Alergia pokarmowa - Wysypka u dorosłych - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia

Alergia pokarmowa: objawy

Alergia na pokarm nie zawsze objawia się w identyczny sposób. Często ten sam alergen może wywołać inne objawy u dziecka, a inne – u dorosłego. Zarówno lokalizacja zmian, jak i ich rodzaj, zależą zarówno od wieku osoby uczulonej, jak i od alergenu, który wywołuje problem.

  • Objawy alergii pokarmowej u niemowląt i dzieci. Do najczęściej spotykanych objawów alergii pokarmowej u dzieci należą: ulewanie pokarmu (w przypadku niemowląt) i wymioty, zaparcia lub biegunka, krew w stolcu, refluks żołądkowo-przełykowy. U niemowląt charakterystycznym objawem alergii pokarmowej jest też kolka jelitowa – znak, że układ pokarmowy nie toleruje pewnych składników, a obecne w jelitach gazy nadmiernie rozciągają ich ścianki, czego efektem jest silny ból. Objawem alergii pokarmowej może być również biegunka fermentacyjna z nadmierną ilością gazów i kolki jelitowej, związana z wtórną nietolerancją laktozy. Częste są również problemy ze strony układu oddechowego: nieżyt nosa i spojówek, kaszel, chrypka, a także skurcz oskrzeli i świst krtaniowy, czyli charakterystyczny świszczący odgłos towarzyszący oddychaniu, który pojawia się przy obrzęku krtani i jest szczególnie groźny u niemowląt i małych dzieci. Występują także reakcje skórne: najczęściej jest to sucha, szorstka skóra, rumień i wysypka alergiczna. Wreszcie, objawem alergii pokarmowej u dzieci może być brak apetytu i niechęć do posiłków zawierających alergen, niedokrwistość, zaburzenia snu, rozdrażnienie, nadpobudliwość psychoruchowa, a nawet zaburzenia w rozwoju związane z długotrwałym niedoborem składników odżywczych.
  • Objawy alergii pokarmowej u dorosłychAlergia pokarmowa u dorosłych manifestuje się całą gamą objawów jednocześnie. Może więc na skórze zarówno obrzęk i pokrzywka, w obrębie układu oddechowego - nieżyt nosa i astma, ze strony centralnego układu nerwowego między innymi migrena, a także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego. Najczęstsze objawy alergii u dorosłych to: alergiczne zapalenie jamy ustnej, nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej, refluks przełykowy (często współistniejący z astmą), ostra alergiczna reakcja błony śluzowej żołądka (bóle w nadbrzuszu i wymioty pojawiające się bezpośrednio po spożyciu pokarmu), przewlekła reakcja alergiczna żołądka i dwunastnicy (przewlekłe objawy dyspeptyczne), ostre i przewlekłe zaburzenia jelitowe, biegunki, alergiczny nieżyt nosa, nieżyt ucha środkowego, nieżyt krtani, astma, zmiany skórne (rumienie, grudki obrzękowe, bąble pokrzywkowe), atopowe zapalenie skóry, obrzęk naczynioworuchowy, wstrząs anafilaktyczny. Alergia u dorosłych może powodować też inne objawy, które trudno z nią skojarzyć: migreny, zespół przewlekłego zmęczenia, zaburzenia snu, obrzęki dłoni, stóp i stawów.

Alergia a nietolerancja

W 2003 roku World Allergy Organization przedstawiła terminologię, w której dokonała rozgraniczenia na alergię pokarmową IgE-zależną oraz pozostałe niealergiczne reakcje pokarmowe IgE-niezależne. W skład ostatniej grupy wchodzą nietolerancje nieimmunologiczne często mylone z alergią 3 .

Niealergiczne reakcje pokarmowe zostały dodatkowo podzielone na:

  • reakcje autoimmunologiczne – uwarunkowana genetycznie celiakia
  • reakcje pseudoalergiczne – spowodowane dodatkiem konserwantów, pokarmem bogatym w histaminę czy w salicylany
  • nietolerancje nieimmunologiczne – laktozy, glutenu, fruktozy
  • reakcje IgG zależne

Nietolerancje pokarmowe mogą dawać objawy podobne do nadwrażliwości mających swą genezę w układzie immunologicznym. Stąd też trudności w postawieniu prawidłowej diagnozy.

Jak lekarz ustala diagnozę?

