U nas zapłacisz kartą
Skąd się bierze wysypka na całym ciele u dorosłych?
Wysypka – zdjęcia, rodzaje i przyczyny (wysypka alergiczna, grudkowa, plamista)
Wysypka (plamki, grudki, pęcherzyki, rumień na skórze) może pojawić się na całym ciele lub tylko na brzuchu, twarzy, rękach czy plecach. Mogą jej towarzyszyć inne objawy, m.in swędzenie czy obrzęk. Wysypka u dorosłych rzadziej niż u dzieci ma podłoże infekcyjne, a częściej powodują ją zapalne choroby skóry.
fot. Adobe Stock
Wysypka to rodzaj zmian na skórze zmieniających jej wygląd i fakturę. Może obejmować całe ciało lub wybrane jego części np. zgięcia stawowe, brzuch, policzki. Wysypce mogą towarzyszyć inne objawy, takie jak: świąd, podwyższona temperatura, złe samopoczucie, zmiany w badaniach laboratoryjnych czy inne objawy ogólne. Wszystkie wysypki wymagają konsultacji z lekarzem, najlepiej dermatologiem.
Z uwagi na różnorodny obraz kliniczny oraz wieloczynnikową etiologię, wysypki skórne często stanowią problem diagnostyczny nawet dla doświadczonego dermatologa. W postawieniu rozpoznania pomocny bywa nie tylko obraz zmian skórnych, ale także ich lokalizacja, czas trwania choroby, świąd lub jego brak, wiek pacjenta czy też obecność innych objawów ogólnych (np. podwyższonej temperatury)
– mówi dr n. med. Joanna Sułowicz, specjalista dermatolog-wenerolog, lekarz medycyny estetycznej z SCM estetic w Krakowie.
Istnieją zmiany skórne, których lokalizacja jest bardzo typowa i niejednokrotnie pozwala na ustalenie rozpoznania, na przykład:
- w łuszczycywysypka typowo lokalizuje się na łokciach, kolanach i na skórze głowy owłosionej,
- w atopowym zapaleniu skóry wysypka zajmuje zgięcia łokciowe, podkolanowe i towarzyszy jej silny świąd,
- obecność swędzących zmiany o różnorodnym obrazie klinicznym (grudki, pęcherzyki, zmiany pokrzywkowe i rumieniowe) umiejscowione w okolicy łokci, kolan, pośladków czy tez skóry owłosionej głowy w pierwszej kolejności sugerują opryszczkowate zapalenie skóry, będące skórną manifestacją nietolerancji glutenu,
- swędzące fioletowe grudki umiejscowione w okolicy nadgarstków, kostek lub okolicy krzyżowej nasuwają podejrzenie liszaja płaskiego.
Wysypka na ciele o charakterze zmian alergicznych
Wysypki na tle alergicznym mają zazwyczaj postać pokrzywki, czyli małych, swędzących krostek przypominających te, jakie pojawiają się na skórze po oparzeniu pokrzywą. Zmiany mogą pojawić się w reakcji na leki, produkty żywnościowe, promieniowanie UV, kosmetyki oraz ukąszenia owadów. Pokrzywka na tle alergicznym rozwija się danym obszarze ciała (przy alergii kontaktowej, po użyciu kosmetyków) albo na całym ciele.
Najczęstsze substancje uczulające to zapachowe składniki kosmetyków do pielęgnacji ciała oraz środków czystości stosowanych do prania odzieży lub sprzątania. Gdy wysypka na ciele pojawia się po skorzystaniu z nowego produktu, warto dla pewności sprawdzić, czy to faktyczna przyczyna jej wystąpienia, a po potwierdzeniu zaprzestać z korzystania.
Jakie są przyczyny pokrzywki?
Ze względu na czynniki, jakie powodują chorobę, pokrzywkę dzielimy na alergiczną, niealergiczną i fizykalną.
Pokrzywka alergiczna
Może zostać wywołana przez bardzo wiele czynników, które powodują reakcję alergiczną organizmu.
