U nas zapłacisz kartą
Czy łuszczyca jest dziedziczna?
Ryzyko zachorowania na chorobę afektywną dwubiegunową a genetyka
Jest grono naukowców, którzy sądzą, że choroba afektywna dwubiegunowa ma silne uwarunkowania genetyczne. Argumentują to m.in. faktem, że u krewnych pierwszego stopnia osób, które cierpią na ChAD, o wiele częściej rozpoznaje się różnego rodzaju choroby afektywne, np. zaburzenia dwubiegunowe lub depresyjne. Udowodniono ponadto, że genetyka ma istotne znacznie w przypadku zaburzeń depresyjnych (choroba afektywna jednobiegunowa), a jej rola jest jeszcze większa, jeśli chodzi o chorobę maniakalno-depresyjną (ChAD).
Jeśli chodzi o ryzyko zachorowania w przypadku krewnych I stopnia (czyli np. dzieci czy rodzice), jest ono na poziomie 15-20%. Należy jednak zaznaczyć, że jeśli były przypadki tej choroby we wcześniejszych pokoleniach, ryzyko to może być większe.
Przyczyny łuszczycy
Nie do końca wyjaśniono przyczyny, które powodują objawy łuszczycy u danej osoby. Przypuszcza się, że główny udział mają czynniki genetyczne, a także procesy autoimmunologiczne.
Dziedziczenie skłonności do łuszczycy ma charakter wielogenowy, co dodatkowo utrudnia prowadzenie badań. Wykazują one, że jednoczesne występowanie łuszczycy u bliźniąt jednojajowych jest znacznie częstsze, niż u bliźniąt dwujajowych. Łuszczyca jednego z rodziców obciąża potomstwo w stopniu około 25 proc., natomiast jej występowanie u obojga rodziców sprawia, że ryzyko u dziecka sięga aż 60 proc. Najczęściej model dziedziczenia tej choroby określa się jako autosomalny (niezwiązany z chromosomami płci) dominujący, z niepełną penetracją genu. Oznacza to, że nie każdy, kto odziedziczy skłonność do choroby, zachoruje na nią. Tutaj swój udział mają jeszcze liczne czynniki środowiskowe.
Przeczytaj więcej:
- Czynniki psychologiczne
Bardzo często określa się łuszczycę jako chorobę o podłożu psychosomatycznym. Stres zaostrza przebieg i powoduje manifestację objawów u bardzo wielu chorych. Na zaostrzenie łuszczycy może wpływać zarówno stres środowiskowy, psychologiczny, jak i fizjologiczny. Przebieg reakcji stresowej wpływa na układ immunologiczny, a także na równowagę neuroprzekaźnikową i równowagę neuropeptydów skórnych. Istnieje wiele badań opisujących korelację stresu oraz zmian łuszczycowych, a także dowodzących, że łuszczyca znacząco obniża jakość życia, będąc także czynnikiem stresującym chorego. To z kolei zwrotnie prowadzi do zaostrzenia objawów choroby.
- Czynniki hormonalne
Zmiany zaostrzają się w okresach, w których zmienia się równowaga hormonalna organizmu, szczególnie u kobiet - menopauza, dojrzewanie, ciąża i okres okołoporodowy. - Styl życia
Do czynników powodujących nawroty łuszczycy należą między innymi nadużywanie alkoholu, palenie ponad 15 papierosów dziennie, nadmierna higiena, nadwaga, nieprawidłowy dobór kosmetyków, noszenie ubrań ze sztucznych, nieprzepuszczających powietrza materiałów.
- Przyjmowane leki
Objawy łuszczycowe nasilają także niektóre leki, w tym sole litu, kortykosteroidy, beta - blokery, interferon, niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Jak rozpoznać i leczyć łuszczycę?
Rozpoznanie choroby
Wszelkie niepokojące zmiany skórne i stany zapalne należy czym prędzej skonsultować z dermatologiem. Na podstawie charakterystyki wykwitów oraz ich umiejscowienia na skórze dermatolog może ustalić właściwą diagnozę. W niektórych wypadkach wykonuje się biopsję, aby wycinek poddać ocenie histopatologicznej. Wizytę u dermatologa możemy szybko umówić w serwisie LekarzeBezKolejki.pl, gdzie znajdziemy tysiące specjalistów z całej Polski.
Łuszczyca jest chorobą przebiegającą z okresami zaostrzeń i remisji, na razie nie ma możliwości całkowitego jej wyleczenia. Leczenie odbywa się pod ścisłą kontrolą dermatologa. U części chorych wystarczające będzie leczenie miejscowe, polegające na usunięciu łusek łuszczycowych, zmniejszeniu stanu zapalnego i ograniczeniu namnażania się komórek skóry. W takiej terapii stosuje się preparaty na bazie kwasu salicylowego i mocznika, redukujące łuski i usprawniające przenikanie przez skórę innych substancji. Ponadto wykorzystuje się pochodne węgla kamiennego (tzw. dziegcie) oraz miejscowo glikokortykosteroidy, jednak te ostatni pod ścisłą kontrolą lekarską.
Łuszczyca o ciężkim przebiegu może wymagać leczenia ogólnego. Chorych leczy się metotreksatem, cyklosporyną, retinoidami i pochodnymi witaminy D3, jak również fototerapią i fotochemioterapią. Często też stosuje się tzw. leki biologiczne w postaci dożylnych lub podskórnych iniekcji.
Choroby współistniejące z łuszczycą
U chorych na łuszczycę stwierdza się większe niż w populacji ogólnej, związane z uogólnionym stanem zapalnym ryzyko wystąpienia chorób metabolicznych (cukrzyca, otyłość, nadciśnienie tętnicze) oraz chorób układu krążenia (miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, zawał serca, udar mózgu). Choroba znacząco obniża jakość życia pacjentów, negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie i stosunki międzyludzkie, co zwiększa ryzyko depresji.
Charakterystycznym objawem łuszczycy są specyficzne zmiany skórne wynikające z zaburzonego procesu regeneracji naskórka. W początkowej fazie choroby występuje wykwit pierwotny – to wyraźnie odgraniczona, czerwonobrunatna grudka o drobnopłatowej, złuszczającej się powierzchni. Może mieć wielkość od łebka szpilki do wykwitu o średnicy 1–2 cm. Zmiany w pełni rozwinięte, tzw. tarczki są większe (średnicy nawet kilku centymetrów) i pokryte mocno przylegającymi srebrzystymi łuskami, czyli blaszkami łuszczycowymi. Po zdrapaniu łuski ukazuje się błyszcząca, jakby pokryta woskiem powierzchnia (objaw świecy stearynowej) oraz drobne kropelkowate krwawienia (objaw Auspitza).
Łuszczycy może towarzyszyć świąd, głównie w okresie zaostrzenia zmian skórnych.
Fot. 1. Zmiany skórne w łuszczycy
Typowa lokalizacja zmian to łokcie, kolana, owłosiona skóra głowy i okolica lędźwiowo-krzyżowa. W rzadkich przypadkach zmiany obejmują całą powierzchnię skóry.
Dla aktywnej postaci łuszczycy charakterystyczny jest objaw Koebnera – zmiany łuszczycowe występują po upływie 6–12 dni wzdłuż linii zadrapania naskórka.
