U nas zapłacisz kartą
Skąd się bierze wysypka na całym ciele u dorosłych?
Wysypka grudkowo-plamista
Jest to rodzaj wysypki, w której równocześnie występują zarówno zmiany w postaci grudek, jak i plam. Może towarzyszyć opisywanej wcześniej trzydniówce, a także odczynom polekowym - te najczęściej towarzyszą antybiotykoterapii pochodnymi penicyliny lub sulfonamidami. Pojawia się zwykle po kilku dniach stosowania leków i zwykle z uwagi na nasilenie zmian wysypka wymaga interwencji lekarskiej.
Charakteryzuje się występowaniem wypełnionych płynem zmian ponad powierzchnią skóry. Często występuje w przebiegu zmian wirusowych takich jak opryszczka, półpasiec czy też ospa.
Pojawienie się zmian pęcherzykowych w przypadku opryszki czy tez półpaśca zwykle poprzedzone jest występowaniem tzw. objawów prodromalnych w postaci mrowienia, świądu czy też bólu. Ospa natomiast zwykle zaczyna się od objawów pseudogrypowych takich jak gorączka, ból gardła, złe samopoczucie.
Charakterystyczna jest także lokalizacja oraz układ zmian. W przypadku ospy pęcherzyki są rozsiane na całym ciele i przypominają „gwieździste niebo”, natomiast w opryszczce zwykle występują na wardze i mają tendencję do grupowania się. W półpaścu zazwyczaj pojawiają się w obrębie jednej połowy ciała i ułożone są na rumieniowym podłożu.
Wysypka pęcherzykowa może być także objawem uczulenia na promienie słoneczne czy też wyprysku dłoni i stóp. Gdy pęcherzykom towarzyszą podobne, ale większego rozmiaru zmiany zwane pęcherzami należy wykluczyć poważniejsze schorzenia takie jak pęcherzycę czy też pemphigoid.
Wysypka pęcherzykowa, fot. Adobe Stock
Wysypka przy półpaścu, fot. Adobe Stock
Wysypka na ciele jako objaw choroby wirusowej
Wirusowe choroby przebiegające z wysypką na ciele to:
- odra,
- ospa wietrzna,
- różyczka,
- mononukleoza,
- opryszczka,
- półpasiec,
- rumień zakaźny,
- rumień nagły.
Odra to jedna z najbardziej zaraźliwych chorób wieku dziecięcego, dlatego zapobiega się jej szczepieniami ochronnymi. W jej przebiegu wysypka zaczyna pojawiać się najpierw na skórze głowy, stopniowo przechodząc na tułów i kończyny. Zmiany to początkowo wypukłe czerwone plamki, później grudki, które zanikają, tworząc białe pasma. Po wysypce zostają ciemnobrązowe przebarwienia, a skóra w tych miejscach się łuszczy. Charakterystycznym objawem są tzw. plamki Koplika, czyli szarobiałe grudki na błonie śluzowej policzków, które poprzedzają wystąpienie wysypki na ciele.
Ospa wietrzna to kolejna bardzo zaraźliwa choroba, która przebiega z wysoką gorączką. Wysypka na ciele pojawiająca się w drugim dniu podwyższonej temperatury ciała nie obejmuje jedynie skóry dłoni i stóp. Zmiany mają postać grudek i pęcherzyków wypełnionych płynem. Po jakimś czasie z pęcherzyków tworzą się swędzące strupy, a w ich miejscu mogą pojawić się przebarwienia. Wysypka przy ospie wietrznej pojawia się rzutami, a na błonach śluzowych mogą tworzyć się owrzodzenia (pękające pęcherzyki).
Jakie są przyczyny pokrzywki?
Ze względu na czynniki, jakie powodują chorobę, pokrzywkę dzielimy na alergiczną, niealergiczną i fizykalną.
Pokrzywka alergiczna
Może zostać wywołana przez bardzo wiele czynników, które powodują reakcję alergiczną organizmu.
- Nietolerancje pokarmowe – najczęściej uczulające składniki diety to: orzeszki, pszenica, laktoza, skorupiaki, ryby, niektóre owoce, soja, jaja kurze, substancje konserwujące dodawane do pokarmów oraz wzmacniacze smaku.
- Alergie spowodowane pyłkami roślin.
- Reakcje wywołane sierścią zwierząt, alergia na kurz.
- Reakcje wywołane jadem owadów (pszczoły, osy, mrówki).
- Nietolerancja substancji chemicznych zawartych w kosmetykach i środkach chemicznych.
