U nas zapłacisz kartą
Zespół Sjögrena a wypadanie włosów - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia
Zespół Sjögrena (zespół suchości): objawy
Objawy Zespołu Sjögrena dzielimy na dwie grupy: objawy związane z zajęciem gruczołów wydzielania zewnętrznego i pozagruczołowe, związane z zajęciem narządów wewnętrznych.
Do pierwszej grupy zaliczamy objawy zaburzenia pracy gruczołu łzowego:
- kseroftalmia, czyli suchość rogówki i spojówek odczuwane jako "piasek" pod powiekami
- uczucie pieczenia i drapania oczu
- zaczerwienienie spojówek
- nadwrażliwość oczu na światło i dym papierosowy
- kserostomia, czyli suchość w jamie ustnej i związane z tym trudności w żuciu i połykaniu pokarmów
Objawy zaburzenia funkcji ślinianek:
- suchość w ustach
- problemy z żuciem i połykaniem jedzenia
- problemy z mową
- utrata lub zaburzenia smaku i węchu
- szybko postępująca próchnica zębów
- zakażenie grzybicze jamy ustnej
- pogłębiające się bruzdy na języku i wargach
W wyniku tych zaburzeń może się pojawić suchość w nosie i gardle prowadząca do zapalenia zatok, zapalenia oskrzeli lub zapalenia płuc. U kobiet może dodatkowo pojawić się suchość pochwy, która powoduje pieczeniem i dyskomfort w czasie stosunku.
Charakterystyczny jest również tzw. objaw Raynauda - sinienie rąk połączone z bólem palców (nasilane przez niską temperaturę i emocje).
Objawy pozagruczołowe to dolegliwości stawowe podobne do występujących w reumatoidalnym zapaleniu stawów, powiększenie węzłów chłonnych, zmiany w płucach, nerkach, zapalenie trzustki lub tarczycy.
Przyczyna zespołu Sjögrena pozostaje nieznana
Trudno ocenić, jak często występuje zespół Sjögrena. Mówi się o kilku procentach w populacji, jednak obliczenia mogą być znacznie niedoszacowane, ponieważ w przypadku łagodnego przebiegu choroby diagnoza może w ogóle nie zostać postawiona. Zespół Sjögrena to układowa choroba tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym, dotycząca w większości kobiet, a szczyt zachorowań przypada na 40.-50. rok życia.
Jak w wielu innych chorobach autoimmunologicznych nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, jaka jest przyczyna kaskady zjawisk prowadzących do autoagresji układu immunologicznego. W przypadku ZS dochodzi m.in. do uszkodzenia nabłonków, hiperaktywacji limfocytów B i produkcji przeciwciał przeciwko komórkom własnego organizmu.
Wśród czynników, mających wpływ na rozwój tej choroby, wymienia się często niedobór estrogenów, infekcje wirusem Epsteina-Barr, ale też HCV i HIV, narażenie na promienie UV, obecność antygenów HLA-B8, HLA-DW3, HLA-DR3, DRw52.
Choroba dotyczy przede wszystkim gruczołów wydzielania zewnętrznego (nie tylko łzowych czy ślinianek, ale też oskrzeli lub przewodu pokarmowego), gdzie powstają nacieki zapalne — stąd dominujący objaw, jakim jest suchość. Jednak proces zapalny może się toczyć również w poszczególnych narządach: płucach, naczyniach (zapalenie naczyń), układzie nerwowym, zarówno obwodowym, jak i ośrodkowym.
Istnieje też wtórna postać zespołu Sjögrena, współistniejąca z innymi chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak RZS, toczeń rumieniowaty objawowy, towarzysząca chorobie Hashimoto czy autoimmunologicznej chorobie wątroby i stwardniającemu zapaleniu dróg żółciowych.
Nie należy lekceważyć suchości śluzówek, to może być objaw zespołu Sjögrena
Brak łez, suchość w jamie ustnej, przewlekłe zmęczenie, nawracające infekcje, objawowe i bezobjawowe kamice: nerkowa, pęcherzyka żółciowego, ślinianek, bóle stawów mogą wskazywać na zespół Sjögrena. Jakie badania pozwolą zdiagnozować tę chorobę i jakie są metody jej leczenia? Kto powinien zająć się chorym z zespołem Sjögrena?
Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywnaWymienione objawy mogą, choć nie muszą, oznaczać zespół Sjögrena (ZS). Nazwa choroby pochodzi od szwedzkiego okulisty, Henrika Sjögrena, który w 1933 r. zbadał i opisał w swoim doktoracie pacjentki z objawami suchego oka i w większości z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Dopiero jednak przełożenie jego opracowania na język angielski i zwrócenie międzynarodowej uwagi na problem uczyniło Sjögrena sławnym i przyczyniło się do nadania nazwy chorobie.
W historii poznania choroby jest też akcent polski. Działający we Wrocławiu chirurg Jan Mikulicz-Radecki już w 1888 r. opisał objawy suchości jamy ustnej i przewlekłe powiększenie ślinianek, co przez lata wiązano głównie z zespołem Sjögrena. Obecnie jednak opisane przez polskiego lekarza objawy odpowiadają obrazowi innej choroby autoimmunologicznej, a mianowicie chorobie IgG4-zależnej.
Zespół Sjögrena – epidemiologia i podział
Zespół Sjögrena może wystąpić w każdym wieku, jednak najczęściej diagnozuje się go u starszych pacjentów.
Kobiety chorują dziewięciokrotnie częściej niż mężczyźni.
Według klasyfikacji wyróżnia się:
- pierwotny zespół Sjögrena,
- wtórny zespół Sjögrena – występuje w przebiegu przewlekłych zakażeń wirusami (HCV, HIV, HTLV-1),
- naśladujący zespół Sjögrena – objawy rozwijają się w przebiegu innych stanów patologicznych, np. popromiennego uszkodzenia ślinianek po radioterapii okolicy głowy i szyi, amyloidozy, chłoniaków, gruźlicy itd. oraz pod wpływem działania niektórych leków, których efektem ubocznym jest powodowanie suchości błon śluzowych, np. aminotryptyliny, atropiny, leków przeciwhistaminowych I generacji czy choćby popularnego i powszechnie stosowanego przeciwbólowo tramadolu,
- choroby związane z zespołem Sjögrena – zespół Sjögrena może występować w przebiegu innych chorób autoimmunologicznych, zarówno układowych (np. reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy), jak i narządowo swoistych (np. cukrzyca typu I, autoimmunologiczne zapalenie wątroby).
