Alergia u dorosłych - Objawy, Diagnoza i Metody Leczenia

Co to jest alergia?

Alergia to stan, w którym układ immunologiczny reaguje w sposób przesadny na substancję, zwaną alergenem, która dla większości ludzi jest całkowicie nieszkodliwa. Pojęcie to zostało zdefiniowane po raz pierwszy w początkach XX wieku przez wiedeńskiego pediatrę, który wykorzystał połączenie dwóch greckich słów: allos (inny) oraz ergos (reakcja). Warto przy tym zaznaczyć, że alergia jest jedną z form nadwrażliwości, która jest pojęciem nieco bardziej ogólnym. Nadwrażliwość obejmuje wszelkie nieadekwatne reakcje organizmu na bodźce zewnętrzne, bez względu na ich źródło.

Nadwrażliwość możemy podzielić na dwie główne kategorie:

• alergiczną (alergia), która jest wywołana przez reakcję układu odpornościowego,
• niealergiczną, której przyczyny mogą być inne lub nie są w pełni określone.

Nie należy mylić nadwrażliwości alergicznej z nadreaktywnością. Nadreaktywność odnosi się do sytuacji, gdy tkanki lub narządy wykazują nadmierną reakcję na bodźce, które u osób niecierpiących na alergie nie wywołują żadnych negatywnych skutków. Przykładem może być nadreaktywność oskrzeli, którego efektem jest skurcz mięśni gładkich oskrzeli.

Alergia - leczenie

Gdy okaże się, że dziecko jest alergikiem, wraz z lekarzem ustalamy plan działania. Na pewno specjalista powie, że dziecko musi unikać alergenu, który je uczula.

Czasem wystarczy np. wystrzegać się kontaktu z kotem lub wyeliminować z diety mleko czy jaja, w przypadku uczuleń np. na pyłki traw - unikać spacerów po łąkach, parkach, w ciągu dnia zamykać okna w mieszkaniu, a wakacje planować tam, gdzie nie pylą właśnie uczulające trawy. Ale gdy czynnik uczulający jest niemal wszędzie (np. roztocze kurzu domowego), pojawia się problem.

Wtedy niezbędne są leki, zwykle przeciwhistaminowe i przeciwzapalne. Czy dziecko będzie musiało je przyjmować, zależy m.in. od tego, jak silna jest alergia i co ją wywołuje. Jeśli jest uczulone na jeden rodzaj pyłków - leki będzie zażywać tylko przez kilka tygodni w roku. Ale np. przy silnej alergii na roztocze, lekarstwa trzeba brać ciągle.

Jeśli leki nie poradzą sobie z alergią, trzeba pomyśleć o kuracji odczulającej. Nie prowadzi się jej w przypadku wykrycia alergii pokarmowej i na leki. Wtedy wystarczy bowiem unikać substancji uczulających. Odczulanie zaleca się natomiast, gdy przyczyną alergii są pyłki roślin, roztocze kurzu domowego, sierść zwierząt, pleśnie, grzyby lub jad owadów.

Terapia polega na przyjęciu serii podskórnych zastrzyków zawierających dany alergen. Początkowo co 7-14 dni podaje się coraz większą jego dawkę. W ten sposób organizm stopniowo przyzwyczaja się i uczy tolerować substancję, którą dotychczas zwalczał. Po 2-4 miesiącach, gdy alergen osiągnie odpowiednio duże stężenie, podaje się już tylko dawki podtrzymujące, zwykle raz w miesiącu. Cała kuracja może trwać nawet do 5 lat.

Później czasem trzeba przyjmować jeszcze tzw. dawki przypominające. Dla małych dzieci, które bardzo boją się zastrzyków niektóre szczepionki odczulające dostępne są także w formie np. doustnych kropli podawanych pod język. Szczepionki kupuje się tylko na receptę. Odczulać można zarówno dzieci (powyżej 5 lat), jak i dorosłych (najlepiej do 55 lat).