Pokrzywka niealergiczna
Najczęściej jest spowodowana nietolerancją organizmu na przyjmowane leki. Warto zaznaczyć, że pokrzywka może być wywołana praktycznie każdym lekiem, jednak najczęściej są to antybiotyki (penicylina, aminoglikozydy, cefalosporyny), niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, aspiryna, ketoprofen), silne leki przeciwbólowe (kodeina, morfina) oraz leki kontrastowe.
Pokrzywka fizykalna
Najczęściej wywołana jest niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi oraz atmosferycznymi. Pokrzywka może pojawić się na skórze na skutek zbyt długiej eksploatacji słonecznej, na skutek zimna, wysuszenia skóry czy zbyt długiego wystawienia jej na działanie wody. Może pojawić się również pokrzywka wysiłkowa, spowodowana zbyt długim i ciężkim wysiłkiem organizmu czy pokrzywka pod wpływem ucisku.
Powszechne jest również pojawienie się pokrzywki pod wpływem zapocenia skóry.
Pokrzywka może być objawem innej choroby. Najczęściej świadczy o zakażeniu pasożytami lub paciorkowcem. Może być również objawem choroby autoimmunologicznej, czy zakażenia wirusowego, w tym zapalenia wątroby oraz HIV. Z tego powodu, należy udać się do lekarza, który przeprowadzi wywiad i na jego podstawie zadecyduje o dalszym postępowaniu lub ewentualnym leczeniu.
Jakie choroby zakaźne u dzieci przebiegają z wysypką?
Wiele chorób zakaźnych u dzieci może przebiegać z charakterystyczną wysypką na skórze. Wysypki te są często jednym z kluczowych objawów, które pomagają w postawieniu odpowiedniej diagnozy. Do tego typu chorób należą, m.in. ospa wietrzna, różyczka, odra, szkarlatyna, świnka. Każde z tych schorzeń ma swoje charakterystyczne cechy wysypki, takie jak ich umiejscowienie, kolor czy skłonność do rozprzestrzeniania się. Warto również pamiętać, że wysypka często towarzyszy innym symptomom, takim jak gorączka bądź obrzęk węzłów chłonnych. O jakich chorobach u dzieci może świadczyć wysypka? Jak powinna wyglądać pielęgnacja skóry w chorobach zakaźnych z wysypką? Odpowiadamy!
Wysypka na ciele u dorosłych a infekcje
Wysypka to częsty objaw, który może świadczyć o infekcji bakteryjnej lub wirusowej na skórze. Dlatego należy zwracać uwagę również na inne objawy, które pojawiają się wraz z wysypką, ale także przed jej wystąpieniem i po jej ustąpieniu.
Wirusowe choroby z wysypką to charakterystyczne dla wieku dziecięcego: różyczka, rumień nagły (trzydniówka), odra i ospa wietrzna. Sporadycznie mogą one wystąpić również u dorosłych, jednak ich przebieg jest u nich znacznie cięższy niż u młodszych pacjentów. U dorosłych wysypka wirusowa wywołana jest zwykle przez wirus ospy (herpesvirus varicella zoster - VZV), który pozostaje w uśpieniu po przebytej chorobie i uaktywnia się w dogodnych dla siebie warunkach, np. w okresie spadku odporności. Nazywana jest półpaścem. Zmiany na skórze występują po jednej stronie ciała i układają się w charakterystyczne linie wzdłuż nerwów. Przybierają formę czerwonych plamek, które po kilku dniach zmieniają się w grudki, a następnie pęcherzyki wypełnione płynem. Po kilku dniach pęcherzyki pękają i powstają nadżerki, które stopniowo pokrywają się strupami. Podczas półpaśca występują również inne objawy jak mrowienie, świąd i ból w miejscach gdzie powstały wykwity oraz znaczne osłabienie i ból głowy. Wiele symptomów, szczególnie tych na skórze pojawia się przed wykwitami (objawy przepowiadające). Najbardziej niebezpieczny jest półpasiec oczny i uszny. Choroba może trwale uszkodzić te narządy.
Innym częstym schorzeniem wirusowym u dorosłych występującym z wykwitami na skórze jest opryszczka. Pojawia się ona na ustach, w okolicach intymnych, ale może wystąpić również w innych miejscach na skórze czy błonach śluzowych. Choroba ta często nawraca w okresach osłabienia organizmu, ponieważ wirus opryszczki przebywa w uśpieniu w organizmie gospodarza, podobnie jak VZV. Pierwszymi objawami opryszki są mrowienie i swędzenie, następnie na pograniczu skóry i czerwieni wargowej pojawiają się grudki, a po nich pęcherzyki wypełnione surowicą. Po ich pęknięciu widoczne są nadżerki, które pokrywają się strupem. Po zasklepieniu się zmiany strupek odpada. Choroba przebiega podobnie również gdy wirus umiejscawia się w innych miejscach.
