U nas zapłacisz kartą
Alergia pokarmowa - Wysypka u dorosłych - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia
Przyczyny alergii pokarmowej
Za powstawanie alergii pokarmowej odpowiadają czynniki genetyczne (mutacja w genie kodującym białko filagrynę, które pełni ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu bariery skórnej i nabłonka) oraz środowiskowe, takie jak: zanieczyszczenie środowiska, narażenie na dym tytoniowy, wiek matki karmiącej i jej dieta. Co ciekawe, istnieje zależność między częstością występowania alergii pokarmowych, a porą roku: dzieci urodzone jesienią i zimą częściej chorują na alergie pokarmowe, co tłumaczy się niższą syntezą witaminy D, która ma działanie modulujące na układ immunologiczny.
9 nawyków nasilających objawy alergii. Może niektóre dotyczą ciebie?
Alergia pokarmowa: objawy
Alergia na pokarm nie zawsze objawia się w identyczny sposób. Często ten sam alergen może wywołać inne objawy u dziecka, a inne – u dorosłego. Zarówno lokalizacja zmian, jak i ich rodzaj, zależą zarówno od wieku osoby uczulonej, jak i od alergenu, który wywołuje problem.
- Objawy alergii pokarmowej u niemowląt i dzieci. Do najczęściej spotykanych objawów alergii pokarmowej u dzieci należą: ulewanie pokarmu (w przypadku niemowląt) i wymioty, zaparcia lub biegunka, krew w stolcu, refluks żołądkowo-przełykowy. U niemowląt charakterystycznym objawem alergii pokarmowej jest też kolka jelitowa – znak, że układ pokarmowy nie toleruje pewnych składników, a obecne w jelitach gazy nadmiernie rozciągają ich ścianki, czego efektem jest silny ból. Objawem alergii pokarmowej może być również biegunka fermentacyjna z nadmierną ilością gazów i kolki jelitowej, związana z wtórną nietolerancją laktozy. Częste są również problemy ze strony układu oddechowego: nieżyt nosa i spojówek, kaszel, chrypka, a także skurcz oskrzeli i świst krtaniowy, czyli charakterystyczny świszczący odgłos towarzyszący oddychaniu, który pojawia się przy obrzęku krtani i jest szczególnie groźny u niemowląt i małych dzieci. Występują także reakcje skórne: najczęściej jest to sucha, szorstka skóra, rumień i wysypka alergiczna. Wreszcie, objawem alergii pokarmowej u dzieci może być brak apetytu i niechęć do posiłków zawierających alergen, niedokrwistość, zaburzenia snu, rozdrażnienie, nadpobudliwość psychoruchowa, a nawet zaburzenia w rozwoju związane z długotrwałym niedoborem składników odżywczych.
- Objawy alergii pokarmowej u dorosłychAlergia pokarmowa u dorosłych manifestuje się całą gamą objawów jednocześnie. Może więc na skórze zarówno obrzęk i pokrzywka, w obrębie układu oddechowego - nieżyt nosa i astma, ze strony centralnego układu nerwowego między innymi migrena, a także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego. Najczęstsze objawy alergii u dorosłych to: alergiczne zapalenie jamy ustnej, nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej, refluks przełykowy (często współistniejący z astmą), ostra alergiczna reakcja błony śluzowej żołądka (bóle w nadbrzuszu i wymioty pojawiające się bezpośrednio po spożyciu pokarmu), przewlekła reakcja alergiczna żołądka i dwunastnicy (przewlekłe objawy dyspeptyczne), ostre i przewlekłe zaburzenia jelitowe, biegunki, alergiczny nieżyt nosa, nieżyt ucha środkowego, nieżyt krtani, astma, zmiany skórne (rumienie, grudki obrzękowe, bąble pokrzywkowe), atopowe zapalenie skóry, obrzęk naczynioworuchowy, wstrząs anafilaktyczny. Alergia u dorosłych może powodować też inne objawy, które trudno z nią skojarzyć: migreny, zespół przewlekłego zmęczenia, zaburzenia snu, obrzęki dłoni, stóp i stawów.
Objawy alergii u dorosłych
W zależności od rodzaju alergenu odpowiedzialnego za wywołanie alergii, a także naszych indywidualnych predyspozycji, objawy alergii mogą być różne. Alergie wziewne u dorosłych powodują najczęściej uciążliwe dolegliwości ze strony układu oddechowego: duszności, katar, uczucie swędzenia w nosie, kichanie, drapanie w gardle itd. Z kolei zaczerwienione, łzawiące oczy, obrzęk powiek i podrażnienie skóry wokół nich to zwykle objawy alergicznego zapalenia spojówek, za które również najczęściej odpowiedzialne jest uczulenie na pyłki roślin, roztocza i pleśnie.
