. W poszczególnych chorobach wykwity mają charakterystyczny wygląd – kolor, kształt, postać, lokalizację i na tej podstawie dermatolog zwykle jest w stanie ustalić rozpoznanie. Zmiany skórne się mogą zmieniać w czasie oraz ustępować z pozostawieniem blizny lub bez niej. Do wykwitów należą: plama, grudka, guzek, guz, pęcherzyk, pęcherz, krosta, bąbel, a także nadżerka, przeczos, pęknięcie i rozpadlina, łuska, strup, owrzodzenie oraz blizna.
Wysypka alergiczna a potówki
Alergie skórne mogą być mylone z potówkami. Te drobne krostki pojawiają się, gdy dochodzi do przegrzewania skóry niemowląt, małych dzieci i osób dorosłych. Nadmierne pocenie sprzyja powstawaniu podrażnień oraz stanów zapalnych w obrębie mieszków włosowych. Potówki najczęściej pojawiają się w obrębie fałdów skórnych, w których gromadzi się pot np. na karku, pod pachami i w pachwinach, ale mogą również powstawać np. na plecach i na skórze kończyn. W przypadku pojawienia się nasilonego stanu zapalnego, na który wskazuje występowanie ropnych krostek, zaczerwienienie oraz pieczenie skóry, trzeba skonsultować się z lekarzem!
Wysypka alergiczna rzadko występuje na całym ciele. Wyjątkiem są zmiany skórne powodowane przez atopowe zapalenie skóry, które w zaawansowanej postaci choroby, mogą koncentrować się na większej powierzchni skóry, co świadczy o erytrodermii. W przypadku AZS skóra jest zaczerwieniona, łuszczy się i pęka.
W przebiegu wielu chorób zakaźnych wysypka pojawia się na skórze całego ciała i na błonach śluzowych, jednak nie jest jedynym objawem choroby. Częste choroby, które przebiegają z wysypką np. ospa wietrzna, odra, różyczka, wpływają na ogólne samopoczucie, powodując m.in.:
- osłabienie,
- powiększenie węzłów chłonnych,
- utratę apetytu,
- ból mięśni i stawów,
- stan podgorączkowy lub gorączkę,
- objawy ze strony górnych dróg oddechowych.
Ograniczone miejscowo wysypki i inne zmiany skórne mogą również wskazywać na inne choroby zakaźne np. liszajec zakaźny i rumień zakaźny.
Reakcja alergiczna na dany antybiotyk
Wystąpienie wysypki po przyjęciu antybiotyku może świadczyć o reakcji alergicznej. Szczególnie penicyliny i cefalosporyny znane są z wywoływania uczuleń. Niektóre inne antybiotyki, zwłaszcza tetracykliny i cefalosporyny III generacji, mogą również uczulać skórę na działanie promieni słonecznych.
Mimo wysokiej skuteczności antybiotyków, wysypka po penicylinie czy po amoksycylinie nie jest rzadkim zjawiskiem. Substancje czynne zawarte w lekach, jak również dodatkowe składniki pomocnicze, mogą wywoływać uczulenia zarówno u dzieci, jak i dorosłych.
Alergie na antybiotyki częściej dotykają kobiet niż mężczyzn, a ryzyko ich wystąpienia wzrasta wraz z wiekiem. Każda kolejna dawka antybiotyku może prowadzić do nasilenia reakcji alergicznej.
Z uwagi na możliwość wystąpienia wysypki po antybiotyku należy unikać samodzielnego stosowania leków bez konsultacji z lekarzem.
