Jak rozpoznać zmianę nowotworową skóry?
Rak podstawnokomórkowy skóry
Rak podstawnokomórkowy skóry stanowi około 70 procent wszystkich przypadków raka skóry. Zmiana chorobowa najczęściej ulokowana jest na twarzy, najczęściej na czole, w okolicy nosa i oczodołów, na policzkach, wargach, ale też na uszach, szyi, ramionach, udach i w okolicy krocza.
Rak skóry daje różne objawy. Najczęściej rak podstawnokomórkowy skóry to guzek o gładkiej i błyszczącej powierzchni, często otoczony wałowatym brzegiem. Rak podstawnokomórkowy skóry może być też niewielką ranką, która nie goi się, a po odpadnięciu z niej strupa, tworzy się kolejny.
Ten typ raka skóry bardzo rzadko daje przerzuty, zwykle jest małoinwazyjny. Przyczyny raka podstawnokomórkowego to nadmierna i częsta ekspozycja na działanie promieni ultrafioletowych (na słońce i w solarium), częsty kontakt ze związkami arsenu oraz ze środkami ochrony roślin. Ryzyko zachorowania znacznie rośnie po 50. roku życia.
Co wiesz o czerniaku? Sprawdź wiedzę o nowotworze skóry:
Rak kolczystokomórkowy skóry
Rak kolczystokomórkowy skóry to zaawansowana postać raka płaskonabłonkowego skóry. Przyczyną powstania tego nowotworu złośliwego jest nadmierne wystawianie ciała na działanie promieni ultrafioletowych. Występuje najczęściej u osób w średnim wieku i starszych. Zmiany pojawiają się na twarzy, dłoniach, szyi i narządach płciowych, przeważnie na granicy błon śluzowych i skóry.
Rak kolczystokomórkowy skóry szybko się rozwija, nacieka okoliczne tkanki i daje przerzuty. Nowotwór skóry tego rodzaju objawia się guzem, który szybko się rozrasta i twardnieje, z czasem krwawi lub może sączyć się z niego przezroczysta lub mętna ciecz. Skóra wokół zmiany rakowej przeważnie jest owrzodzona, zrogowaciała, może być pokryta strupami, tak jak sam guz.
Zobacz film: Solarium - korzystać czy nie? Źródło: Dzień Dobry TVN
Włókniak – co to jest?
Na naszej skórze wraz z wiekiem pojawiają się różne zmiany. Jedną z nich są włókniaki. To mylnie nazywane pieprzykami łagodne zmiany nowotworowe, które wywodzą się z tkanki łącznej i najczęściej nie powodują żadnych problemów zdrowotnych. Włókniaki tworzą się nie tylko na skórze. Mogą także powstawać na narządach wewnętrznych, jednak zdarza się to zdecydowanie rzadziej.
Zmiany te najczęściej pojawiają się u osób dorosłych, choć mogą także występować u dzieci i młodzieży. Duże włókniaki, powstające w widocznych lub często narażonych na uszkodzenia miejscach na ciele, powodują nie tylko dyskomfort, ale także bywają powodem kompleksów. Można je łatwo uszkodzić np. noszonym na szyi łańcuszkiem, ocierającą skórę odzieżą lub bielizną, co wywołuje ból oraz dość silne krwawienie. Włókniaki często występują w większych grupach na szyi, plecach, klatce piersiowej oraz pod pachami.
Rozpoznanie czerniaka
Rozpoznanie czerniaka na wczesnym etapie choroby pomyślnie rokuje. Coraz większa świadomość zagrożeń związanych z nowotworami skóry, które rozwijają się m.in. pod wpływem promieniowania UV, zwiększa odsetek chorych, którzy trafiają do lekarza w momencie, kiedy nie jest za późno na skuteczną terapię. Warto wiedzieć, że coraz częściej dermatolodzy zalecają wycięcie podejrzanych zmian barwnikowych w celu ograniczenia ryzyka związanego z ich przeobrażaniem się w nowotwór złośliwy.
Mitem jest, że czerniak nie rozwija się na podłożu znamion wrodzonych i znamion, z których wyrastają włosy, dlatego należy systematycznie sprawdzać stan zdrowia skóry oraz szybko reagować na każdą zmianę, która spełnia kryteria rozpoznania raka skóry. Rozpoznanie czerniaka odbywa się na podstawie wykonanych badań. To m.in. podstawowe badanie dermatoskopem, czyli specjalnym urządzeniem, które pozwala dokładnie ocenić budowę zmiany barwnikowej.
Jeżeli zmiana na skórze jest potencjalnie niebezpieczna, czyli może mieć tendencję do przeobrażenia się w nowotwór złośliwy, to zalecane jest jej profilaktyczne usunięcie. W przypadku, gdy badanie dermatologiczne wskazuje na nowotwór, to wykonywane są także dodatkowe badania np. podstawowe badania krwi, tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny. Pobierany jest także wycinek do badania histopatologicznego.
Wszystkie znamiona atypowe, które są profilaktycznie usuwane, także poddawane są badaniu histopatologicznemu.
Czerniak jest zagrożeniem dla zdrowia i życia, jednak jego wczesne wykrycie znacząco zwiększa szansę na całkowite wyleczenie. W zależności od stopnia zaawansowania choroby dobierane jest leczenie, które ma na celu zniszczenie lokalnego lub uogólnionego procesu chorobowego. Czerniak we wczesnym stadium rozwoju, który nie powoduje przerzutów, jest usuwany wraz z marginesem zdrowej skóry, co zapobiega rozprzestrzenianiu się choroby i sprawia, że leczenie czerniaka nie jest skomplikowane. Zaawansowana choroba nowotworowa wymaga nie tylko radyklanej terapii, ale także leczenia wspomagającego, czyli m.in. terapii celowanej molekularnie, radio i chemioterapii.
Jak leczyć raka skóry?
Podstawowym czynnikiem, który przesądza o leczeniunowotworów skóry jest wynik badania obrazowego i histopatologicznego. Głównym sposobem leczenia jest chirurgiczne wycięcie guzaz pewnym marginesem sąsiadujących zdrowych tkanek. To właśnie leczenie operacyjne pozwala na radykalne usunięcie zmian na skórze.
Kolejną formą leczenia jest radioterapia, stosowana u tych osób, które nie mogą być poddane zabiegowi chirurgicznemu. Tą metodą jest głównie leczony rak płaskonabłonkowy i podstawnokomórkowy.
Bezinwazyjną metodą jest natomiast terapia fotodynamiczna, która działa w oparciu o reakcję fototoksyczną. W ten sposób niszczone są komórki nowotworowe bez uszkadzania tkanek zdrowych. W przypadku mniejszych guzków (do 5 mm) stosowany jest laser CO2. Natomiast chorzy z dużymi obszarami skórnymi, zajętymi przez zmiany nowotworowe poddawani są leczeniu powierzchownemu.
Po zakończeniu leczenia każdy pacjent ma zalecane wizyty kontrolne. Ich zadaniem jest monitorowanie stanu zdrowia, ewentualnych nawrotów choroby czy przerzutów. Ogromne znaczenie ma profilaktyka raka skóry. Polega ona przede wszystkim na unikaniu zbyt długiego przebywania na słońcu i stosowaniu kremów ochronnych z wysokimi filtrami.
U nas zapłacisz kartą