Alergia pokarmowa u dorosłych może dać o sobie znać na wiele bardzo różnych sposobów. Jej skutkiem są często problemy ze strony układu pokarmowego: wzdęcia, biegunki, kolki, a także uczucie przelewania w brzuchu, lecz trzeba zaznaczyć, że uczulenie na produkty spożywcze u wielu osób objawia się także zmianami skórnymi, takimi jak wysypka czy różowo-czerwone plamy pojawiające się w różnych miejscach na ciele. Rzadziej skutkiem alergii pokarmowych są dolegliwości ze strony układu oddechowego: duszności, ból w oskrzelach, drapanie w gardle oraz płytki oddech.
Alergia pokarmowa: leczenie
Dieta eliminacyjna, czyli dieta całkowicie usuwająca z menu alergen, to jedyna skuteczna terapia w alergii pokarmowej. W trakcie jej trwania nie można jeść niczego, co zawiera alergen. Choć dieta eliminacyjna pomaga zlikwidować uciążliwe objawy, to jednak gdy jest źle zbilansowana, jej efektem mogą być niedobory witamin i minerałów, zwłaszcza wapnia, niezbędnych do prawidłowego rozwoju.
Dlatego pokarm wywołujący objawy alergii, np. mleko, trzeba zastąpić równoważnym pod względem wartości odżywczych, który jest dobrze tolerowany. Dieta eliminacyjna nie zawsze jest taka sama. Sposób jej prowadzenia zależy od wieku, a w przypadku dzieci - od sposobu karmienia. W przypadku dzieci karmionych wyłącznie piersią alergen musi usunąć ze swojej diety karmiąca mama.
W przypadku niemowląt karmionych sztucznie i uczulonych na białka mleka krowiego mleko modyfikowane zastępuje się hydrolizatami o wysokim stopniu hydrolizy, a jeśli to nie wystarczy, u malucha stosowana jest tzw. dieta elementarna, której podstawą jest mieszanina aminokwasów.
Eksperci zalecają, by dieta eliminacyjna trwała co najmniej 6-8 miesięcy, niekiedy jednak czas diety eliminacyjnej znacząco się wydłuża. Po upływie określonego przez lekarza czasu należy wykonać test prowokacji, który pozwoli ocenić, czy organizm malca toleruje już dany pokarm. W przypadku dzieci u blisko 80 proc. maluchów z alergią pokarmową taka tolerancja pojawia się przed upływem 5. roku życia.
Wiele zależy jednak od tego, czy dziecko jest uczulone na jeden alergen, czy też mamy do czynienia z tzw. alergią wielopokarmową, bo w jej przypadku tolerancja na kolejne alergeny nie następuje jednocześnie.
W niektórych przypadkach, np. w przypadku ciężkiej alergii na substancje obecne w wielu produktach spożywczych, których eliminacja jest uciążliwa lub wręcz niemożliwa, stosuje się również metody odczulania, w tym doustną immunoterapię polegającą na podawaniu – w ściśle wyznaczonym czasie – produktów zawierających alergen. Początkowo jego ilości są śladowe, lecz w trakcie trwania terapii wzrastają.
Jakie produkty najczęściej wywołują alergię pokarmową?
W 1995 roku organizacja Food and Agriculture Organization ustaliła tzw. „wielką ósemkę” produktów najczęściej uczulających ludzi na całym świecie. Należą do nich:
- mleko krowie,
- jaja,
- ryby,
- orzechy,
- orzeszki arachidowe,
- soja,
- pszenica.
Uczulać mogą zarówno produkty pochodzenia zwierzęcego (przede wszystkim: mięso wieprzowe i wołowe, mleko krowie i kozie, ryby, skorupiaki, mięczaki oraz jaja i mięso kur, gęsi, kaczek, indyków), jak i roślinnego: ziarna zbóż (jęczmień, żyto, ryż, pszenica), jabłka, owoce cytrusowe, orzechy, śliwki, musztarda, kakao, ziemniaki, pomidory, papryka, pieprz, tytoń, marchew, pietruszka, seler oraz niektóre przyprawy.
Zdarzają się również tzw. alergie krzyżowe, których istotą jest połączenie alergii wziewnej z uczuleniem na niektóre składniki diety. Przykładowo, osoby uczulone na pyłek brzozy często mają alergię pokarmową na jabłko i seler.
