U nas zapłacisz kartą
Przyczyny i leczenie czerwonych plam na ciele - Wysypka - objawy, diagnoza i porady
Agnieszka Zaremba-Wilk
Absolwentka I Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego - Pediatra. Poza chorobami dzieci interesuje się: chirurgią, chirurgią dziecięcą, a także chorobami wewnętrznymi.
Komentarze i opinie (0)
Może zainteresuje cię
Śniadania dla rocznego dziecka – inspiracje Szkarlatyna u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie i powikłania płonicy Bursztyn na ząbkowanie – czy naprawdę działa? Bezdech afektywny – czy jest groźny dla życia dziecka? Smoczki BIBS – co to jest, czy są zdrowe? Niemowlę na słońcu – jak chronić niemowlę przed upałem?Plamy na ciele dziecka – co oznaczają plamy na plecach, brzuchu, twarzy?
Plamy to wykwity znajdujące się w poziomie skóry. Chorobami, w przebiegu których obserwuje się plamy na ciele dziecka, są np. choroby zakaźne:
- rumień zakaźny – jest to choroba wirusowa dotycząca głównie dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Rozpoczyna się czerwono-sinym rumieniem na twarzy (dziecko wygląda jak spoliczkowane), do którego dołączają się charakterystyczne girlandowate (przypominające kokardy) wykwity na rękach, nogach i tułowiu. Wysypka na skórze dziecka w przebiegu rumienia zakaźnego jest czasem nazywana najpiękniejszą z wysypek,
- różyczka – charakterystyczna jest różowa, drobna wysypka, wykwity mogą zlewać się ze sobą. W niektórych przypadkach wysypka jest swędząca,
Zdjęcie wysypki przy różyczce – Center of Disease Control and Prevention
- odra – wysypka przy odrze ma charakter gruboplamisty. Typowe dla odry jest tzw. zstępowanie wysypki – w pierwszej dobie mamy do czynienia z wysypką na głowie dziecka, następnie pojawia się wysypka na brzuchu, plecach i kończynach górnych, a następnie na kończynach dolnych. Wysypka odrowa może pozostawić po sobie przebarwienia skórne o wyglądzie „tygrysich cętek”,
- wysypka w przebiegu mononukleozy zakaźnej – zwykle po podaniu antybiotyków z grupy aminopenicylin można zaobserwować wysypkę gruboplamistą, przypominającą wysypkę odrową,
- osutki polekowe – skórne reakcje polekowe to wyraz alergii na leki, np. na antybiotyki. Stosunkowo często obserwuje się osutki po antybiotykach z grupy aminopenicylin. Wysypka alergiczna (wysypka atopowa) może mieć charakter pokrzywki, ale też może mieć charakter wysypki plamistej, odropodobnej.
Wysypka na ciele u dorosłych a infekcje
Wysypka to częsty objaw, który może świadczyć o infekcji bakteryjnej lub wirusowej na skórze. Dlatego należy zwracać uwagę również na inne objawy, które pojawiają się wraz z wysypką, ale także przed jej wystąpieniem i po jej ustąpieniu.
Wirusowe choroby z wysypką to charakterystyczne dla wieku dziecięcego: różyczka, rumień nagły (trzydniówka), odra i ospa wietrzna. Sporadycznie mogą one wystąpić również u dorosłych, jednak ich przebieg jest u nich znacznie cięższy niż u młodszych pacjentów. U dorosłych wysypka wirusowa wywołana jest zwykle przez wirus ospy (herpesvirus varicella zoster - VZV), który pozostaje w uśpieniu po przebytej chorobie i uaktywnia się w dogodnych dla siebie warunkach, np. w okresie spadku odporności. Nazywana jest półpaścem. Zmiany na skórze występują po jednej stronie ciała i układają się w charakterystyczne linie wzdłuż nerwów. Przybierają formę czerwonych plamek, które po kilku dniach zmieniają się w grudki, a następnie pęcherzyki wypełnione płynem. Po kilku dniach pęcherzyki pękają i powstają nadżerki, które stopniowo pokrywają się strupami. Podczas półpaśca występują również inne objawy jak mrowienie, świąd i ból w miejscach gdzie powstały wykwity oraz znaczne osłabienie i ból głowy. Wiele symptomów, szczególnie tych na skórze pojawia się przed wykwitami (objawy przepowiadające). Najbardziej niebezpieczny jest półpasiec oczny i uszny. Choroba może trwale uszkodzić te narządy.
