U nas zapłacisz kartą
Czy łuszczyca jest dziedziczna?
Łuszczyca – przyczyny, objawy, leczenie
Łuszczyca jest niezakaźną, przewlekłą, ogólnoustrojową chorobą zapalną, która charakteryzuje się specyficznymi zmianami skórnymi wynikającymi z nadmiernego rogowacenia naskórka.
Dotyczy około 2% populacji w Europie i Stanach Zjednoczonych, w Azji i Afryce występuje rzadziej. Częstość występowania łuszczycy w populacji polskiej określa się na ok. 3%.
- genetyczne – m.in. polimorfizm genu HLA-Cw6
- immunologiczne – zaburzenia funkcjonowania zlokalizowanych w naskórku komórek Langerhansa oraz mechanizmy zależne od limfocytów T, zwłaszcza subpopulacji Th1 i Th17
- środowiskowe – infekcje, niektóre leki (m.in. przeciwmalaryczne, beta-blokery, cymetydyna, niesteroidowe leki przeciwzapalne), stres, palenie tytoniu, picie alkoholu, ciąża i poród, menopauza.
- typ I wykazuje silny związek z predyspozycją genetyczną, rozpoczyna się zwykle przed 40. rokiem życia, często w dzieciństwie lub w wieku młodzieńczym, cechuje go cięższy przebieg w porównaniu z typem II, trudniej reaguje na leczenie
- typ II to tzw. łuszczyca dorosłych, zaczyna się zazwyczaj między 50. a 70. rokiem życia.
Dziedziczenie łuszczycy ma charakter wielogenowy. Ryzyko zachorowania na łuszczycę dziecka zdrowych rodziców wynosi 1–2%, gdy na łuszczycę choruje jedno z rodziców wzrasta do 10–20%, przy obojgu rodzicach chorych na łuszczycę sięga 50–70%.
Przeczytaj więcej:
- Czynniki psychologiczne
Bardzo często określa się łuszczycę jako chorobę o podłożu psychosomatycznym. Stres zaostrza przebieg i powoduje manifestację objawów u bardzo wielu chorych. Na zaostrzenie łuszczycy może wpływać zarówno stres środowiskowy, psychologiczny, jak i fizjologiczny. Przebieg reakcji stresowej wpływa na układ immunologiczny, a także na równowagę neuroprzekaźnikową i równowagę neuropeptydów skórnych. Istnieje wiele badań opisujących korelację stresu oraz zmian łuszczycowych, a także dowodzących, że łuszczyca znacząco obniża jakość życia, będąc także czynnikiem stresującym chorego. To z kolei zwrotnie prowadzi do zaostrzenia objawów choroby.
- Czynniki hormonalne
Zmiany zaostrzają się w okresach, w których zmienia się równowaga hormonalna organizmu, szczególnie u kobiet - menopauza, dojrzewanie, ciąża i okres okołoporodowy. - Styl życia
Do czynników powodujących nawroty łuszczycy należą między innymi nadużywanie alkoholu, palenie ponad 15 papierosów dziennie, nadmierna higiena, nadwaga, nieprawidłowy dobór kosmetyków, noszenie ubrań ze sztucznych, nieprzepuszczających powietrza materiałów.
- Przyjmowane leki
Objawy łuszczycowe nasilają także niektóre leki, w tym sole litu, kortykosteroidy, beta - blokery, interferon, niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Jak rozpoznać i leczyć łuszczycę?
Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) ma wiele przyczyn
Choroba afektywna dwubiegunowa ma szereg czynników warunkujących jej rozwój i przebieg – są to zarówno czynniki nam znane, jak i nadal badane. Naukowcy przedstawiają je m.in. w modelu biopsychospołecznym: uwzględnia on zarówno czynniki biologiczne (w tym genetykę i dziedziczenie), jak i czynniki psychologiczne, społeczne oraz środowiskowe.
Czynniki genetyczne mogą być zatem jednymi z wielu czynników warunkujących powstanie ChAD. W przypadku tej choroby lekarze przywiązują jednak ogromną wagę do genetyki. Dlaczego tak się dzieje? Na to pytanie odpowiada dr n. med. Joanna Borowiecka-Kluza (specjalista psychiatra) dla portalu Medycyna Praktyczna:
„Jeśli na ChAD choruje któryś z członków najbliższej rodziny, pozostający w bezpośrednim pokrewieństwie, to u danej osoby ryzyko zachorowania jest zwiększone. Jednak nawet w przypadku występowania choroby u obojga rodziców, kiedy ryzyko to dochodzi do około 75%, choroba ta może, ale nie musi, wystąpić.”
Z kolei dla portalu ABC Zdrowie, prof. dr hab. n. med. Iwona Małgorzata Kłoszewska pisze, że:
„Dziedziczona może być skłonność do zachorowania na CHAD. Choroba nie jest w prosty sposób dziedziczona przez dzieci osoby chorej. Istnieje jedynie większe niż w ogólnej populacji ryzyko wystąpienia choroby.”
Jak widać, każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, ale musimy mieć na uwadze, że jeśli w rodzinie występuje ChAD, inni jej członkowie mogą mieć większą skłonność do rozwoju tej choroby – przy czym nie jest to przesądzone.
Typowe objawy łuszczycy
Charakterystycznym i najczęściej zauważanym objawem łuszczycy są czerwonobrunatne lub różowe wykwity na powierzchni skóry. Przypominają one płaskie grudki o różnym kształcie i wielkości, które pokrywają znaczne części powierzchni ciała, przeważnie okolice kolan i łokci, dłonie i stopy, pośladki, a także owłosioną skórę głowy i bliskie jej obszary (uszy, czoło, kark), W tych miejscach skóra nadmiernie się łuszczy, co skutkuje występowaniem tzw. blaszki łuszczycowej.
Dermatolodzy wyróżniają wiele typów łuszczycy, najczęściej diagnozuje się:
- łuszczycę zwykłą (łac. psoriasis vulgaris) - zaognioną skórę pokrywają srebrnobiałe łuski,
- łuszczycę uogólnioną (łac. erythrodermia psoriatica) - stan zapalny występuje na duszych powierzchniach ciała, powstałe zmiany swędzą i bolą,
- łuszczycę krostkową (łac. psoriasis pustulosa) - atakuje głównie dłonie i stopy, może mieć też charakter ogólny. Ma postać krostek wypełnionych treścią ropną,
- łuszczycę stawową (łac. psoriasis arthropatica) - jest przyczyną przewlekłego zapalenia stawów i przylegających do nich struktur,
- łuszczycę paznokci (łac. psoriasis unguium) - na płytce paznokci pojawiają się poprzeczne rowki i żółto-brązowe przebarwienia, paznokieć może odwarstwiać się od łożyska (onycholiza).
