Alergia pokarmowa - Wysypka u dorosłych - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia

Przyczyny alergii pokarmowej – co powoduje alergię pokarmową?

Na ten moment nie można jednoznacznie stwierdzić, co jest dokładną przyczyną alergii pokarmowej, jednak istnieje kilka czynników mających wpływ na jej pojawienie się.

Czynniki / Przyczyny alergii pokarmowej:

  • Predyspozycje genetyczne – objawy alergii częściej występują u osób, w których rodzinie odnotowano przypadki uczulenia na pokarmy.
  • Obecność innej alergii – osoby uczulone na inne alergeny (np. wziewne) mają predyspozycje do pojawienia się alergii pokarmowej.
  • Nieodpowiednia dieta matki w okresie ciąży – zbilansowana dieta ciężarnej ma ogromny wpływ na prawidłowy rozwój układu immunologicznego dziecka.
  • Nawyki żywieniowe – od sposobu obróbki żywności oraz nawyków żywieniowych charakterystycznych dla danych populacji zależy ryzyko wystąpienia alergii pokarmowych.
  • Dym tytoniowy – dzieci ciężarnych palących papierosy lub wystawionych na ekspozycję dymu tytoniowego mogą mieć predyspozycje do zachorowania na astmę.
  • Zanieczyszczenie powietrza – badania udowodniły, że smog może nie tylko intensyfikować objawy alergii, ale i sam być alergenem 1 .
  • Niedobór witaminy D3 – niedostateczna ekspozycja na promienie słoneczne czy brak suplementacji witaminy D3 w okresie prenatalnym wpływa na kondycję układu autoimmunologicznego dziecka.

Co to jest alergia pokarmowa i jak często występuje?

Alergia pokarmowa, mylona z nietolerancją pokarmową, to „nadgorliwa” reakcja organizmu na spożytą żywność. Organizm uczulonego rozpoznaje dany składnik jako wrogi, w efekcie czego następuje szereg mechanizmów prowadzących do nadmiernej produkcji histaminy. To właśnie ona odpowiada za procesy zapalne powodujące dolegliwości wpływające na komfort, a nawet życie pacjenta.

Jak często występuje alergia pokarmowa? Jak podaje Europejska Akademia Alergologii i Immunologii Klinicznej – aż 17 milionów Europejczyków, w tym 3,5 miliona dzieci, cierpi na zespół objawów występujących po spożyciu wybranych pokarmów. 8% z nich narażone jest na anafilaksję – uogólnioną reakcję nadwrażliwości zagrażającą życiu.

Organizacje zdrowia alarmują, że alergie pokarmowe to coraz częściej występujący problem, który wciąż przybiera na sile.

Diagnostyka alergii pokarmowej

Rozpoznanie nadwrażliwości na pokarmy IgE-zależnej opiera się przede wszystkim na dokładnym wywiadzie z pacjentem. Dlatego informacja, w którym momencie, lub po zjedzeniu jakich produktów zaobserwował u siebie objawy, będzie cenna w diagnostyce alergii pokarmowej. W tym celu pomocny może okazać się dzienniczek żywieniowy z zapiskami na temat rodzaju posiłku, godziny jego spożycia, symptomów, które po nim wystąpiły itp.

Po spisaniu wywiadu lekarz może zlecić alergiczne testy skórne, badanie stężenia IgE z surowicy krwi lub próby prowokacyjne.

Diagnostyka alergii pokarmowej:

  • skórne testy alergiczne – opiera się na podskórnym wprowadzeniu ekstraktów alergenów oraz obserwacji powstałego odczynu
  • badanie specyficznych przeciwciał IgE – laboratoryjne pobranie próbki krwi, a następnie ocenienie stężenia specyficznych przeciwciał IgE informujących o alergii
  • dieta eliminacyjna i próby prowokacyjne – polega na wyeliminowaniu z diety możliwie alergizujących produktów spożywczych, a następnie spożyciu ich w warunkach ambulatoryjnych i obserwacji

W przypadku diagnostyki nadwrażliwości pokarmowej u dzieci i niemowląt zalecana jest obserwacja oraz dieta eliminacyjna pod okiem specjalisty. Natomiast Testy z krwi nie wykrywają nietolerancji nieimmunologicznych, które są częstą przyczyną symptomów.

Alergia a nietolerancja

W 2003 roku World Allergy Organization przedstawiła terminologię, w której dokonała rozgraniczenia na alergię pokarmową IgE-zależną oraz pozostałe niealergiczne reakcje pokarmowe IgE-niezależne. W skład ostatniej grupy wchodzą nietolerancje nieimmunologiczne często mylone z alergią 3 .

Niealergiczne reakcje pokarmowe zostały dodatkowo podzielone na:

  • reakcje autoimmunologiczne – uwarunkowana genetycznie celiakia
  • reakcje pseudoalergiczne – spowodowane dodatkiem konserwantów, pokarmem bogatym w histaminę czy w salicylany
  • nietolerancje nieimmunologiczne – laktozy, glutenu, fruktozy
  • reakcje IgG zależne

Nietolerancje pokarmowe mogą dawać objawy podobne do nadwrażliwości mających swą genezę w układzie immunologicznym. Stąd też trudności w postawieniu prawidłowej diagnozy.

Alergia pokarmowa u niemowląt i dzieci

Uczulenie na dane pokarmy może występować już u kilkutygodniowych niemowląt, ponieważ jest to spowodowane przenikaniem niektórych alergenów do mleka matki. Dlatego też istotna jest obserwacja nawyków żywieniowych kobiety i reakcji ze strony układu immunologicznego dziecka.

Najczęstsze objawy alergii pokarmowej u niemowląt i dzieci:

  • objawy skórne – swędząca i sucha skóra, wysypka na twarzy, na zgięciach kolan i łokci
  • symptomy ze strony układu oddechowego – katar, kaszel, przezroczysta wydzielina z nosa, obrzęk błon śluzowych
  • symptomy ze strony układu pokarmowego – wymioty, biegunki, ulewanie, kolki, krew w stolcu

Najczęstsze pokarmy uczulające dzieci i niemowlęta:

  • mleko krowie
  • jajka
  • orzechy
  • ryby i owoce morza
  • pszenica

Rozszerzanie diety dziecka powinno odbywać się stopniowo, aby w razie pojawienia się objawów uczulenia, rozpoznać alergizujący składnik.

W obecnych czasach, ze względu na zmieniający się styl życia, a często również postępujące zanieczyszczenie środowiska, u coraz większej liczby osób zostaje wykrywana alergia na skórze lub różne zmiany o podłożu alergicznym, takie jak krosty uczuleniowe.

Czytaj dalej...

Jeśli występują objawy bardziej nasilone, takie jak obrzęk gardła, trudności w oddychaniu lub spadek ciśnienia krwi, konieczne jest niezwłoczne wezwanie pomocy medycznej i podanie adrenaliny w formie zastrzyku lub automatycznego wstrzykiwacza.

Czytaj dalej...

Kaszka na skórze twarzy, czerwone suche plamy na policzkach, wysypka na szyi i dekolcie to tylko kilka objawów uczulenia na twarzy, które mogą wystąpić jako reakcja alergiczna na słońce, dane pokarmy, kosmetyki, środki drażniące i inne.

Czytaj dalej...

Ważna jednak jest także codzienna pielęgnacja przesuszonej i swędzącej skóry - zwykle zaleca się natłuszczanie jej i nawilżanie za pomocą kosmetyków z grupy emolientów emulsje do kąpieli, kremy, maści, lotiony.

Czytaj dalej...