Alergiczny nieżyt nosa a zapalenie zatok przynosowych

Niestety, objawy alergicznego zapalenia nosa często myli się z objawami zapalenia zatok przynosowych, które najczęściej jest spowodowane zakażeniem wirusowym (przeziębieniem). Warto wiedzieć, jakie różnice w objawach występują w przebiegu tych dwóch chorób (tabela poniżej).

co najmniej 2 z następujących objawów, utrzymujących się przez >1 h przez większość dni:

• wyciek wodnistej wydzieliny z nosa
• kichanie, szczególnie o napadowym charakterze
• świąd nosa
• zapalenie spojówek

• jednostronne objawy
• niedrożność nosa bez innych objawów
• wyciek śluzowo-ropnej wydzieliny z nosa
• ściekanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła
  - gęsty śluz i/lub
  - brak wycieku wydzieliny z nosa
• ból nosa i gardła
• nawracające krwawienie z nosa
• upośledzenie węchu

Wysypka alergiczna

Zmiany skórne pojawiające się pod wpływem kontaktu z alergenami kontaktowymi (są to często substancje chemiczne) u uczulonych na nie osób to wyprysk kontaktowy. Objawami wyprysku kontaktowego jest silny świąd skóry, na powierzchni której tworzy się zaczerwienienie, łuszczące się grudki oraz pęcherzyki. Przeczytaj więcej: Wyprysk kontaktowy.

W przebiegu alergii może pojawić się także pokrzywka. Objawami pokrzywki jest pojawienie się na skórze bąbli pokrzywkowych, które są swędzące (niekiedy bolesne lub piekące), wypukłe, porcelanowobiałe lub różowe, dobrze ograniczone, otoczone przez zaczerwienioną skórę (rumień). Bąble są wyniosłe ponad powierzchnię skóry, szybko powstają i ustępują, nie pozostawiają zmian na skórze. Bąble mogą się zlewać, tworząc rozmaite kształty, i zajmować różną powierzchnię skóry. Bąble pokrzywkowe przypominają skutki poparzenia pokrzywami.

Pokrzywce najczęściej towarzyszy świąd. Przeczytaj więcej: Pokrzywka

Objawy alergii w pytaniach i odpowiedziach

Zobacz także

Alergie skórne - testy W rutynowej diagnostyce alergologicznej wykonuje się przede wszystkim dwa rodzaje testów: skórne testy punktowe oraz naskórkowe testy płatkowe.

Alergia a kontrolne wizyty u lekarza Podczas kontrolnych wizyt lekarskich alergolog skupia się na ocenie objawów zgłaszanych przez chorego.

Leczenie alergii Chociaż alergia towarzyszy nam często przez długie lata, właściwe leczenie pozwala na złagodzenie jej objawów i normalne życie. Zaniedbanie terapii może natomiast prowadzić do powikłań lub pogłębiania się alergii.

Rodzaje alergii

W alergologii wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje alergii, klasyfikowane na podstawie mechanizmów immunologicznych oraz czasu pojawienia się reakcji. Są to:

• alergia IgE-zależna (typ I, anafilaktyczny), której objawy pojawiają się niemal natychmiast po kontakcie z alergenem i mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak wstrząs anafilaktyczny. Alergia ta dotyka przede wszystkim obszary ciała, które są w bezpośrednim kontakcie ze środowiskiem zewnętrznym, takie jak nos, gardło, uszy, krtań, oskrzela, skóra czy jelita, gdzie znajdują się komórki tuczne,
• alergia IgE-niezależna – charakteryzuje się opóźnioną reakcją organizmu. Diagnoza tej alergii jest bardziej skomplikowana, ponieważ nie można jej wykryć standardowymi testami skórnymi ani badaniami serologicznymi krwi. W tej grupie wyróżnia się trzy typy alergii:
  • typ II (cytotoksyczny), w której główną rolę odgrywają przeciwciała IgM i IgG,
  • typ III (kompleksów immunologicznych), gdzie mediatorami są kompleksy przeciwciał klasy IgG z antygenem,
  • typ IV (komórkowy), gdzie alergen reaguje z limfocytami T.
  

  ---

  objawy alergia dorosłych