U nas zapłacisz kartą
Zespół Sjögrena a wypadanie włosów - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia
Diagnostyka i rozpoznanie zespołu Sjögrena
W diagnostyce zespołu Sjögrena wykonuje się badania laboratoryjne, obrazowe oraz okulistyczne, a także histopatologiczne – biopsję gruczołu ślinowego.
W badaniach laboratoryjnych najczęściej stwierdza się:
- niedokrwistość (wynikającą z przewlekłego procesu zapalnego, jest to tzw. niedokrwistość chorób przewlekłych),
- leukopenię – obniżenie poziomu białych krwinek,
- obecność przeciwciał charakterystycznych dla zespołu Sjögrena – najbardziej typowe dla tej jednostki chorobowej przeciwciała to anty-Ro i anty-La. Przeciwciała te skierowane są przeciwko elementom jądra komórkowego.
*przeciwciała – białka wytwarzane w organizmie człowieka pod wpływem antygenów, czyli substancji rozpoznawanych przez komórki układu odpornościowego jako obce. W chorobach autoimmunologicznych organizm produkuje autoprzeciwciała, czyli przeciwciała skierowane przeciwko własnym komórkom.
*jądro komórkowe – najważniejszy element komórki, zawierający jej materiał genetyczny – DNA.
Do badań obrazowych wykonywanych w procesie diagnostycznym zespołu Sjögrena zaliczamy:
- sialografię – kontrastowe badanie rentgenowskie (RTG) przewodów gruczołowych i miąższu ślinianek. W przypadku zespołu Sjögrena w badaniu tym widoczne są nieregularne poszerzenia i zwężenia przewodów gruczołowych (wynikają one z procesu zapalnego),
- scyntygrafię ślinianek – jest to badanie izotopowe, czyli wykorzystujące właściwości emisji promieniowania przez niektóre pierwiastki. Polega ono na podaniu pacjentowi odpowiedniej substancji promieniotwórczej (najczęściej technetu, jodu lub galu) drogą dożylną, której proces wydzielania i rozmieszczenie w śliniankach rejestruje specjalna kamera. Badanie to trwa około 30 minut, a w połowie badania pacjent proszony jest o wypicie przez słomkę soku z cytryny – ma on za zadanie pobudzić wydzielanie śliny, przez co możliwe jest lepsze zobrazowanie ślinianek. Po zakończeniu badania pacjent powinien wypić dużą ilość płynów, aby usprawnić wypłukiwanie substancji promieniotwórczej z organizmu. Scyntygrafia przeciwwskazana jest u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią,
- badanie ultrasonograficzne (USG) ślinianek przyusznych i podżuchwowych – pozwala ocenić wielkość i budowę ślinianek, a także wykryć powiększenie węzłów chłonnych w tej okolicy.
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie zespołu Sjögrena?
Nie znamy przyczyny zespołu Sjögrena i nie możemy go całkowicie wyleczyć. Zwalczamy tylko jego objawy i zapobiegamy powikłaniom. Chory z tym zespołem wymaga stałego monitorowania, obserwacji zmian gruczołowych, kontroli wielkości ślinianek, węzłów chłonnych, śledziony, powtarzania badań laboratoryjnych.
Nie można całkowicie wyleczyć chorych z zespołem Sjögrena. Trzeba pamiętać o częstej kontroli okulistycznej i starać się chronić oczy (odpowiednie szkła korekcyjne, unikanie kontaktu z pyłem, zadymionych pomieszczeń, zgodne z zaleceniami okulisty stosowanie odpowiednich kropli czy innych leków). Bardzo ważna u chorych z zespołem Sjögrena jest rezygnacja z palenia tytoniu.
Konieczna jest częsta kontrola stanu zębów, ponieważ bardzo szybko dochodzi do próchnicy. Wytwarzanie śliny można pobudzać, żując bezcukrową gumę.
Z uwagi na zagrożenie nowotworem - chłoniakiem - konieczna jest stała obserwacja objawów prowadzona przez chorego, lekarza rodzinnego i odpowiednich specjalistów.
Zobacz także
Zespół suchego oka Palisz papierosy? Odcuzwasz pieczenie, czasami uczucie suchości oczu? To mogą być objawy zespołu suchego oka. Badania epidemiologiczne wykazały go aż u 11–17% dorosłych osób. Zespół suchego oka często towarzyszy chorobom autoimmunologicznym, dermatologicznym i neurologicznym. Może występować również po kuracji lekami obniżającymi ciśnienie i u kobiet zażywających pigułki antykoncepcyjne.