- Nietolerancje pokarmowe – najczęściej uczulające składniki diety to: orzeszki, pszenica, laktoza, skorupiaki, ryby, niektóre owoce, soja, jaja kurze, substancje konserwujące dodawane do pokarmów oraz wzmacniacze smaku.
- Alergie spowodowane pyłkami roślin.
- Reakcje wywołane sierścią zwierząt, alergia na kurz.
- Reakcje wywołane jadem owadów (pszczoły, osy, mrówki).
- Nietolerancja substancji chemicznych zawartych w kosmetykach i środkach chemicznych.
Pokrzywka niealergiczna
Najczęściej jest spowodowana nietolerancją organizmu na przyjmowane leki. Warto zaznaczyć, że pokrzywka może być wywołana praktycznie każdym lekiem, jednak najczęściej są to antybiotyki (penicylina, aminoglikozydy, cefalosporyny), niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, aspiryna, ketoprofen), silne leki przeciwbólowe (kodeina, morfina) oraz leki kontrastowe.
Pokrzywka fizykalna
Najczęściej wywołana jest niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi oraz atmosferycznymi. Pokrzywka może pojawić się na skórze na skutek zbyt długiej eksploatacji słonecznej, na skutek zimna, wysuszenia skóry czy zbyt długiego wystawienia jej na działanie wody. Może pojawić się również pokrzywka wysiłkowa, spowodowana zbyt długim i ciężkim wysiłkiem organizmu czy pokrzywka pod wpływem ucisku.
Powszechne jest również pojawienie się pokrzywki pod wpływem zapocenia skóry.
Pokrzywka może być objawem innej choroby. Najczęściej świadczy o zakażeniu pasożytami lub paciorkowcem. Może być również objawem choroby autoimmunologicznej, czy zakażenia wirusowego, w tym zapalenia wątroby oraz HIV. Z tego powodu, należy udać się do lekarza, który przeprowadzi wywiad i na jego podstawie zadecyduje o dalszym postępowaniu lub ewentualnym leczeniu.
Wysypka na ciele – przyczyny
Wysypka to dość niespecyficzny objaw. W zależności od jej wyglądu, charakteru, lokalizacji oraz innych symptomów pojawiających się u pacjenta lekarz stara się określić jej przyczynę. Ustalenie etiologii wysypki pozwala na wdrożenie odpowiedniego leczenia. Swędząca wysypka na ciele może oznaczać reakcję alergiczną na spożyty pokarm, alergeny wziewne, odczyn po bezpośrednim kontakcie z alergenem (alergia kontaktowa) lub fotouczulenie, gdzie czynnikiem koniecznym do powstania alergicznego odczynu na skórze jest promieniowanie słoneczne.
Wysypka na ciele u dorosłych może być związana również z chorobami o podłożu wirusowym lub bakteryjnym. Niekiedy jej przyczyną jest zaostrzenie atopowego zapalenia skóry, łuszczycy, czy reumatoidalnego zapalenie stawów. Wysypka pojawia się także jako objaw choroby nowotworowej.
Rodzaje wysypek
Wysypka na skórze może mieć różny charakter. Niekiedy może być objawem chorobowym, ale czerwone krostki na ciele mogą pojawić również na skutek przegrzania. Obraz kliniczny (wygląd) wysypek bywa bardzo różnorodny. Stąd też, celem jak najlepszego opisania powstałych zmian skórnych, wysypki klasyfikuje się w określone typy. Wśród nich wyróżnia się:
- Wysypka alergiczna – jest mało specyficzna, powstaje na skutek kontaktu z alergenami, może przybierać formę czerwonych grudek, pęcherzyków czy bąbli, a u osób cierpiących na alergię przewlekle postać rumieniowo-złuszczających się zmian. Wysypce alergicznej zwykle towarzyszy świąd o różnym nasileniu, co znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie.
- Wysypka plamista – czerwone, nieregularne plamy często związane z alergią lub chorobami o charakterze zakaźnym.
