U nas zapłacisz kartą
Zespół Sjögrena a wypadanie włosów - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia
Diagnostyka i rozpoznanie zespołu Sjögrena
W diagnostyce zespołu Sjögrena wykonuje się badania laboratoryjne, obrazowe oraz okulistyczne, a także histopatologiczne – biopsję gruczołu ślinowego.
W badaniach laboratoryjnych najczęściej stwierdza się:
- niedokrwistość (wynikającą z przewlekłego procesu zapalnego, jest to tzw. niedokrwistość chorób przewlekłych),
- leukopenię – obniżenie poziomu białych krwinek,
- obecność przeciwciał charakterystycznych dla zespołu Sjögrena – najbardziej typowe dla tej jednostki chorobowej przeciwciała to anty-Ro i anty-La. Przeciwciała te skierowane są przeciwko elementom jądra komórkowego.
*przeciwciała – białka wytwarzane w organizmie człowieka pod wpływem antygenów, czyli substancji rozpoznawanych przez komórki układu odpornościowego jako obce. W chorobach autoimmunologicznych organizm produkuje autoprzeciwciała, czyli przeciwciała skierowane przeciwko własnym komórkom.
*jądro komórkowe – najważniejszy element komórki, zawierający jej materiał genetyczny – DNA.
Do badań obrazowych wykonywanych w procesie diagnostycznym zespołu Sjögrena zaliczamy:
- sialografię – kontrastowe badanie rentgenowskie (RTG) przewodów gruczołowych i miąższu ślinianek. W przypadku zespołu Sjögrena w badaniu tym widoczne są nieregularne poszerzenia i zwężenia przewodów gruczołowych (wynikają one z procesu zapalnego),
- scyntygrafię ślinianek – jest to badanie izotopowe, czyli wykorzystujące właściwości emisji promieniowania przez niektóre pierwiastki. Polega ono na podaniu pacjentowi odpowiedniej substancji promieniotwórczej (najczęściej technetu, jodu lub galu) drogą dożylną, której proces wydzielania i rozmieszczenie w śliniankach rejestruje specjalna kamera. Badanie to trwa około 30 minut, a w połowie badania pacjent proszony jest o wypicie przez słomkę soku z cytryny – ma on za zadanie pobudzić wydzielanie śliny, przez co możliwe jest lepsze zobrazowanie ślinianek. Po zakończeniu badania pacjent powinien wypić dużą ilość płynów, aby usprawnić wypłukiwanie substancji promieniotwórczej z organizmu. Scyntygrafia przeciwwskazana jest u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią,
- badanie ultrasonograficzne (USG) ślinianek przyusznych i podżuchwowych – pozwala ocenić wielkość i budowę ślinianek, a także wykryć powiększenie węzłów chłonnych w tej okolicy.
Zespół Sjögrena – przyczyny
Przyczyna choroby nie jest znana. Zachodzące w niej zmiany powstają w mechanizmie reakcji autoimmunologicznych, jednak czynnik wyzwalający sam proces autoimmunologiczny nie został jednoznacznie zdefiniowany. Za czynniki mające istotny wpływ na rozwój choroby uważa się:
- predyspozycje genetyczne – obecność antygenów zgodności tkankowej: HLA-B8, HLA-DR2, HLA-DR3, HLA-DQ,
- zakażenie niektórymi wirusami, takimi jak wirus Epsteina i Barr, wirus Cytomegalii, wirus zapalenia wątroby typu C, wirus HIV i wirus HTLV-1,
- działanie promieniowania ultrafioletowego (UV).
W przebiegu schorzenia dochodzi do aktywacji układu immunologicznego, rozwoju stanu zapalnego w obrębie licznych układów i narządów oraz naciekania przez komórki zapalne gruczołów ślinowych, gruczołów łzowych i trzustki, co wraz z przebiegiem choroby prowadzi do upośledzenia ich funkcji oraz rozwoju m.in. objawów suchości błon śluzowych i zespołu suchego oka.
Przyczyny zespołu Sjögrena
Przyczyna występowania zespołu Sjögrena, tak jak większości schorzeń autoimmunologicznych, jest nieznana. W jego rozwoju podejrzewa się udział czynników genetycznych, środowiskowych, a także infekcji wirusowych. Wtórny zespół Sjögrena powstaje na skutek towarzyszącej mu, innej choroby o podłożu autoimmunologicznym. W gruczołach zewnątrzwydzielniczych, ale także w wielu narządach wewnętrznych, dochodzi do powstawania nacieków zapalnych złożonych głównie z limfocytów. Tworzenie nacieków i przewlekły proces zapalny prowadzi do zaburzenia czynności wydzielniczej gruczołów, co klinicznie najczęściej manifestuje się uogólnionym “zespołem suchości”. U części chorych limfocyty ulegają nadmiernej, niekontrolowanej proliferacji (namnażaniu), co może prowadzić do rozwoju chłoniaków – nowotworów złośliwych wywodzących się z układu chłonnego (limfatycznego).
Czy wiesz że: w terminologii medycznej suchość w jamie ustnej określana jest mianem kserostomii, a zespół suchego oka - kseroftalmii?
Co to jest zespół Sjögrena? Objawy, przyczyny, diagnostyka i sposoby leczenia. Czy zespół Sjögrena jest uleczalny?
Choroby autoimmunologiczne można określić mianem “schorzeń współczesnych czasów” – ich rozpowszechnienie w populacji gwałtownie rośnie i są rozpoznawane u coraz młodszych pacjentów. Istotą schorzeń autoimmunologicznych (inaczej określanych jako “choroby z autoagresji”) jest nadmierna, nieprawidłowa reakcja układu immunologicznego. Nasz układ odpornościowy błędnie rozpoznaje własne komórki jako obce i zaczyna je zwalczać, co prowadzi do wystąpienia różnorodnych objawów klinicznych. Drugą co do częstości występowania w populacji (po reumatoidalnym zapaleniu stawów) chorobą o podłożu autoimmunologicznym jest zespół Sjögrena. Jak objawia się to schorzenie i czy jest ono uleczalne?
Zespół Sjögrena jest to przewlekłe schorzenie zapalne o podłożu autoimmunologicznym, charakteryzujące się występowaniem nacieków z limfocytów w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego (najczęściej w obrębie gruczołów łzowych i ślinianek) i upośledzenia ich czynności, co powoduje niedostateczne wydzielanie łez i suchość w jamie ustnej. Poza typowymi objawami suchości, w przebiegu choroby może dojść do zajęcia innych układów i narządów, m.in. nerek, układu oddechowego, kostno-stawowego, pokarmowego i skóry. Częstość występowania zespołu Sjögrena szacuje się na 0,5 – 5% populacji światowej. Aż 90% wszystkich chorych stanowią kobiety, a schorzenie to najczęściej diagnozowane jest około 50 roku życia. Nazwa schorzenia pochodzi od nazwiska szwedzkiego okulisty, Henrika Sjögrena, który po raz pierwszy opisał przypadek pacjentki ze współistniejącymi objawami zapalenia spojówek i rogówki, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i zapalenia stawów.
*limfocyty – komórki zaliczane do białych krwinek, odpowiedzialne za udział w procesach odpornościowych. W przebiegu chorób autoimmunologicznych dochodzi do powstawania tzw. autoreaktywnych limfocytów, które mylnie rozpoznają komórki własne organizmu jako obce i zaczynają je niszczyć, co prowadzi do wystąpienia objawów choroby.
