U nas zapłacisz kartą
Alergia u dorosłych - Objawy, Diagnoza i Metody Leczenia
Objawy alergii: wysypka alergiczna, katar sienny i inne
W zasadzie wszystkie czynniki środowiskowe mogą uczulać, czyli powodować występowanie alergii, a objawy alergii mogą dotyczyć wielu układów i narządów. Mogą to być: łzawienie i świąd oczu, katar, wysypka (np. swędząca pokrzywka przypominająca bąble po poparzeniu pokrzywą), duszność, chrypka, biegunka. Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu, uogólniona lub ogólnoustrojowa reakcja nadwrażliwości to anafilaksja.
Typowe objawy alergii to m.in.: katar, łzawienie oczu, wysypka, duszność i biegunka.
- katar
- łzawienie oczu
- wysypkę
- duszność
- inne objawy po kontakcie np. z alergenami pyłków roślin, kurzu domowego, sierścią zwierząt
- biegunkę lub ból brzucha po zjedzeniu jakiegoś pokarmu (zobacz: Alergeny wziewne).
Typowe objawy występujące w najczęstszych chorobach alergicznych przedstawiono w tabeli poniżej.
- katar
- spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła
- zatkanie nosa
- kichanie
- świąd nosa
- świąd
- zaczerwienienie
- łzawienie oczu
- obrzęk powiek
- kaszel
- duszność
- świszczący oddech
- silny świąd skóry
- suchość skóry
- wyprysk (lokalizacja zależna od wieku)
- swędzące bąble otoczone rąbkiem zaczerwienionej skóry
- nudności
- wymioty
- ból brzucha
- biegunka
- spadek ciśnienia tętniczego
- utrata przytomności
- swędzące bąble
- obrzęk tkanki podskórnej
- kaszel
- duszność
- świszczący oddech
- nudności
- wymioty
- ból brzucha
- biegunka
W wielu przypadkach podejrzenie alergii nasuwa świąd – oczu, nosa czy skóry. Świąd jest jednym z kluczowych objawów alergii. W chorobach alergicznych główną przyczyną świądu jest jedna z najważniejszych substancji wydzielanych przez komórki zapalne, histamina. Również inne objawy alergii, np. katar, są konsekwencją nadmiernego wydzielania substancji zapalnych przez komórki układu odpornościowego (zobacz: Co to jest alergia? Jak Twój organizm reaguje na alergeny?).
Alergia u dorosłych – skąd się bierze?
Mechanizm powstawania alergii jest zawsze taki sam. Istnieje szereg substancji, które dla organizmu zdrowego człowieka są zupełnie neutralne i pozostają niezauważone. U alergików sprawa ma się zupełnie inaczej – ich układ odpornościowy odczytuje te substancje, nazywane alergenami, jako zagrożenie dla zdrowia i, jeśli znajdzie się w kontakcie z nimi, wdraża protokół obronny. Skutkiem tego są typowe dla alergii dolegliwości. W zależności od jej rodzaju, może to być katar, kichanie, łzawienie oczu, kaszel, duszności, problemy z oddychaniem, ból gardła, zmiany skórne, a także problemy ze strony układu pokarmowego. W dalszej części omówimy najpopularniejsze alergeny i objawy, jakie mogą powodować.
Do najpowszechniejszych alergenów odpowiedzialnych za powstawanie alergii u dorosłych należą:
- pyłki roślin (głównie traw, drzew i kwiatów),
- sierść, ślina i naskórek zwierząt domowych,
- roztocza kurzu domowego,
- detergenty, konserwanty i substancje zapachowe dodawane do kosmetyków,
- pleśń,
- niektóre pokarmy (najczęściej uczula białko mleka krowiego, orzechy, soja, jajka, cytrusy, truskawki, gluten, ryby i skorupiaki),
- metale (głównie nikiel).
Alergia u dzieci – objawy
Objawy alergii u dzieci mogą różnić się w zależności od rodzaju alergenu, na który dziecko jest uczulone. Alergeny obecne w powietrzu często prowadzą do wystąpienia alergicznego nieżytu nosa, znanego również jako katar sienny. Charakterystyczne dla tego stanu są objawy takie jak wodnista wydzielina z nosa, uczucie zatkania, świąd nosa oraz częste kichanie. Dodatkowo może pojawić się zapalenie spojówek, które objawia się zaczerwienieniem oczu, obrzękiem, łzawieniem oraz pojawieniem się cieni pod oczami, będących wynikiem zwiększonego przepływu krwi w okolicach zatok. Charakterystyczne dla dzieci z alergią jest również tarcie nosa ręką w górę, co określane jest mianem „pozdrowienia alergicznego”. Warto zaznaczyć, że alergiczny nieżyt nosa może znacząco zwiększać ryzyko rozwoju astmy oskrzelowej, która jest drugą najczęściej występującą alergią układu oddechowego. Astmie oskrzelowej u dzieci towarzyszą m.in. trudności w oddychaniu, duszności oraz uporczywy kaszel.