Innym częstym schorzeniem wirusowym u dorosłych występującym z wykwitami na skórze jest opryszczka. Pojawia się ona na ustach, w okolicach intymnych, ale może wystąpić również w innych miejscach na skórze czy błonach śluzowych. Choroba ta często nawraca w okresach osłabienia organizmu, ponieważ wirus opryszczki przebywa w uśpieniu w organizmie gospodarza, podobnie jak VZV. Pierwszymi objawami opryszki są mrowienie i swędzenie, następnie na pograniczu skóry i czerwieni wargowej pojawiają się grudki, a po nich pęcherzyki wypełnione surowicą. Po ich pęknięciu widoczne są nadżerki, które pokrywają się strupem. Po zasklepieniu się zmiany strupek odpada. Choroba przebiega podobnie również gdy wirus umiejscawia się w innych miejscach.
Wykwity pierwotne
Plama
Fot. 1. Plamy (bielactwo nabyte), w centrum widoczna nadżerka pokryta strupem
Fot. 2. Plamy rumieniowe
Plama to zmiana zabarwienia skóry na ograniczonej powierzchni, leżąca w poziomie skóry, tj. niewyczuwalna przy dotyku. Plamy mogą mieć różną wielkość, kolor i lokalizację. Mogą też towarzyszyć im różne objawy – świąd, pieczenie, łuszczenie się skóry, nadmierne ucieplenie skóry w okolicy plamy. Jeśli plamy występują na całym ciele, mówimy o wysypce (lub osutce) i opisujemy jej cechy charakterystyczne, np. wysypka drobnoplamista (kiedy plamy są niewielkie). Plamy mogą się zlewać się w większe ogniska, a także ulegać ewolucji – zmiana skórna, która początkowo była np. grudką lub pęcherzem może się zmienić w plamę.
1. Plamy z zaburzeń ukrwienia
- plamy rumieniowe: małe, najczęściej liczne wykwity, mogące się zlewać i tworzyć zmiany o charakterze wielokolistym, obrączkowatym. Obserwuje się je często w przebiegu chorób zakaźnych (orda, różyczka, płonica) i w wysypkach (osutkach) polekowych
- rumienie są wykwitami większymi od plam rumieniowych. Mogą mieć charakter przelotny, czyli chwilowy, ustępujący bez leczenia – związane są ze zwiększonym przepływem krwi przez naczynia skórne (np. rumień emocjonalny, rumień wywołany przez związki naczyniorozszerzające) lub trwały – najczęściej w wyniku przekrwienia związanego ze stanem zapalnym, np.: odczyn fototoksyczny i fotoalergiczny, róża
- erytrodermia jest uogólnionym stanem zapalnym skóry. Skóra jest zaczerwieniona jednolicie na większej powierzchni, obrzęknięta z nadmiernym złuszczaniem naskórka. Częstymi objawami towarzyszącymi są świąd, niekiedy powiększenie węzłów chłonnych, podwyższona temperatura, dreszcze, złe samopoczucie.
Czerwone plamy na ciele – nieswędzące
Znaczna część czerwonych zmian na skórze niesie za sobą także ryzyko wystąpienia świądu. Nie zawsze jednak tak jest. Czasem kropkom i plamom nie towarzyszy uczucie podrażnienia czy swędzenia. Na nieswędzące zmiany jednak warto zwracać baczniejszą uwagę.
Skóra naczynkowa a czerwone plamy na skórze
Nieswędzące plamy na ciele często pojawiają się u osób ze skórą naczynkową. To rodzaj cery, który jest niezwykle wrażliwy. Może być podatny zarówno na warunki stresowe, jak i nieodpowiednio dobrane kosmetyki oraz czynniki zewnętrzne (słońce, zmienna temperatura czy wiatr).
Delikatne, czerwonawe zmiany to wynik rozszerzania się i pękania naczyń krwionośnych. Przebarwienia pojawiają się szczególnie w obrębie twarzy i szyi, gdzie skóra jest cieńsza. Mogą także występować czerwone plamy na klatce piersiowej.
Zmiany skórne na dłoniach – rumień
Czerwone plamy nieswędzące mogą być związane z występowaniem tzw. rumienia dłoniowego. Skąd się bierze i czym charakteryzuje się ta zmiana skórna? Jak wskazuje nazwa, rumień dłoniowy obejmuje powierzchnię dłoni (głównie kłębik, kłąb i opuszki palców).
Związany jest ze zwiększonym pompowaniem krwi, które prowadzi do rozszerzania się naczyń krwionośnych włosowatych. Takie czerwone plamy na ciele to często wynik zbyt dużego stężenia estrogenów. Rumień na dłoniach może być objawem schorzeń, którymi są:
- reumatoidalne zapalenie stawów,
- łuszczyca,
- schorzenia wątroby.
