U nas zapłacisz kartą
Alergia pokarmowa - Wysypka u dorosłych - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia
Przyczyny alergii pokarmowej
Za powstawanie alergii pokarmowej odpowiadają czynniki genetyczne (mutacja w genie kodującym białko filagrynę, które pełni ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu bariery skórnej i nabłonka) oraz środowiskowe, takie jak: zanieczyszczenie środowiska, narażenie na dym tytoniowy, wiek matki karmiącej i jej dieta. Co ciekawe, istnieje zależność między częstością występowania alergii pokarmowych, a porą roku: dzieci urodzone jesienią i zimą częściej chorują na alergie pokarmowe, co tłumaczy się niższą syntezą witaminy D, która ma działanie modulujące na układ immunologiczny.
9 nawyków nasilających objawy alergii. Może niektóre dotyczą ciebie?
Alergia pokarmowa: leczenie
Dieta eliminacyjna, czyli dieta całkowicie usuwająca z menu alergen, to jedyna skuteczna terapia w alergii pokarmowej. W trakcie jej trwania nie można jeść niczego, co zawiera alergen. Choć dieta eliminacyjna pomaga zlikwidować uciążliwe objawy, to jednak gdy jest źle zbilansowana, jej efektem mogą być niedobory witamin i minerałów, zwłaszcza wapnia, niezbędnych do prawidłowego rozwoju.
Dlatego pokarm wywołujący objawy alergii, np. mleko, trzeba zastąpić równoważnym pod względem wartości odżywczych, który jest dobrze tolerowany. Dieta eliminacyjna nie zawsze jest taka sama. Sposób jej prowadzenia zależy od wieku, a w przypadku dzieci - od sposobu karmienia. W przypadku dzieci karmionych wyłącznie piersią alergen musi usunąć ze swojej diety karmiąca mama.
W przypadku niemowląt karmionych sztucznie i uczulonych na białka mleka krowiego mleko modyfikowane zastępuje się hydrolizatami o wysokim stopniu hydrolizy, a jeśli to nie wystarczy, u malucha stosowana jest tzw. dieta elementarna, której podstawą jest mieszanina aminokwasów.
Eksperci zalecają, by dieta eliminacyjna trwała co najmniej 6-8 miesięcy, niekiedy jednak czas diety eliminacyjnej znacząco się wydłuża. Po upływie określonego przez lekarza czasu należy wykonać test prowokacji, który pozwoli ocenić, czy organizm malca toleruje już dany pokarm. W przypadku dzieci u blisko 80 proc. maluchów z alergią pokarmową taka tolerancja pojawia się przed upływem 5. roku życia.
Wiele zależy jednak od tego, czy dziecko jest uczulone na jeden alergen, czy też mamy do czynienia z tzw. alergią wielopokarmową, bo w jej przypadku tolerancja na kolejne alergeny nie następuje jednocześnie.
W niektórych przypadkach, np. w przypadku ciężkiej alergii na substancje obecne w wielu produktach spożywczych, których eliminacja jest uciążliwa lub wręcz niemożliwa, stosuje się również metody odczulania, w tym doustną immunoterapię polegającą na podawaniu – w ściśle wyznaczonym czasie – produktów zawierających alergen. Początkowo jego ilości są śladowe, lecz w trakcie trwania terapii wzrastają.
Alergia a nietolerancja
W 2003 roku World Allergy Organization przedstawiła terminologię, w której dokonała rozgraniczenia na alergię pokarmową IgE-zależną oraz pozostałe niealergiczne reakcje pokarmowe IgE-niezależne. W skład ostatniej grupy wchodzą nietolerancje nieimmunologiczne często mylone z alergią 3 .
Niealergiczne reakcje pokarmowe zostały dodatkowo podzielone na:
- reakcje autoimmunologiczne – uwarunkowana genetycznie celiakia
- reakcje pseudoalergiczne – spowodowane dodatkiem konserwantów, pokarmem bogatym w histaminę czy w salicylany
- nietolerancje nieimmunologiczne – laktozy, glutenu, fruktozy
- reakcje IgG zależne
Nietolerancje pokarmowe mogą dawać objawy podobne do nadwrażliwości mających swą genezę w układzie immunologicznym. Stąd też trudności w postawieniu prawidłowej diagnozy.
Alergia pokarmowa leczenie
Obecnie jedynym sposobem leczenia alergii pokarmowej jest wyeliminowanie z jadłospisu alergizujących produktów oraz innych, mogących zawierać te produkty. Dla przykładu – dziecko uczulone na mleko krowie powinno unikać samego mleka, a także jogurtów, słodyczy, lodów itp.
W przypadku silnych reakcji autoimmunologicznych specjalista może przepisać leki na alergie pokarmowe – antyhistaminowe czy doustne glikokortykosteroidy, a także zalecić zaopatrzenie domowej apteczki w adrenalinę. Podstawą leczenia jest jednak dieta eliminacyjna.
Alergia pokarmowa – jak długo trwa i czy możliwe jest całkowite wyleczenie?
Dobrą wiadomością dla rodziców uczulonych dzieci jest fakt, że alergia pokarmowa może samoistnie ustąpić wraz z wiekiem. Na przykład alergia na gluten czy mleko u niemowląt i dzieci zazwyczaj ustępuje do 5. roku życia. Należy pamiętać jednak, że im później alergia pokarmowa wystąpiła, tym mniejsze szanse na jej całkowite wyleczenie.
Niestety, u dzieci i dorosłych z predyspozycją do alergii na dany produkt, symptomy nadwrażliwości pokarmowych mogą powrócić nawet po kilku latach od zakończonej kuracji. Pacjent jest także narażony na wystąpienie reakcji alergicznej na produkty, które wcześniej tolerował, a ponadto na pojawienie się uczulenia na alergeny wziewne oraz na rozwój astmy 5 .
Profilaktyka – co należy robić po zakończeniu leczenia
Po kuracji zakończonej sukcesem można rozszerzyć dietę o wcześniej alergizujące pokarmy. Aby uniknąć ryzyka ponownego wystąpienia alergii, odradza się podawanie dziecku nowych potraw, gdy jego układ immunologiczny osłabiony jest chorobą.
Po zakończeniu leczenia nie należy zapominać o wizytach lekarskich, ponieważ specjalista może zlecić kontrolne badania i zaproponować dalszy plan działania.
Istnieją domowe sposoby na alergię pokarmową opierające się na spożywaniu składników regulujących poziom histaminy, a więc i przeciwzapalnych, zmniejszających obrzęk śluzówki czy działających przeciwbakteryjnie. Są to zioła takie jak oregano czy melisa, cebula, czosnek, olej lniany, a także żywe kultury bakterii w postaci rozmaitych kiszonek.
