Co to jest liszaj i jak się różni od łuszczycy?
Jak często występuje liszaj płaski?
Liszaj płaski jest dość częstą chorobą, występującą u około 1% populacji. Dotyczy z równą częstością kobiet i mężczyzn, a najwięcej zachorowań stwierdza się między 30. a 60. rż.
W liszaju płaskim zmiany skórne pojawiają się nagle i mają charakterystyczną morfologię. Są to sinofioletowe, lśniące, płaskie, wieloboczne grudki wielkości 1-3 mm. Mają tendencję do zlewania się. Na ich powierzchni można dostrzec białawe linie, tzw. siateczkę Wickhama.
Wykwitom towarzyszy charakterystyczny świąd skóry - pacjenci głównie pocierają skórę, a nie drapią. Liszaj plaski należy do niewielkiej grupy chorób, w których kilka dni po zadrapaniu następuje linijny wysiew grudek w tym miejscu (objaw Köbnera, zob. fot. 1.). Zmiany skórne ustępują, pozostawiając pozapalne przebarwienia. Wykwity w liszaju płaskim są symetryczne. Typowa lokalizacja to: wewnętrzne powierzchnie nadgarstków, grzbiety stóp, przedramiona, przednia powierzchnia podudzi oraz okolice pępka i narządów płciowych. Zmiany mogą również dotyczyć tułowia, twarz z reguły nie jest zajęta. Choroba ma zazwyczaj charakter samoograniczający, wykwity ustępują w ciągu roku u 70% chorych, a w ciągu 2 lat u 90% chorych.
Klinicznie występuje kilkanaście odmian liszaja płaskiego:
Fot. 1. Objaw Köbnera
Fot. 2. Liszaj płaski na nadgarstkach obu dłoni CDC/Susan Linsley
Fot. 3. Liszaj płaski w jamie ustnej CDC/Robert E. Sumpter
- liszaj płaski przerosły
- liszaj płaski guzowaty
- liszaj płaski obrączkowaty
- liszaj płaski barwnikowy
- pęcherzowy liszaj płaski
- pemfigoidopodobny liszaj płaski
- liniowy liszaj płaski
- liszaj płaski dłoni i stóp
- ostry uogólniony liszaj płaski
- liszaj płaski zanikowy
- liszaj płaski mieszkowy
- liszaj płaski nadżerkowy
- liszaj płaski wywołany promieniowaniem słonecznym
- liszaj płaski w jamie ustnej
- liszaj plaski narządów płciowych
- liszaj płaski okołoodbytniczy
- liszaj płaski paznokci
Choroby współistniejące z łuszczycą
U chorych na łuszczycę stwierdza się większe niż w populacji ogólnej, związane z uogólnionym stanem zapalnym ryzyko wystąpienia chorób metabolicznych (cukrzyca, otyłość, nadciśnienie tętnicze) oraz chorób układu krążenia (miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, zawał serca, udar mózgu). Choroba znacząco obniża jakość życia pacjentów, negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie i stosunki międzyludzkie, co zwiększa ryzyko depresji.
Charakterystycznym objawem łuszczycy są specyficzne zmiany skórne wynikające z zaburzonego procesu regeneracji naskórka. W początkowej fazie choroby występuje wykwit pierwotny – to wyraźnie odgraniczona, czerwonobrunatna grudka o drobnopłatowej, złuszczającej się powierzchni. Może mieć wielkość od łebka szpilki do wykwitu o średnicy 1–2 cm. Zmiany w pełni rozwinięte, tzw. tarczki są większe (średnicy nawet kilku centymetrów) i pokryte mocno przylegającymi srebrzystymi łuskami, czyli blaszkami łuszczycowymi. Po zdrapaniu łuski ukazuje się błyszcząca, jakby pokryta woskiem powierzchnia (objaw świecy stearynowej) oraz drobne kropelkowate krwawienia (objaw Auspitza).
Łuszczycy może towarzyszyć świąd, głównie w okresie zaostrzenia zmian skórnych.
Fot. 1. Zmiany skórne w łuszczycy
Typowa lokalizacja zmian to łokcie, kolana, owłosiona skóra głowy i okolica lędźwiowo-krzyżowa. W rzadkich przypadkach zmiany obejmują całą powierzchnię skóry.
Dla aktywnej postaci łuszczycy charakterystyczny jest objaw Koebnera – zmiany łuszczycowe występują po upływie 6–12 dni wzdłuż linii zadrapania naskórka.
Spis treści:
- Co warto wiedzieć o łuszczycy?
- Problemy osób z łuszczycą
- Krótka historia choroby
- Przyczyny łuszczycy
- Łuszczyca – odmiany
- Objawy łuszczycy
- Kto choruje na łuszczycę?
- Łuszczycowe zapalenie stawów
- Diagnozowanie i leczenie łuszczycy
- Rady dla chorych na łuszczycę
Łuszczyca (łac. psoriasis) to przewlekła, nawracająca choroba układowa o podłożu autoimmunologicznym. Pojawia się u osób w każdym wieku, w jednakowym stopniu dotyka kobiety i mężczyzn. Może mieć różne nasilenie i nie zawsze tak samo reaguje na leczenie. W Polsce choruje na nią już około miliona osób. W przeciwieństwie do innych chorób układowych, np. cukrzycy, widoczna jest niestety gołym okiem, jej objawy manifestują się bowiem przede wszystkim na skórze.
Objawy łuszczycy
W każdej chorobie o podłożu autoimmunologicznym organizm z niewiadomego powodu zaczyna atakować i niszczyć własne tkanki. W łuszczycy pospolitej, czyli najczęściej występującej odmianie choroby, zmiany dotyczą przede wszystkim komórek skóry. Cykl odnowy zdrowego naskórka trwa około 28 dni, gdyż tyle czasu potrzebują keratynocyty (komórki naskórka), by ulec podziałowi, dojrzeć, przesunąć się ku powierzchni skóry, a w końcu złuszczyć i zwolnić miejsce dla kolejnych komórek. U osób chorych na łuszczycę cały ten proces trwa zaledwie 3 do 5 dni, przez co martwe komórki nie nadążają ze złuszczaniem się i zaczynają tworzyć grubą warstwę przypominającą łuski.
Zmiany najczęściej pojawiają się:
- na łokciach i kolanach,
- na skórze głowy,
- w dolnej części pleców (okolicy lędźwiowej),
- na paznokciach.
Pierwsze objawy łuszczycy to zazwyczaj niewielkie, płaskie, swędzące grudki. W zależności od stopnia zaawansowania i typu choroby kolor grudek może zmieniać się od różowego do brunatnoczerwonego, zmiany mogą też zlewać się w ogniska plackowate. Powierzchnia zmian zazwyczaj pokryta jest srebrzystą, nawarstwiającą się łuską, czyli blaszką łuszczycową.
Czasami zmiany pojawiają się w miejscu dawnych ran, blizn, po tatuażu. Zmianom skórnym może towarzyszyć łuszczyca paznokci. Zdarza się też, że jest ona jedynym objawem choroby – rozpoznać ją można po niewielkich wgłębieniach w płytce, czasem również jej żółknięciu, łamliwości oraz gromadzeniu się złuszczonych komórek pod paznokciami.
U nas zapłacisz kartą