- Wysypka grudkowa – przybiera formę małych, uniesionych grudek, które sprawiają, że skóra w dotyku staje się nierówna i chropowata. Są to zmiany charakterystyczne dla liszajca płaskiego, zmian alergicznych, wirusowych oraz łuszczycy. W przypadku ostatniej choroby grudki pokryte są srebrzystą łuską.
- Wysypka grudkowo – plamista – na skórze pojawiają się zarówno suche plamy, jak i grudkowe krostki. Jest to forma charakterystyczna dla alergii skórnej, np. odczyn poantybiotykowy.
- Wysypka pęcherzykowa – wypełnione płynem pęcherzyki wystają ponad powierzchnię skóry. Tego typu pęcherzyki są charakterystyczne dla infekcji wirusowej – opryszczka, półpasiec, ospa lub alergii na słońce. Często przed wystąpieniem wysypki pojawiają się objawy przepowiadające, tj. mrowienie, świąd, ból.
- Pokrzywka – swędząca, niejednorodna wysypka barwy zwykle różowej. Pokrzywkę powodować mogą różne alergeny, ale zwykle jej przyczyna jest trudna do ustalenia. Po pojawieniu się pokrzywki na skórze należy bacznie obserwować pacjenta czy objawy alergiczne nie postępują i nie pojawiają się u niego np. trudności z oddychaniem.
Dur brzuszny
W przypadku tej choroby wysypka manifestuje się jako małe, czerwone plamki, które początkowo pojawiają się na twarzy, a następnie obejmują resztę ciała. Plamki mogą zmieniać się w krostki lub pęcherzyki wypełnione płynem. Wysypce towarzyszą gorączka, bóle brzucha, wymioty, biegunka i utrata apetytu.
Wysypka u dzieci może przybierać różne formy i charakteryzować się różnymi cechami. Istnieje wiele rodzajów wysypek:
- Wysypka plamista — należy do najczęstszych rodzajów wysypki, manifestująca się jako czerwone lub różowe plamy na skórze. Nie można wyczuć jej dotykiem.
- Wysypka grudkowa — występowanie małych, wyniosłych grudek na skórze, które mogą być podobne do wyprysków w rozmiarze od 1 do 5 mm. Najczęściej można spotkać ją u niemowląt.
- Wysypka plamisto-grudkowa — obejmuje zarówno plamy, jak i grudki na skórze. Tego rodzaju wysypka towarzyszy z reguły chorobom wirusowym jak różyczka lub odra.
- Wysypka pęcherzykowa — jest związana z powstawaniem pęcherzyków wypełnionych płynem na skórze. Pojawia się zazwyczaj przy chorobach wirusowych jak opryszczka lub ospa wietrzna.
- Wysypka pokrzywkowa — alergiczna reakcja skóry na leki lub pokarm, charakteryzująca się występowaniem czerwonych, swędzących plam lub pęcherzyków.
Ważne jest, aby zwracać uwagę na rodzaj wysypki, jej umiejscowienie, intensywność i towarzyszące objawy, ponieważ może to pomóc w postawieniu właściwej diagnozy, a także podjęciu odpowiednich działań leczniczych. W przypadku wystąpienia wysypki u dziecka zawsze warto skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia przyczyny i odpowiedniego leczenia.
Pielęgnacja skóry dziecka w chorobach zakaźnych przebiegających z wysypką Pielęgnacja skóry dziecka w przypadku chorób zakaźnych przebiegających z wysypką jest istotnym aspektem opieki nad małym pacjentem. Należy zatem:
- Utrzymać skórę dziecka czystą i suchą.
- Unikać drażniących detergentów i mydeł, które mogą pogorszyć stan skóry.
- Używać łagodnych, bezzapachowych środków myjących, specjalnie przeznaczonych do pielęgnacji delikatnej skóry dziecka.
- Unikać pocierania skóry, a zamiast tego delikatnie osuszać ją, przykładając ręcznik do wysypki, aby uniknąć podrażnień.
- W przypadku świądu można zastosować łagodne produkty przeciwhistaminowe lub kremy z hydrokortyzonem zawsze jednak zgodnie z zaleceniami lekarza.
