U nas zapłacisz kartą
Alergia pokarmowa - Wysypka u dorosłych - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia
Alergia u dorosłych – skąd się bierze?
Mechanizm powstawania alergii jest zawsze taki sam. Istnieje szereg substancji, które dla organizmu zdrowego człowieka są zupełnie neutralne i pozostają niezauważone. U alergików sprawa ma się zupełnie inaczej – ich układ odpornościowy odczytuje te substancje, nazywane alergenami, jako zagrożenie dla zdrowia i, jeśli znajdzie się w kontakcie z nimi, wdraża protokół obronny. Skutkiem tego są typowe dla alergii dolegliwości. W zależności od jej rodzaju, może to być katar, kichanie, łzawienie oczu, kaszel, duszności, problemy z oddychaniem, ból gardła, zmiany skórne, a także problemy ze strony układu pokarmowego. W dalszej części omówimy najpopularniejsze alergeny i objawy, jakie mogą powodować.
Do najpowszechniejszych alergenów odpowiedzialnych za powstawanie alergii u dorosłych należą:
- pyłki roślin (głównie traw, drzew i kwiatów),
- sierść, ślina i naskórek zwierząt domowych,
- roztocza kurzu domowego,
- detergenty, konserwanty i substancje zapachowe dodawane do kosmetyków,
- pleśń,
- niektóre pokarmy (najczęściej uczula białko mleka krowiego, orzechy, soja, jajka, cytrusy, truskawki, gluten, ryby i skorupiaki),
- metale (głównie nikiel).
Alergia pokarmowa wysypka u dorosłych
Choć mogłoby wydawać się inaczej, alergie to bardzo poważny i nie do końca zbadany problem, z którym musi zmierzyć się współczesna medycyna. Z roku na rok diagnozuje się ich coraz więcej i coraz częściej mówi się o nich w kontekście chorób cywilizacyjnych. Wynika to z kilku czynników. Szybki i stresujący tryb życia, niewłaściwa dieta uboga w składniki odżywcze, niewystarczająca ilość snu, zbyt rzadka aktywność fizyczna, a także coraz gorsza jakość powietrza w dużych miastach mogą znacznie osłabić działanie naszego układu odpornościowego, a tym samym zwiększyć naszą podatność na alergie. W tym artykule wyjaśniamy, skąd bierze się alergia u dorosłych, jak ją rozpoznać i jak poradzić sobie ze związanymi z nią dolegliwościami.
Co to jest alergia pokarmowa?
Według definicji, alergia pokarmowa to niepożądana reakcja organizmu w postaci powtarzalnych i odtwarzalnych objawów po spożyciu (nawet niewielkiej ilości) wybranych produktów, które u zdrowych osób nie wywołują żadnych dolegliwości. Słowo alergia powstało z połączenia dwóch słów pochodzących z języka greckiego: „allos”- zmieniony oraz „ergon” – reakcja. Przyczyną alergii pokarmowej jest nieprawidłowa odpowiedź układu immunologicznego, który rozpoznaje substancje zawarte w pokarmie jako obce i uruchamia kaskadę mechanizmów mających za zadanie unieszkodliwić alergen.
Alergia pokarmowa jest jedną z powszechniej występujących chorób. Ma to związek z rozwojem cywilizacyjnym, w wyniku którego organizm narażony jest na coraz większą ilość substancji potencjalnie uczulających (barwniki, konserwanty żywności, emulgatory, preparaty modyfikujące smak). Alergia pokarmowa stanowi poważne wyzwanie dla zdrowia publicznego, nazywana jest „drugą falą epidemii” po astmie. Szacuje się, że alergia pokarmowa może dotyczyć nawet 10 proc. populacji.
Termin alergia często niesłusznie stosowany jest wymiennie z pojęciem nietolerancja pokarmowa. U podłoża alergii pokarmowej leżą mechanizmy immunologiczne, natomiast nietolerancja pokarmowa jest związana z nieimmunologiczną odpowiedzią organizmu. Do nietolerancji pokarmowych należą m.in nietolerancja laktozy i glutenu oraz nieprawidłowe wchłanianie węglowodanów. Symptomy alergii pokarmowej i nietolerancji są bardzo podobne, a więc i trudne do odróżnienia.
Alergia pokarmowa objawy
Alergia może mieć konsekwencje związane z układem pokarmowym czy oddechowym a także objawiać się reakcjami skórnymi, zmianami w jamie ustnej i nawet zagrażającą życiu anafilaksją. Ponadto objawy alergii pokarmowej mogą wystąpić od razu po spożyciu alergenu, jak i po kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu minutach później.
Alergia pokarmowa – objawy:
- obejmujące układ oddechowy – duszności, katar o wodnistej wydzielinie, alergiczny nieżyt nosa, kichanie, zapalenie zatok, atak astmy alergicznej
- dotyczące układu pokarmowego – biegunka, wzdęcia, zaparcia, ból brzucha, odbijanie, zgaga, zapalenie jelit spowodowane uporczywymi biegunkami
- obejmujące zmiany w obrębie jamy ustnej – obrzęk warg, pieczenie i zaczerwienienie w jamie ustnej
- dające symptomy skórne – bąble pokrzywkowe, świąd, wysypka, łuszczenie się naskórka
- związane z anafilaksją – zaczerwienienie skóry, świszczący oddech i trudności z oddychaniem spowodowane obrzękiem górnych dróg oddechowych, spadek ciśnienia tętniczego krwi, wymioty, utrata przytomności
Objawy alergii pokarmowej mogą być zintensyfikowane wysiłkiem następującym po spożyciu posiłku zawierającego alergeny – to tzw. anafilaksja indukowana wysiłkiem fizycznym. Co ciekawe – chorzy nie zauważą u siebie symptomów, jeśli po przyjęciu pokarmu nie narażą się na wysiłek. I na odwrót – gdy rozpoczną aktywność fizyczną bez uprzedniego spożycia alergenów 2 .
Jak lekarz ustala diagnozę?
Podobnie jak w przypadku innych typów alergii, najistotniejszym elementem w rozpoznawaniu alergii pokarmowej jest wywiad. Lekarz zapyta o rodzaj pokarmu powodującego objawy, po jakim czasie pojawia się reakcja na pokarm i w jakiej sytuacji (np. u niektórych chorych wystąpieniu wstrząsu anafilaktycznego może sprzyjać wysiłek) oraz czy Ty lub Twoi krewni chorujecie na inne choroby alergiczne.
W trakcie badania lekarz skupi się na poszukiwaniu oznak chorób alergicznych.
Alergia pokarmowa - badania
Najważniejszym badaniem w rozpoznawaniu alergii pokarmowej jest próba prowokacyjna, w trakcie której pod kontrolą lekarza podaje się choremu uczulający go pokarm i obserwuje, czy dojdzie do wystąpienia objawów. W praktyce stosuje się także dietę eliminacyjną, pozbawioną uczulającego pokarmu – zanikanie objawów po wprowadzeniu tej diety i ich ponowne pojawianie się w przypadku spożycia uczulającego pokarmu są dowodem na występowanie alergii.
Dodatni wynik testów skórnych z alergenami określonych pokarmów nie zawsze potwierdza rolę tego alergenu w powstawaniu alergii pokarmowej, istotniejszy jest wynik ujemny, pozwalający ją wykluczyć. Stosuje się także oznaczanie miana IgE swoistych. Inne badania wykonuje się rzadziej (np. biopsję błony śluzowej przewodu pokarmowego) lub mają one znaczenie jedynie pomocnicze (np. pomiar liczby eozynofili we krwi lub całkowitego miana IgE).