Inne symptomy alergii u dzieci mogą obejmować reakcje skórne, takie jak pokrzywka, obrzęki na twarzy, wargach, wokół oczu, a także problemy żołądkowo-jelitowe, w tym bóle brzucha, wymioty czy biegunka. W przypadku ciężkiej reakcji alergicznej istnieje ryzyko wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego. Jest to stan nagły, który charakteryzuje się trudnościami w oddychaniu, gwałtownym spadkiem ciśnienia krwi, obrzękiem języka, kaszlem, świszczącym oddechem lub nawet zapaścią. Objawy te rozwijają się szybko, często w ciągu kilku minut od kontaktu z alergenem i wymagają niezwłocznej interwencji medycznej, ponieważ stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia.
Alergia pokarmowa: diagnoza
Diagnostyka alergii pokarmowej nie jest prosta. Zazwyczaj jej pierwszym etapem jest szczegółowy wywiad lekarski, który może pomóc lekarzowi ocenić, czy w rodzinie występuje genetyczna predyspozycja do alergii (bo wówczas ryzyko, że pacjent mógł ją odziedziczyć, wynosi kilkadziesiąt proc.). Dalsze postępowanie zależy od stopnia nasilenia objawów i od wieku pacjenta.
- Diagnostyka alergii pokarmowej u niemowląt.U najmłodszych dzieci wykorzystywany jest zwykle test eliminacji i prowokacji (tzw. otwarta próba prowokacji lub – od nazwiska wynalazcy – test Goldmana) polegający na całkowitym wycofaniu z diety podejrzanego pokarmu (na przykład mleka) na okres co najmniej dwóch, a jeszcze lepiej czterech tygodni.Czas trwania testu zależy od postaci alergii, np. w przypadku objawów skórnych eliminacja powinna trwać cztery tygodnie. Jeśli w tym czasie objawy ustąpią, a po ponownym wprowadzeniu pokarmu do diety wrócą i będą identyczne, jak wcześniej, można mówić o sukcesie, czyli o identyfikacji alergenu.
- Diagnostyka alergii pokarmowej u dzieci.U starszych dzieci przeprowadzane są inne testy: zależnie od wskazań może to być oznaczenie we krwi swoistych IgE przeciw alergenom (mechanizmy IgE zależne biorą udział w około 50 proc. przypadków alergii pokarmowych), punktowe i płatkowe testy skórne, czy też podwójnie ślepa próba prowokacji kontrolowanej placebo (DBPCFC, duble blind, placebo controlled food challenge), kiedy to ani rodzic, ani osoba oceniająca wynik testu nie wiedzą, jaki alergen został do niego użyty. Takie testy przeprowadza się najczęściej w szpitalach ze względu na możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznej. Testy na alergię z krwi wykonuje się dopiero u niemowląt powyżej 6. miesiąca życia (u młodszych dzieci poziom przeciwciał może być jeszcze za niski), testy punktowe i płatkowe zazwyczaj przeprowadzane są u dzieci powyżej 4. roku życia.
- Diagnostyka alergii pokarmowej u dorosłych.Alergia pokarmowa u dorosłych jest trudna do zdiagnozowania, nie ma jednej metody diagnostycznej, która wskazałaby właściwy alergen, dlatego trzeba zwykle wykonać kilka testów alergicznych. Pierwszym ich typem są testy z kilkunastoma najczęściej uczulającymi alergenami pokarmowymi, bez względu na rodzaj manifestujących się objawów. Kolejnym testem jest oznaczenie swoistych IgE w surowicy krwi – ich wykrycie jest niepodważalnym dowodem istnienia uczulenia. W razie wątpliwości lekarz może również zlecić pokarmowe testy prowokacyjne, które polegają na podawaniu stopniowo zwiększanych ilości alergenu pokarmowego - aż do wystąpienia objawów klinicznych
