U nas zapłacisz kartą
Zespół Sjögrena a wypadanie włosów - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia
Terapia zespołu Sjögrena: od leczenia objawowego po immunosupresyjne
Leczenie pacjenta z zespołem Sjögrena powinien prowadzić lekarz reumatolog — to jego rolą jest połączenie w całość wiedzy uzyskanej z badania podmiotowego, przedmiotowego oraz badań dodatkowych. Postawienie rozpoznania to równocześnie ustalenie stopnia aktywności choroby, zajęcia narządowego i decyzja co do metody leczenia.
Terapia nie jest łatwa ze względu na ciągle nieznaną przyczynę choroby. „To stanowi o ograniczeniu możliwości leczenia, choć ciągle są one poszukiwane” — zauważa dr Maślińska.
Obecnie prezentowane są międzynarodowe zalecenia postępowania z chorymi z zespołem Sjögrena, uwzględniające skrajne sytuacje — od objawów suchości i leczenia objawowego po ciężkie zmiany narządowe i leczenie immunosupresyjne. W pierwszym przypadku może wystarczyć stosowanie leków nasilających wydzielanie łez, śliny, sztucznych łez, kremów nawilżających, leków mukolitycznych. Dalszy krok w terapii to leki immunosupresyjne, znane z leczenia innych chorób reumatycznych, jak metotreksat czy azatiopryna.
Jeśli dochodzi do nasilonych zmian narządowych, trzeba sięgnąć po takie leki, jak cyklofosfamid, glikokortykosteroidy w dużych dawkach, immunoglobuliny, leki biologiczne, rytuksymab — przeciwciało anty CD20, a także zabiegi plazmaferezy, czyli oczyszczania osocza. W przypadku, gdy mamy do czynienia z wtórnym zespołem Sjögrena, leczenie jest skupione na chorobie podstawowej, np. RZS, oraz stosuje leki zmniejszające nasilenie suchości.
Objawy, które powinny zaalarmować, bo mogą wskazywać na zespół Sjögrena
Pacjenci (a częściej pacjentki) zgłaszają się do lekarza z dokuczliwymi objawami: „suchego oka”, wysuszonymi śluzówkami gardła, krtani (w efekcie pojawiać się mogą infekcje, chrypka i kaszel), nosa, pochwy. Często też skarżą się na przewlekłe zmęczenie, którego nie mogą wytłumaczyć codzienną aktywnością czy obowiązkami.
Jak zauważa dr n. med. Maria Maślińska z Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie, tych objawów nigdy nie należy lekceważyć, choć mogą mieć one wiele przyczyn: „Brak łez może być wynikiem długotrwałej pracy przy komputerze, zwłaszcza w klimatyzowanym pomieszczeniu, ale też przyjmowania leków, choćby blokujących receptory beta adrenergiczne czy doustnych środków antykoncepcyjnych i niektórych leków przeciwdepresyjnych. Pojedynczy objaw nie oznacza jeszcze rozpoznania choroby”.
Zespół Sjögrena: badania
Wczesne rozpoznawanie zespołu suchości jest możliwe dzięki badaniom laboratoryjnym, takim jak morfologia krwi i badania na przeciwciała ANA (anty-Ro i anty-La). U chorych występuje podwyższony poziom gammaglobulin, niedokrwistość i leukopenia.
Stopień nasilenia objawu suchości sprawdza się zwykle testem Schirmera, oceniającym ilość wydzielanych łez.
Pomocne są także test Saxona, czyli pomiar ilości wytwarzanej śliny (u chorego ilość ta jest znacznie zmniejszona) i sialografia (badanie przewodów ślinowych z kontrastem).
Kobiety w ciąży, u których stwierdzono zespół Sjögrena, wymagają specjalistycznej opieki. Niezbędny jest wtedy monitoring serca płodu. Przeciwciała mogą bowiem przechodzić przez łożysko i wywołać u dziecka wrodzony blok serca.
Można przeprowadzić również test krystalizacji śliny i łez – w zespole Sjögrena krystalizacja jest nieprawidłowa ze względu na zmieniony skład śliny i łez.
Wykonuje się także badania obrazowe, takie jak scyntygrafię z wykorzystaniem izotopu promieniotwórczego i ultrasonografię ślinianek.
W diagnostyce niezbędne mogą się okazać badanie mikroskopowe (biopsja gruczołu śluzowego) i barwienie rogówki za pomocą różu bengalskiego, co umożliwia odróżnienie zespołu Sjögrena od innych chorób, których objawem jest suchość oczu.
Zespół Sjögrena (zespół suchości): leczenie
W leczeniu uwaga jest skupiona na ochronie narządu wzroku, między innymi poprzez stosowanie tzw. sztucznych łez, składających się z metylocelulozy albo alkoholu poliwinylowego. Niekiedy stosuję się pilokarpinę, chlorochinę a czasem glikokortykosteroidy lub inne leki immunosupresyjne.
Lekarzem zajmującym się leczeniem choroby jest reumatolog.
Dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, a zwłaszcza obszarach medycyny, ochrony zdrowia i zdrowego odżywiania. Autorka newsów, poradników, wywiadów z ekspertami i relacji. Uczestniczka największej Ogólnopolskiej Konferencji Medycznej "Polka w Europie", organizowanej przez Stowarzyszenie "Dziennikarze dla Zdrowia", a także specjalistycznych warsztatów i seminariów dla dziennikarzy realizowanych przez Stowarzyszenie.
Przyczyny zespołu Sjögrena
Przyczyna występowania zespołu Sjögrena, tak jak większości schorzeń autoimmunologicznych, jest nieznana. W jego rozwoju podejrzewa się udział czynników genetycznych, środowiskowych, a także infekcji wirusowych. Wtórny zespół Sjögrena powstaje na skutek towarzyszącej mu, innej choroby o podłożu autoimmunologicznym. W gruczołach zewnątrzwydzielniczych, ale także w wielu narządach wewnętrznych, dochodzi do powstawania nacieków zapalnych złożonych głównie z limfocytów. Tworzenie nacieków i przewlekły proces zapalny prowadzi do zaburzenia czynności wydzielniczej gruczołów, co klinicznie najczęściej manifestuje się uogólnionym “zespołem suchości”. U części chorych limfocyty ulegają nadmiernej, niekontrolowanej proliferacji (namnażaniu), co może prowadzić do rozwoju chłoniaków – nowotworów złośliwych wywodzących się z układu chłonnego (limfatycznego).
Czy wiesz że: w terminologii medycznej suchość w jamie ustnej określana jest mianem kserostomii, a zespół suchego oka - kseroftalmii?