U nas zapłacisz kartą
Przyczyny, Objawy i Skuteczne Sposoby Leczenia Wysypki na Skórze - Jak Pozbyć Się Swędzenia?
Komplikacje i konsekwencje
Powszechnie łączy się główne skutki i powikłania swędzących wysypek skórnych z zadrapaniami, ponieważ uszkodzona skóra łatwo ulega zakażeniu i zapaleniu - z możliwą ropną martwicą.
Chociaż należy również wziąć pod uwagę przyczyny wysypki i swędzenia, które mogą również mieć swoje własne powikłania, na przykład rozwój zapalenia ucha środkowego i bólu gardła w różyczce, zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych - w odrze itp.
Dermatozy w ciąży, takie jak atopowe, powodują jedynie intensywny świąd skóry i wysypki, ale w niektórych przypadkach istnieje ryzyko wystąpienia anomalii, wcześniactwa i wewnątrzmacicznej śmierci płodu (statystycznie w prawie 10% przypadków).
Jeśli zostaną zauważone powikłania porostów skleroatroficznych (na głowie prącia), nie wyklucza się zwężenia napletka i rozwoju stulejki.
Swędzenie skóry bez wysypki
Czy możliwe jest występowanie swędzenia skóry bez objawów skórnych? Jak najbardziej tak. W wielu przypadkach, kiedy świąd ma podłoże psychiczne, „na oko” ze skórą wszystko jest w porządku – nie ma na niej krost, bąbli ani innego rodzaju zmian, nie jest zaczerwieniona ani się nie łuszczy.
Podobnie jest, kiedy swędzenie towarzyszy chorobom ogólnoustrojowym, np. cukrzycy czy chorobom nerek. Skóra pozostaje wówczas niezmieniona, ale uporczywa dolegliwość utrudnia normalne funkcjonowanie.
Swędząca skóra bez wysypki to również objaw przesuszenia lub niewłaściwego odżywienia. Sucha skóra przeważnie staje się matowa i biaława, co wynika z jej nadmiernego złuszczania i gromadzeniu się na powierzchni małych kawałków martwego naskórka, ale przeważnie nie ma na niej żadnych krostek ani wyprysków.
Sucha, swędząca skóra powinna zmieniać się po użyciu odpowiednich kosmetyków pielęgnacyjnych. Świąd powinien choć na jakiś czas ustąpić po zastosowaniu balsamu nawilżającego lub emolientu.
Czynniki ryzyka
Lekarze zwracają uwagę na czynniki ryzyka pojawienia się swędzących wysypek w chorobach somatycznych. Należą do nich choroby wątroby i pęcherzyka żółciowego z cholestazą (zastojem żółci), która powoduje plamy i grudki (plamy i guzki) o barwie żółtobrązowej lub różowawo-pomarańczowej - ksantoma - na rękach, stawach kończyn dolnych, twarzy, klatce piersiowej i szyi . [26]
Podobny rodzaj wysypki i swędzenia występuje w przypadku cukrzycy i zwykle pojawia się na pośladkach, kolanach, goleniach, łokciach i przedramionach. [27], [28]Możliwe jest również wystąpienie pokrzywki alergicznej na zastrzyki insuliny. [29], [30]
Lekko swędząca czerwona wysypka w postaci blaszek na łokciach i kolanach (ze stopniową lichenizacją - zgrubieniem) może być skutkiem niedoboru cynku w organizmie, co prowadzi do rozwoju enteropatycznego zapalenia skóry. [31]
Na ciele może pojawić się drobna wysypka i swędzenie z niską kwasowością żołądka i bezkwaśnym zapaleniem błony śluzowej żołądka, z pasożytniczą inwazją jelit i przewlekłymi zaparciami.
Niejednolita guzkowa wysypka ze swędzeniem (najczęściej na goleniach) występuje u pacjentów z autoimmunologiczną chorobą zapalną, taką jak sarkoidoza. [32], [33]
U niemal co czwartego pacjenta z nietolerancją białka zbożowego (celiakia) do problemów żołądkowo-jelitowych dołączają się problemy dermatologiczne – w postaciopryszczkowe zapalenie skóry Dühringa, [34], co najwyraźniej wynika ze zwiększonej produkcji przeciwciał IgA przeciwko glutenowi.
Wysypka grudkowo-plamista
Jest to rodzaj wysypki, w której równocześnie występują zarówno zmiany w postaci grudek, jak i plam. Może towarzyszyć opisywanej wcześniej trzydniówce, a także odczynom polekowym - te najczęściej towarzyszą antybiotykoterapii pochodnymi penicyliny lub sulfonamidami. Pojawia się zwykle po kilku dniach stosowania leków i zwykle z uwagi na nasilenie zmian wysypka wymaga interwencji lekarskiej.
Charakteryzuje się występowaniem wypełnionych płynem zmian ponad powierzchnią skóry. Często występuje w przebiegu zmian wirusowych takich jak opryszczka, półpasiec czy też ospa.
Pojawienie się zmian pęcherzykowych w przypadku opryszki czy tez półpaśca zwykle poprzedzone jest występowaniem tzw. objawów prodromalnych w postaci mrowienia, świądu czy też bólu. Ospa natomiast zwykle zaczyna się od objawów pseudogrypowych takich jak gorączka, ból gardła, złe samopoczucie.
Charakterystyczna jest także lokalizacja oraz układ zmian. W przypadku ospy pęcherzyki są rozsiane na całym ciele i przypominają „gwieździste niebo”, natomiast w opryszczce zwykle występują na wardze i mają tendencję do grupowania się. W półpaścu zazwyczaj pojawiają się w obrębie jednej połowy ciała i ułożone są na rumieniowym podłożu.
Wysypka pęcherzykowa może być także objawem uczulenia na promienie słoneczne czy też wyprysku dłoni i stóp. Gdy pęcherzykom towarzyszą podobne, ale większego rozmiaru zmiany zwane pęcherzami należy wykluczyć poważniejsze schorzenia takie jak pęcherzycę czy też pemphigoid.
Wysypka pęcherzykowa, fot. Adobe Stock
Wysypka przy półpaścu, fot. Adobe Stock
Patogeneza
Odpowiedź immunologiczna na czynniki egzo- i endogenne ze strony komórek dendrytycznych warstwy podstawnej skóry i keratynocytów naskórka wytwarzających mediatory stanu zapalnego – cytokiny i chemokiny, a następnie wzajemna aktywacja makrofagów, limfocytów T i B, leukocytów jednojądrzastych, W patogenezie wysypki determinują granulocyty neutrofilowe i eozynofilowe.
Mechanizm swędzenia polega na wejściu do krwi mediatora reakcji alergicznych histaminy z mastocytów (komórek tucznych) skóry. Więcej szczegółów w materiale -Patogeneza swędzenia skóry.
Zobacz także publikację -Schorzenia atopowe i alergiczne, co podkreśla patogenezę reakcji skórnych objawiających się swędzącymi wysypkami.
Niedawne badania powiązały przypadki idiopatycznych reakcji skórnych, takich jak te obserwowane w atopowym zapaleniu skóry, z nieprawidłowościami w niektórych genach zaangażowanych w utrzymanie bariery naskórkowej.