Zespół suchego oka oraz zapalenie spojówek i rogówki w chorobach autoimmunologicznych Dlaczego reumatoidalnemu zapaleniu stawów często towarzyszy zapalenie spojówek? Jak mogę dbać o oczy, by unikać zespołu suchości? Czy można temu zapobiegać?
Zespół Sjögrena (zespół suchości): leczenie
W leczeniu uwaga jest skupiona na ochronie narządu wzroku, między innymi poprzez stosowanie tzw. sztucznych łez, składających się z metylocelulozy albo alkoholu poliwinylowego. Niekiedy stosuję się pilokarpinę, chlorochinę a czasem glikokortykosteroidy lub inne leki immunosupresyjne.
Lekarzem zajmującym się leczeniem choroby jest reumatolog.
Dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, a zwłaszcza obszarach medycyny, ochrony zdrowia i zdrowego odżywiania. Autorka newsów, poradników, wywiadów z ekspertami i relacji. Uczestniczka największej Ogólnopolskiej Konferencji Medycznej "Polka w Europie", organizowanej przez Stowarzyszenie "Dziennikarze dla Zdrowia", a także specjalistycznych warsztatów i seminariów dla dziennikarzy realizowanych przez Stowarzyszenie.
Czym grozi brak leczenia zespołu Sjögrena?
Zdaniem dr Maślińskiej, nie wszyscy chorzy mają od początku objawów postawione rozpoznanie. Zdarza się, że przez wiele lat krążą między poszczególnymi specjalistami. „To skutek braku dostatecznej wiedzy o tej chorobie, ale też trywializowanie jej jako łagodnego zjawiska, powiązanego tylko z suchością śluzówki jamy ustnej czy oka” — komentuje dr Maślińska.
Dopiero komplikacje skłaniają do dalszej diagnostyki. Dostrzegają je np. stomatolodzy z powodu nasilonej paradontozy, zapalenia śluzówek, okuliści — widząc nasilone objawy suchego oka, a nawet owrzodzenia rogówki. Niekiedy pacjent obserwowany jest z powodu hipergammaglobulinemii w poradni hematologicznej lub ma podejrzenie nietypowego przebiegu stwardnienia rozsianego, a ostatecznie okazuje się, że właściwym rozpoznaniem jest ZS. Charakterystyczna dla tej choroby wieloobjawowość nie ułatwia rozpoznania.
Nieleczenie zespołu Sjögrena grozi przede wszystkim rozwinięciem poważnych powikłań narządowych, jak włóknienie płuc, uszkodzenie mięśnia sercowego, uszkodzenia poszczególnych obszarów mózgu, a w efekcie zaburzenia poznawcze i inne. Warto też pamiętać, że chorzy z zespołem Sjögrena mają nawet 40-krotnie większe ryzyko rozwoju chłoniaka niż reszta populacji. Stąd rozpoznanie nawet łagodnej postaci choroby wymaga dalszej obserwacji. Do jego czynników prognostycznych należy m.in. przewlekłe powiększenie ślinianek, obecność krioglobulin, stwierdzenie czynnika reumatoidalnego w surowicy oraz obniżenie składowej C4 dopełniacza.
Organizacje pacjenckie upowszechniają wiedzę o zespole Sjögrena
Na terenie Stanów Zjednoczonych i Europy działają dwie organizacje pacjenckie, które przyjęły za cel edukację pacjentów i pracowników ochrony zdrowia, wymianę wiedzy na temat zespołu Sjögrena, wsparcie dla chorych i ich rodzin. Są to: The Sjögren’s Syndrome Foundation i Sjögren Europe — europejska federacja stowarzyszeń pacjentów z zespołem Sjögrena.
Organizacje te zachęcają do pracy naukowej, finansują innowacyjne projekty badawcze w celu lepszego zrozumienia, diagnozowania i leczenia ZS. Dzięki temu, poza analizami i rekomendacjami lekarzy ekspertów, prezentowanymi szczególnie przez European Ligue Against Rheumatism (EULAR) oraz American College for Rheumatology (ACR), organizacje pacjenckie stanowią istotną siłę w propagowaniu wiedzy o tej chorobie.
Warto zaznaczyć, że 23 lipca został ogłoszony dniem zespołu Sjögrena — to dzień urodzin Henrika Sjögrena. W ten sposób oddano hołd słynnemu okuliście