Podobnie jak w przypadku innych typów alergii, najistotniejszym elementem w rozpoznawaniu alergii pokarmowej jest wywiad. Lekarz zapyta o rodzaj pokarmu powodującego objawy, po jakim czasie pojawia się reakcja na pokarm i w jakiej sytuacji (np. u niektórych chorych wystąpieniu wstrząsu anafilaktycznego może sprzyjać wysiłek) oraz czy Ty lub Twoi krewni chorujecie na inne choroby alergiczne.

W trakcie badania lekarz skupi się na poszukiwaniu oznak chorób alergicznych.

Alergia pokarmowa - badania

Najważniejszym badaniem w rozpoznawaniu alergii pokarmowej jest próba prowokacyjna, w trakcie której pod kontrolą lekarza podaje się choremu uczulający go pokarm i obserwuje, czy dojdzie do wystąpienia objawów. W praktyce stosuje się także dietę eliminacyjną, pozbawioną uczulającego pokarmu – zanikanie objawów po wprowadzeniu tej diety i ich ponowne pojawianie się w przypadku spożycia uczulającego pokarmu są dowodem na występowanie alergii.

Dodatni wynik testów skórnych z alergenami określonych pokarmów nie zawsze potwierdza rolę tego alergenu w powstawaniu alergii pokarmowej, istotniejszy jest wynik ujemny, pozwalający ją wykluczyć. Stosuje się także oznaczanie miana IgE swoistych. Inne badania wykonuje się rzadziej (np. biopsję błony śluzowej przewodu pokarmowego) lub mają one znaczenie jedynie pomocnicze (np. pomiar liczby eozynofili we krwi lub całkowitego miana IgE).

Co robić, aby uniknąć alergii na pokarmy?

Nie ma jednej całkowicie skutecznej metody obrony przed powstaniem alergii pokarmowej, która jest chorobą o podłożu rodzinnym. Wykazano jednak, że karmienie piersią co najmniej 4–6 miesięcy może chronić przed pojawieniem się tej choroby (u niektórych niemowląt objawy pojawiają się po zjedzeniu przez matkę uczulającego je pokarmu). Po 6. miesiącu życia należy ostrożnie wprowadzać do diety dziecka nowe pokarmy, zwłaszcza mleko czy jaja (najlepiej zaczynać od małych ilości, a następnie je zwiększać, uważnie obserwując dziecko, czy np. nie pojawią się zmiany skórne na twarzy).

Alergia pokarmowa w pytaniach i odpowiedziach

Uczulenie na pomidora Na pomidora stosunkowo często są uczulone są osoby stale zawodowo przygotowujące kanapki oraz sprzedawcy żywności.

Alergia na orzeszki ziemne (arachidowe) Zarówno same orzechy, jak i masło arachidowe są bardzo silnymi alergenami pokarmowymi.

Uczulenie na seler Seler należy do częstych alergenów pokarmowych. W większości przypadków alergizuje osoby z nieżytem nosa wywołanym nadwrażliwością na pyłek roślin.

Alergia na pszenicę Ze wszystkich gatunków zbóż pszenica alergizuje najczęściej.

Alergia na mleko krowie Alergia na mleko krowie w znacznie większym stopniu niż uczulenie na inne pokarmy zależy od wieku. W pierwszych kilkunastu miesiącach życia mleko krowie jest najczęstszym alergenem dziecka.

Uczulenie na białko jaja kurzego Białko jaja kurzego należy do najczęstszych alergenów pokarmowych. W dodatku powoduje ono niekiedy bardzo burzliwe reakcje i może uczulać na odległość.

Do chorób o podłożu alergicznym zalicza się alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry, pokrzywkę, astmę, obrzęk naczynioruchowy, wyprysk kontaktowy, alergię pokarmową oraz reakcje anafilaktyczne.

Czytaj dalej...

Kiedy pszczoła zwiadowczyni go odnajdzie, wraca do ula i odpowiednim tańcem informuje pszczoły-zbieraczki, w którym kierunku się udać, aby ten pożytek znaleźć, a także jakiego rodzaju jest to pożytek i jak go jest dużo.

Czytaj dalej...

Kaszka na skórze twarzy, czerwone suche plamy na policzkach, wysypka na szyi i dekolcie to tylko kilka objawów uczulenia na twarzy, które mogą wystąpić jako reakcja alergiczna na słońce, dane pokarmy, kosmetyki, środki drażniące i inne.

Czytaj dalej...

Nadwrażliwość na pokarmy Nadwrażliwość na pokarmy to nadmierna, patologiczna i nieadekwatna do sytuacji reakcja organizmu na jakąś substancję, której spożycie może wywołać objawy ze strony różnych narządów i układów.

Czytaj dalej...